بازده اوراق قرضه دولتی دهساله ژاپن روز سهشنبه برای نخستین بار از ۱۹۹۶ به ۳ درصد رسید؛ اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا در نشست مالی G20 از توکیو خواست نرخها را سریعتر بالا ببرد.
سومین بازار بزرگ اوراق قرضه جهان روز سهشنبه از مرزی عبور کرد که طی سه دهه حفظ شده بود، هرچند سرعت جهش بازدهها بخش شگفتانگیزتر ماجراست.
آگهی
آگهی
بازده اوراق ۱۰ساله دولتی ژاپن به سطحی رسید که از سپتامبر ۱۹۹۶ دیده نشده بود؛ سطحی که ترکیبی از تورم، نگرانیهای مالی و تقریبا قطعیت در مورد سختتر شدن سیاستهای بانک ژاپن در ماه جاری آن را بالا برده است؛ انتظاری که در نشست گروه ۲۰ در کارولینای شمالی از سوی واشنگتن بهطور فعال تقویت شد.
بازده اوراق ۱۰ساله ژاپن در دو سال بیش از سه برابر شده و از زمان روی کار آمدن سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، در اکتبر گذشته بر پایه برنامهای برای گسترش مالی که سرمایهگذاران نگران آن را بیپروا میدانند، تقریبا دو برابر شده است.
بازده اوراق با سررسیدهای کوتاهمدت هم در اوج قرار دارد؛ بازده اوراق ۵ساله ژاپن در بالاترین سطح تاریخی است و اوراق ۲ساله نیز به بالاترین سطح خود در بیش از سه دهه رسیده است.
عامل مستقیم این جهش سیاست پولی است؛ نرخ بهره بانک ژاپن اکنون روی ۱ درصد قرار دارد، سطحی که آخرینبار ۳۱ سال پیش دیده شده بود و از طریق سلسله افزایشهای تدریجی حاصل شده است؛ ابتدا در دسامبر گذشته از ۰٫۵ به ۰٫۷۵ درصد و سپس در ژوئن به ۱ درصد.
قرار است این نهاد ۱۷ و ۱۸ سپتامبر تشکیل جلسه دهد و بازارها احتمال ۸۰ تا ۹۰ درصدی افزایش دوباره نرخ به ۱٫۲۵ درصد را در قیمتها لحاظ کردهاند؛ اقدامی که به معنای بالا رفتن ۰٫۷۵ واحد درصدی نرخ معیار ژاپن تنها در ۹ ماه است.
فروش گسترده اوراق قرضه فقط به توکیو محدود نمیشود.
بازده اوراق قرضه در سراسر جهان به بالاترین سطح از سال ۲۰۰۸ رسید. شاخص بلومبرگ برای بدهی دولتی چهارمین روز متوالی افزایش یافت و به ۳٫۷۲ درصد رسید، در حالی که رشد قیمت نفت نگرانیها درباره تورم را تشدید کرده و سخنرانی تندروانه کوین وورش، رئیس فدرال رزرو، در جکسون هول احتمال افزایش نرخ بهره در آمریکا را نیز بالا برده است.
برای نمونه، اوراق خزانه ۳۰ساله آمریکا اکنون بدترین دوره خود از سال ۲۰۰۶ را پشت سر میگذرانند.
فشار واشنگتن برای افزایش سریعتر نرخ بهره در توکیو
اسکات بسن، وزیر خزانهداری آمریکا، روز نخست نشست گروه ۲۰ در اشویلِ کارولینای شمالی را صرف تشویق ژاپن به سختتر کردن سیاست پولی کرد.
او در جریان این نشست بهطور علنی گفت: «من اطلاعاتی دارم که بازار از آن بیخبر است و باور دارم دولت ژاپن و بانک ژاپن کارهایی انجام خواهند داد که به تقویت ین منجر میشود.»
بسن در پاسخ مستقیم به خبرنگارانی که پرسیدند منظورش نرخهای بهره بالاتر است، گفت: «فکر میکنم بازار اکنون دارد این را در قیمتها لحاظ میکند.»
یک روز پیشتر وزیر خزانهداری آمریکا پا را فراتر گذاشته و گفته بود انتظار دارد کازوئو اوئدا، رئیس بانک ژاپن، در قبال سیاست پولی «کار درست را انجام دهد».
به گزارش شبکه عمومی ژاپن اناچکی که به نقل از مصاحبهای با ارین براون، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در امور بینالملل، منتشر شد، بسن به اوئدا و وزیر دارایی ژاپن، ساتسوکی کاتایاما، گفته است گام بعدی ژاپن باید افزایش نرخ بهره باشد و از توکیو خواسته است نشان دهد در پی قرار دادن مالیه عمومی بر مسیری پایدار است.
با این حال روایت کاتایاما از همان دیدار محدودتر بود.
وزیر دارایی ژاپن به خبرنگاران گفت: «تایید کردیم که نرخ برابری منظم ین برای ثبات بازارهای مالی جهانی، از جمله بازارهای ایالات متحده، ضروری است و اینکه تلاشهای هماهنگ و مستمر ژاپن و آمریکا به تحقق این هدف مشترک کمک میکند.»
کاتایاما گفت اصلا درباره سیاست پولی صحبت نشده است، از اظهار نظر درباره منظم بودن سطح کنونی ین خودداری کرد و پیشتر بیانیه مشترک مداخله ارزی را «بیانیهای بسیار قوی که همچنان معتبر است» توصیف کرده بود.
یک مقام ارشد وزارت دارایی صریحتر بود و گفت بانک ژاپن سیاست خود را بر اساس وضعیت اقتصاد ژاپن تعیین میکند نه بر اساس آنچه واشنگتن به آن میگوید.
در نهایت، موضوعی که واشنگتن واقعا دنبال میکند نرخ ارز است.
روز سهشنبه ین ژاپن حوالی ۱۶۰ ین در برابر هر دلار معامله شد؛ سطحی که بازارها آن را آستانه مداخله دوباره میدانند. ین پس از آنکه تا ضعیفترین حد خود از زمان عملیات مشترک نادر آمریکا و ژاپن در اواخر ژوئیه سقوط کرده بود، حدود ۳ درصد تقویت شده است.
بسن این نوسانهای اخیر را نامنظم توصیف نکرد و با این موضعگیری از تکرار آن مداخله فاصله گرفت و بر استفاده از نرخ بهره بهعنوان راهحل ترجیحی تاکید کرد.