پیش از انعام دادن، انداختن سکه در حوض یا رد کردن فرصت گفتوگو با یک بومی دوبار فکر کنید. لونلی پلنت و دیگر کارشناسان از قواعد نانوشته سفر نخستین به خارج میگویند.
طبق ضربالمثل قدیمی «در روم مثل رومیها رفتار کن» اگر در سوئیس کوهنوردی میکنید، احتمالا بهتر است لباسهایتان را تنتان نگه دارید.
آگهی
آگهی
این همان توصیهای است که ناشر راهنمای سفر لونلی پلنت در تازهترین کتاب خود با عنوان «در سوئیس برهنه کوهنوردی نکنید» مطرح کرده؛ راهنمایی قابل اعتماد برای مسافرانی که برای نخستین بار راهی خارج میشوند و میخواهند آداب، ملاحظه و فرهنگ مقصد را رعایت کنند.
پشت این عنوان شیطنتآمیز، بیش از صد توصیه برای مسافران آمده تا هر جا که سفرشان آنها را میبرد، از جمله آپنزل در سوئیس که الهامبخش عنوان کتاب بوده است، بهترین تصویر را از خود به جا بگذارند.
مقامهای این کانتون دیدنی در سال ۲۰۱۱، پس از آن که مردی بدون لباس از کنار یک محل پیکنیک و مرکز بازپروری مسیحی کوهنوردی کرد، کوهنوردی برهنه را ممنوع اعلام کردند. این محدودیت از آن زمان در سراسر سوئیس اجرا میشود.
سوئیس شاید جای مناسبی برای کوهنوردی برهنه نباشد اما این فقط یکی از دهها درس آداب سفر در این راهنماست.
از جمله شش توصیه اصلی کتاب این است که مسافران حتما هدفون همراه داشته باشند. لونلی پلنت میگوید: «چه در خانه چه در سفر، اغلب مردم دوست ندارند موسیقیای را که خودشان پخش نکردهاند، ویدئوهای تیکتاکی را که تماشا نمیکنند یا گفتوگوی بلندگویی را که طرف آن نیستند، در وسایل حملونقل عمومی بشنوند.» این ناشر اضافه میکند هدفون همچنین به مسافران «هالهای از رازآلودگی» میدهد که در محیطهای ناآشنا نشانه اعتمادبهنفس است.
یکی دیگر از نکتههای مهم، انعام دادن یا ندادن است.
لونلی پلنت میگوید فرهنگ انعام از کشوری به کشور دیگر فرق دارد و مدام در حال تغییر است. آن سوی اقیانوس اطلس، در رستورانها و کافهها معمولا انتظار دریافت انعام میرود. این ناشر توصیه میکند در رستورانها بین ۱۸ تا ۲۵ درصد صورتحساب را انعام بدهید و در کافهها هم به باریستا بین ۱ تا ۲ دلار (۰٫۸۵ تا ۱٫۷۰ یورو) بپردازید.
در مقابل، در کشورهایی مانند ژاپن انعام دادن بخشی از فرهنگ مهماننوازی نیست و حتی میتواند باعث سردرگمی یا خجالت کارکنان شود. لونلی پلنت پیشنهاد میکند به جای پول، مثلا یادداشت تشکرآمیز یا یک خرتوپرت کوچک و جالب از کشورتان هدیه بدهید که بسیار بیشتر قدردانی میشود.
لونلی پلنت با اشاره به سرزمین آفتاب تابان، به اهمیت آداب میز هم میپردازد و مینویسد: «در ژاپن نشانه رفتن دیگران با چوبهای غذاخوری رفتاری تهاجمی به حساب میآید.» این راهنما اضافه میکند در چین هم نباید چوبهای غذاخوری را عمودی در ظرف غذا گذاشت، چون شبیه آیینهای مذهبی بزرگداشت مردگان است.
در عین حال، در بسیاری از کشورهای خاورمیانه، شمال آفریقا و بخشهایی از آسیا مهم است که با دست چپ غذا را لمس نکنید؛ قاعدهای دشوار برای چپدستهای دنیا.
به نوشته روزنامه بریتانیایی دیلی میل، از دیگر توصیههای مهم لونلی پلنت، رعایت آداب سلام و احوالپرسی، صف ایستادن و دقت در گرفتن سلفی در جاهایی مانند ساحل گاروپ در فرانسه است؛ جایی که سلفی گرفتن به طور کامل ممنوع شده است. دیلی میل (منبع به زبان انگلیسی).
باید و نبایدهای دیگر سفر
وقتی پای آداب سفر در میان است، کمتر میتوان نسخهای واحد برای همه جا پیچید.
مثلا انداختن سکه در آب در جاذبههایی مثل فواره تروی در رم خوب جواب داده است و طبق افسانهها یک سکه بازگشت به رم و دو یا سه سکه عشق و حتی ازدواج را نوید میدهد اما چنین رسمهایی در جاهای دیگر الزاما برای مردم محلی خوشایند نیست.
در ژاپن، انداختن سکه در برکهها و استخرهای اطراف کوه فوجی نگرانی اهالی را برانگیخته، چون بیم آن میرود کیفیت آب آسیب ببیند و شفافیت آب زلال منطقه از بین برود.
ایندیپندنت (منبع به زبان انگلیسی) مینویسد تابلوهایی به زبانهای ژاپنی، انگلیسی، چینی و کرهای نصب شده تا گردشگران از این کار منصرف شوند و یکی از مسئولان گلایه کرده که مساله آن قدر گسترده است که به گفته او «این چرخه پایانی ندارد؛ همین که سکهها را جمع میکنیم، باز هم سکههای تازهای به آب انداخته میشود».
با این حال اگر از آن دسته مسافرانی هستید که دوست دارید دور از هیاهوی شهرهای بزرگ و رفتوآمد روزمره با مردم محلی گپ بزنید، جاماییکا میتواند گزینه خوبی برای فهرست مقصدهای آرزوییتان باشد.
به نوشته لونلی پلنت، (منبع به زبان انگلیسی) در این کشور جزیرهای، گارد گرفتن و بیاعتنایی به دیگران توهینآمیز تلقی میشود و «مدام خواهید دید که چه در سلام و چه در خداحافظی، بارها میگویید صبح به خیر، بعدازظهر به خیر و شب به خیر».