امروزه مردم میتوانند تقریباً برای هر حرفهای آموزش ببینند. اما چند نفر از فارغالتحصیلان جوان واقعا پس از ورود به دنیای کار، در همان رشته تحصیلی خود باقی میمانند؟
زندگی یک مسیر مستقیم نیست و اگر شغل شما هیچ ارتباطی با مدرک تحصیلیتان ندارد، احتمالا تنها نیستید.
طبق آمار یورواستات، تقریبا یک سوم فارغالتحصیلان جوان (۳۲ درصد) که حداقل مدرک لیسانس دارند، در حوزهای خارج از رشته تحصیلی خود کار میکنند.
به نظر میرسد فارغالتحصیلان رشتههای هنر و علوم انسانی بیشترین فاصله را از حوزه اصلی تحصیلی خود طی میکنند.
تقریباً نیمی از آنها (۴۸ درصد) مسیر خود را تغییر میدهند که پایینترین نرخ ماندگاری میان رشتههای مورد بررسی است. نرخ ماندگاری برای فارغالتحصیلان رشتههای روزنامهنگاری و علوم اجتماعی کمی بالاتر است. اما حتی در این رشتهها، چه از سر انتخاب و چه ضرورت، ۴۰ درصد در نهایت به بخشهای متفاوت روی میآورند.
فارغالتحصیلان حوزه سلامت و فناوری اطلاعات بیشتر در رشته خود میمانند
در عین حال اگر شما پزشک یا پرستار آموزش دیدهاید، احتمال زیادی وجود دارد که مسیرتان را در همان رشته ادامه دهید، به طوری که ۸۱ درصد از کارکنان حوزه سلامت در مشاغلی مشغول میشوند که به شدت با تحصیلاتشان مرتبط است.
فارغالتحصیلان فناوری اطلاعات نیز به رشته خود نزدیک باقی میمانند، با نرخ ۷۷ درصد. همین وضعیت برای افرادی که تحصیلات مرتبط با آموزش دارند (۷۴ درصد) و مهندسی و تولید (۷۳ درصد) صادق است.
در واقع فرصتهای شغلی در بخش تولید در اتحادیه اروپا رو به افزایش است. آمارهای آزمایشی یورواستات نشان میدهد بین سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ این بخش با رشد ۴٫۲ درصدی، بیشترین افزایش نرخ جای خالی شغلی را در اتحادیه اروپا داشته است.
بالاترین آمار همخوانی شغل و تحصیلات در مجارستان، اسلوونی و لتونی
به نظر میرسد ملیت نیز در احتمال کار در همان رشته تحصیلی نقش داشته باشد.
برای مثال، مجارستان با نرخ ماندگاری ۸۶ درصد در این زمینه قابل توجه است. آلمان نیز با ۷۶ درصد از اقتصادهای مشابه پیشی گرفته است. فرانسه با ۶۵ درصد، اسپانیا ۶۴ درصد و ایتالیا ۶۲ درصد در پایین جدول قرار دارند و دانمارک با ۵۶ درصد این رتبهبندی را تکمیل کردهاند.
پس بله، مدرک تحصیلی اهمیت دارد، اما آنچه پس از آن رخ میدهد داستانی کاملا متفاوت است. این موضوع در بازار کار امروز حتی مهمتر است چون در آنجا حدود یک چهارم اروپاییها در طول زندگی کاری خود در مواجهه با ناپایداری و عدم قطعیت، به دنبال تغییر بخش شغلی و امتحان مسیرهای شغلی متعدد هستند.
کدام بخشهای اقتصادی بیشتر تحت اثر هوش مصنوعی قرار میگیرند؟
هوش مصنوعی و فناوری میتواند از محرک های اصلی چنین تغییر مسیرهای شغلی باشد و همزمان امکان انعطافپذیری بیشتر نیروی کار در آینده را فراهم کند.
شرکت مشاوره مککینزی پیشبینی میکند که به دلیل پیشرفتهای اتوماسیون، تا سال ۲۰۳۰ میلادی ۹۴ میلیون کارگر در سراسر اروپا نیاز به آموزش مجدد خواهند داشت.
بر اساس این گزارش، بخش هتلداری و خدمات غذایی ممکن است با بیشترین کاهش مشاغل (۹۴ درصد) روبهرو شود و پس از آن هنر (۸۰ درصد)، عمده فروشی و خرده فروشی (۶۸ درصد)، ساخت و ساز (۵۸ درصد) و حمل و نقل و انبارداری (۵۰ درصد) قرار دارند.
این تحولات همین حالا هم بر کارکنان اثر گذاشته است. گزارش شاخص استعداد ۲۰۲۶ «منپاور» نشان میدهد نگرانی از نابودی شغلها در کوتاه مدت به دلیل هوش مصنوعی به ۴۳ درصد رسیده که ۵ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۵ است.