جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، میگوید ایران در مذاکرات اخیر توانسته دونالد ترامپ را به راحتی بازی دهد و پس از آنکه متوجه شد رئيسجمهور آمریکا به شدت به دنبال دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ است، امتیازهای بسیار بیشتری از آنچه انتظار میرفت به دست آورده است.
بولتون که در حاشیه نشست گروه هفت با یورونیوز گفتوگو میکرد، توافق چارچوبی میان ایران و آمریکا را به سود تهران دانست و گفت ترامپ ملاحظات اقتصادی را بر ملاحظات راهبردی و امنیتی ترجیح داده است.
آگهی
آگهی
او گفت: «ایرانیها او را مثل یک ویولن نواختند و او را بازی دادند؛ به همین دلیل هم به توافقی رسیدند که میخواستند.»
مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا معتقد است نگرانی اصلی ترامپ نه پیامدهای ژئوپولیتیکی توافق، بلکه قیمت انرژی بوده است.
بولتون گفت: «ترامپ به پیامدهای ژئوپولیتیکی این توافق فکر نمیکند. او فقط به یک چیز فکر میکند؛ میخواهد تنگه هرمز باز باشد، میخواهد نفت خلیج فارس وارد بازارهای جهانی شود و میخواهد قیمت بنزین در پمپبنزینهای آمریکا پایین بیاید. تنها چیزی که برایش اهمیت دارد همین است.»
وقتی از او پرسیده شد آیا این به معنای معامله کردن امنیت ملی آمریکا در برابر کاهش قیمت سوخت است، پاسخ داد: «فکر میکنم در نهایت قضیه همین باشد.»
بولتون همچنین گفت منتشر نشدن متن کامل توافق چارچوبی باعث نگرانی است، زیرا به گفته او جزئیات هر توافقی بسیار مهمتر از تیترها و کلیات آن هستند.
او افزود هنوز پرسشهای مهمی درباره آینده برنامه غنیسازی اورانیوم ایران، میزان واقعی رفع تحریمها و نحوه بازگشایی تنگه هرمز بیپاسخ ماندهاند.
او گفت: «اگر توافق فوقالعادهای بود، متن آن را علنی میکردند. همین موضوع تقریبا هر آنچه لازم است بدانید را به شما میگوید.»
بولتون همچنین ادعای کاخ سفید مبنی بر تغییر اساسی در رهبری جمهوری اسلامی پس از حملات آمریکا و اسرائیل را رد کرد.
او گفت: «تنها تغییری که رخ داده این است که ما چهارصد یا پانصد نفر از مقامهای ارشد حکومت را کشتهایم و حالا نفرات دوم و جانشینان آنها روی کار آمدهاند. بنابراین بله، افراد تغییر کردهاند، اما همان حکومت ایدئولوژیک و افراطی پابرجاست.»
مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا همچنین اطمینانبخشیهای ایران درباره نداشتن قصد دستیابی به سلاح هستهای را بیاعتبار دانست.
او گفت: «ایران از زمان پیوستن به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای در سال ۱۹۷۰، یعنی بیش از پنج دهه، متعهد بوده که به دنبال سلاح هستهای نرود. اما این حرفها را نمیتوان جدی گرفت.»
بولتون در ادامه استدلال کرد که ترامپ با توافق با ایرانی که به گفته او در موقعیت ضعیفتری قرار داشت، بخشی از اهرم فشار آمریکا را از بین برده است.
او گفت این توافق این پیام را به تهران داده که آمریکا دستکم تا انتخابات میاندورهای کنگره قصد حمله نظامی جدیدی ندارد؛ موضوعی که از نظر او نشاندهنده تمرکز ترامپ بر پایین نگه داشتن قیمت انرژی تا زمان انتخابات نوامبر است.
بولتون افزود: «این بزرگترین ابزار فشار و مهمترین اهرم ما در برابر ایران را از بین میبرد. تنها چیزی که ایران متوجه میشود همین است.»
او گفت مقامهای ایرانی به درستی موقعیت ترامپ را ارزیابی کردهاند. بولتون در ادامه گفتگوی خود با یورونیوز گفت: «ترامپ به شدت به دنبال توافق است و ایرانیها توانستهاند او را به سمت خواستههای خود هدایت کنند.»
بولتون همچنین درباره احتمال تشکیل یک نیروی دریایی اروپایی برای کمک به حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز ابراز تردید کرد.
او گفت: «آیا قرار است چیزی شبیه نیروهای حافظ صلح سازمان ملل باشد که فقط هنگام نقض آتشبس دست تکان بدهند؟ هیچکس تاکنون پاسخ روشنی به این پرسش نداده است.»
اظهارات بولتون در حالی مطرح میشود که امانوئل ماکرون، رئيسجمهور فرانسه، روز دوشنبه در نشست گروه هفت اعلام کرد کشورهای اروپایی آمادهاند در تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز نقش ایفا کنند.
با این حال، ترامپ پس از توافق اخیر تلویحا گفته است که آمریکا برای حفظ امنیت این آبراه چندان به کمک دیگران نیاز نخواهد داشت.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ترامپ در آغاز عملیات نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز نیز از متحدان اروپایی به دلیل آنچه مشارکت ناکافی در این ماموریت خواند، انتقاد کرده و از کمک محدود ناتو ابراز نارضایتی کرده بود.