در نخستین بازی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۶، همه کسانی که در ورزشگاه حاضر شده بودند برای تماشای فوتبال نیامده بودند. برای برخی از تماشاگران، این مسابقه فرصتی برای اعتراض به جمهوری اسلامی بود.
وقتی نیوزیلند در دیدار مقابل ایران گل زد، سهند وفاداری، پزشک ایرانیتبار ساکن شهر فینیکس آمریکا در اقدامی عجیب از جای خود بلند شد پرچم ایران را تکان داد و از گلزنی حریف ایران خوشحالی کرد؛ کسانی که کنار او بودند متوجه نمیشدند که او چه میکند. اینکه کسی ۳۰۰ دلار بلیت پرداخت کند و بیاید امیدوار باشد که تیم حریف پیروز شود، برای خیلیها قابل درک نیست.
آگهی
آگهی
اما این فرد که میگوید متولد تهران است به روزنامه نیویورک تایمز گفته به دنبال پیروزی نیوزیلند بوده چرا که به باور او تیم ملی ایران به ابرازی تبلیغاتی برای حکومت تبدیل شده است.
او البته اشارهای نمیکند که با این کارش چطور قرار است به حکومت ضربه بزند و شکست ۶-۲ ایران در جام جهانی قطر در مقابل انگلستان و باخت ۱-۰ در مقابل آمریکا در همان جام جهانی چه ضربهای به جمهوری اسلامی وارد کرد؟
این تنها صحنه اعتراضی آن شب نبود. دیداری که با تساوی ۲-۲ به پایان رسید، یکی از عجیبترین فضاهای تاریخ جام جهانی را رقم زد؛ مسابقهای که در آن بخشی از تماشاگران تیم ملی ایران را تشویق میکردند و بخشی دیگر علیه آن شعار میدادند.
از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر ماه فوریه، بازیکنان تیم ملی برای رسیدن به جام جهانی با مشکلات متعددی روبهرو بودهاند؛ از تغییر محل اردو گرفته تا مشکلات ویزا و محدودیتهای سفر.
فوتبال در سایه سیاست
این مسابقه از ابتدا تنها یک بازی فوتبال نبود. لسآنجلس یکی از بزرگترین مراکز تجمع ایرانیان خارج از کشور است و سالهاست به یکی از کانونهای اصلی مخالفت با جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
به نوشته نیویورکتایمز، ایران نخستین تیم در نزدیک به یک قرن تاریخ جام جهانی است که در زمان حضور در این رقابتها با یکی از کشورهای میزبان درگیر یک منازعه نظامی بوده است.
این مسابقه در حالی برگزار شد که تهران و واشنگتن به توافقی اولیه برای پایان جنگ چندماهه خود دست یافتهاند.
اعتراضها در اطراف ورزشگاه
چند ساعت پیش از آغاز مسابقه، شماری از مخالفان جمهوری اسلامی در اطراف ورزشگاه تجمع کردند. بسیاری از آنها از هواداران نظام پادشاهی پیشین ایران بودند و با استفاده از بلندگو شعارهایی از جمله «جاوید شاه» و «مرگ بر جمهوری اسلامی» سر دادند. در مقابل گروهی دیگر از ایرانیان برای حمایت از تیم ملی و تماشای فوتبال به استادیوم آمده بودند.
یکی از کسانی که برای حمایت از تیم ملی از نیویورک به لس آنجلس آمده بود به نیویورک تایمز گفته است: «ما اینجا هستیم تا از تیم ملی حمایت کنیم.»
در این میان، برخی از فعالان مخالف جمهوری اسلامی هزاران تیشرت با طرح پرچم پیش از انقلاب ایران میان هواداران توزیع کردند. فیفا استفاده از این نماد را در ورزشگاه ممنوع کرده بود، اما بسیاری از تماشاگران این ممنوعیت را نادیده گرفتند.
فضای پرتنش حتی به داخل ورزشگاه هم کشیده شد و در برخی موارد میان هواداران دو طرف مشاجره لفظی و حتی فیزیکی شکل گرفت. اتفاقی عجیب و شرمآور که صحنههای بیسابقهای را در یک میدان ورزشی رقم زد.
تیمی که میان دو جبهه گرفتار شده است
برای بسیاری از ایرانیان خارج از کشور، تیم ملی به میدان نبردی نمادین میان دیدگاههای سیاسی مختلف تبدیل شده است.
سحر سلاجقه، دندانپزشک ایرانیتبار ساکن آمریکا، به نیویورکتایمز گفت که حتی درباره رفتن به ورزشگاه تردید داشته است.
او گفت: «فشار زیادی روی بازیکنان وجود دارد. آنها در میانه یک مناقشه گرفتار شدهاند؛ نه فقط میان کشورها، بلکه میان خود ایرانیان خارج از کشور. هر گروه تلاش میکند خواستهها و دیدگاههای خود را به این ۲۶ بازیکن تحمیل کند.»
به گفته او، حتی خود بازیکنان هم مطمئن نیستند که همه ایرانیان حاضر در ورزشگاه از آنها حمایت میکنند یا نه.
سم غفاری، پزشک ۵۰ ساله ایرانیتبار ساکن کلیولند نیز گفت خانوادهاش برای حمایت از تیم ملی دچار تردید شده بودند.
او گفت یکی از برادرانش دچار «بحران فکری» شده بود؛ اینکه چگونه میتوان از تیم ملی حمایت کرد اما حامی حکومت نبود. در نهایت اعضای خانواده تصمیم گرفتند نشان جمهوری اسلامی روی پیراهن تیم را بپوشانند.
به گفته او، بازیکنان در موقعیتی قرار گرفتهاند که هر تصمیمی بگیرند، با انتقاد بخشی از ایرانیان روبهرو خواهند شد.
اردوی مکزیک و تدابیر امنیتی گسترده
تیم ملی ایران پس از هفتهها اردو در ترکیه، پایگاه خود را از شهر توسان در ایالت آریزونا به تیخوانا در مکزیک منتقل کرد.
در تیخوانا، بازیکنان با استقبال گروههای موسیقی محلی، شماری از ایرانیان مقیم و حتی برخی سیاستمداران مکزیکی روبهرو شدند.
با این حال، نگرانیهای امنیتی باعث شده تدابیر ویژهای برای حفاظت از تیم در نظر گرفته شود. به نوشته نیویورکتایمز، هر بار که تیم محل اقامت خود را ترک میکند، کاروانهای امنیتی مسلح آن را همراهی میکنند.
بازیکنان هنگام ترک تیخوانا برای سفر به لسآنجلس با بدرقهای گرم روبهرو شدند، اما در بدو ورود به آمریکا گروههایی از معترضان در فرودگاه و مقابل هتل تیم در انتظار آنها بودند.
حاشیههای ویزا و محدودیتهای سفر
یکی از مهمترین مشکلات تیم ملی در آستانه جام جهانی، موضوع ویزا بود.
مقامهای آمریکایی تنها حدود ۱۰ روز پیش از آغاز مسابقات برای بازیکنان ایران ویزا صادر کردند و آن هم با شرایطی ویژه.
محدودیتهای اعمالشده از سوی آمریکا تنها به تاخیر در صدور ویزاها محدود نشد. کاروان تیم ملی بلافاصله پس از پایان مسابقه مجبور شد که آمریکا را ترک کند و حتی فرصت ریکاوری هم به آنها داده نشد. ضمن اینکه مهدی طارمی و سعید الهویی دو نفر از کاروان تیم ملی که خدمت سربازی خود را در سپاه پاسداران سپری کرده بودند، در فرودگاه لس آنجلس مورد بازجویی قرار گرفتند. ضمن اینکه مهدی ترابی، دیگر بازیکن تیم ملی هم ویزایش به پایان رسید و برای بازی بعدی تیم ملی در مقابل بلژیک که تنها چند روز بعد برگزار میشود ویزا ندارد.
اتفاقاتی که انتقادات بسیاری را از برگزارکنندگان آمریکایی این رقابتها به همراه داشت. با این حال مقامهای آمریکایی تمام این انتقادات را رد میکنند.
اندرو جولیانی، مدیر اجرایی کارگروه جام جهانی آمریکا، در گفتوگویی با شبکه سیبیاس که روز دوشنبه پخش شد، گفت کاروان ایران باید «در شامگاه روز مسابقه» خاک آمریکا را ترک کند. یک سخنگوی وزارت امنیت داخلی آمریکا نیز به شبکه سیانان گفت که مقامهای ایرانی با این شرایط موافقت کردهاند. این در حالی است که حضور ایران در جام جهانی از ماهها پیش تحت تاثیر تنشها و درگیریهای نظامی میان تهران و واشنگتن قرار گرفته و موضوع ویزاها به یکی از مهمترین حاشیههای تیم ملی در آستانه مسابقات تبدیل شده است.
به نوشته نیویورکتایمز، بیش از ۱۲ نفر از مسئولان و مدیران تیم، از جمله مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال ایران، مهدی محمد نبی، نایب رئيس فدر اسیون و چندین نفر دیگر از کادر مدیریتی و تدارکات موفق موفق به دریافت ویزا نشدند.
علاوه بر این، فیفا حدود هزار بلیت اختصاص دادهشده به فدراسیون فوتبال ایران را نیز پس گرفت. دلیل این اقدام نگرانی وزارت خزانهداری آمریکا از نقض احتمالی تحریمهای اعمالشده علیه ایران عنوان شده است.
گلایه طارمی و قلعهنویی
پس از پایان مسابقه، مهدی طارمی و امیر قلعهنویی هر دو از شرایطی که تیم ملی در هفتههای اخیر با آن روبهرو بوده انتقاد کردند.
قلعهنویی گفت: «ایران مظلومترین تیم این جام جهانی است.»
طارمی نیز از اینکه بازیکنان مجبورند بلافاصله پس از پایان مسابقه آمریکا را ترک کنند انتقاد کرد و گفت: «شرایط سختی است و واقعا از این وضعیت خسته شدهایم.»
او همچنین گفت جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در رختکن با بازیکنان دیدار کرده و وعده داده است برای بهبود شرایط تیم ملی ایران تلاش کند.
در همین حال، اینفانتینو هفته گذشته گفته بود هیچ سازمانی به اندازه فیفا برای حضور ایران در جام جهانی تلاش نکرده است.
نمایش وحدت در تیخوانا
یک روز پیش از مسابقه، اعضای کاروان ایران در زمین تمرینی خود در تیخوانا گرد هم آمدند و تصویری از همبستگی و اتحاد به نمایش گذاشتند.
در این جمع، مقامهایی که اجازه ورود به آمریکا را نداشتند، از جمله مهدی تاج، نیز حضور داشتند.
تاج پس از آن آمریکا را متهم کرد که «حتی ابتداییترین پروتکلهای جام جهانی و قواعد بینالمللی را رعایت نکرده است.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او و شماری دیگر از مسئولان تیم، از جمله دو مسئول رسانهای کاروان ایران، مسابقه مقابل نیوزیلند را از هتل محل اقامت تیم در تیخوانا تماشا کردند؛ در حالی که بازیکنان نخستین گام خود را در جام جهانی ۲۰۲۶ برمیداشتند.