قطر گفت ایجاد خط لوله گاز برای دورزدن تنگه هرمز از نظر اقتصادی توجیهی ندارد. همچنین پلتفرم تازهای برای مدیریت داراییهای داخلی صندوق ثروت دولتی خود راهاندازی و بیش از ۶۰ میلیارد دلار فرصت سرمایهگذاری معرفی کرد.
قطر استفاده از خطوط لوله برای دور زدن تنگه هرمز را منتفی اعلام کرده و گفته است گزینه جایگزین مستلزم ساخت تاسیسات جدید گاز طبیعی مایع (الانجی) در خارج از کشور است که از نظر اقتصادی توجیهپذیر نیست.
سعد شریده الکعبی، وزیر مشاور در امور انرژی و مدیرعامل شرکت قطر انرژی، گفت کشورهای همسایه پیشنهاد دادهاند قطر از مسیر جایگزین عبوری از قلمرو آنها استفاده کند.
با این حال، گاز طبیعی مایع را نمیتوان به سادگی از طریق یک خط لوله معمولی منتقل کرد. قطر باید گاز طبیعی را از طریق خط لوله ارسال کند و در سوی دیگر تاسیسات تازهای بسازد تا آن را به الانجی تبدیل کند.
الکعبی گفت این کار به معنای تکرار تاسیسات عظیمی است که هماکنون در چارچوب طرح توسعه میدان شمالی در قطر در حال ساخت است. او تاکید کرد این تصمیم بر مبنای ملاحظات تجاری و فنی گرفته شده است.
الکعبی پیشبینی وزیر خزانهداری آمریکا، اسکات بسنت، را که بر اساس آن با توسعه مسیرهای جایگزین از سوی کشورهای خلیج فارس، تنگه هرمز ممکن است ظرف دو سال «بیارزش» شود، رد کرد.
الکعبی این ارزیابی را «کاملا اشتباه» خواند و گفت تنگه هرمز محل عبور انواع کالاهاست، نه فقط نفت و گاز.
طرح گسترده توسعه میدان شمالی با هدف افزایش ظرفیت تولید الانجی قطر از ۷۷ میلیون تن در سال به ۱۴۲ میلیون تن تا سال ۲۰۳۰ طراحی شده است.
نخستین واحد تولیدی در پروژه میدان شمالی شرقی اکنون قرار است در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ به بهرهبرداری برسد؛ زمانی که پیشتر برای آغاز تولید آن سال ۲۰۲۶ اعلام شده بود.
الکعبی گفت واحدهای بعدی نیز در صورت ادامه اختلال و جلوگیری از رسیدن تجهیزات به قطر ممکن است با تاخیر مواجه شوند. پروژه شاخه جنوبی میدان شمالی قرار است در سال ۲۰۲۸ تولید را آغاز کند.
قطر در حال حاضر تنها حجم اندکی الانجی از طریق این تنگه صادر میکند. الکعبی گفت واحدهای بدون آسیب در راس لفان میتوانند ظرف چند هفته پس از بازگشایی هرمز به فعالیت عادی بازگردند.
حملات به راس لفان در ماه مارس، دو واحد تولید الانجی را آسیبدیده کرد و ظرفیت صادراتی قطر را حدود ۱۷ درصد کاهش داد. الکعبی گفت تعمیر این دو واحد سه سال طول خواهد کشید.
تعمیرات یک واحد آسیبدیده «گاز به مایع» انتظار میرود در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ تکمیل شود.
خارج از خلیج فارس، نخستین واحد تولیدی طرح الانجی «گلدن پس» در ایالات متحده ارسال محمولهها را آغاز کرده است. الکعبی گفت واحدهای دوم و سوم این مجموعه نیز انتظار میرود سال آینده به طور کامل عملیاتی شوند.
او افزود شرکت قطر انرژی انتظار دارد در آیندهای بسیار نزدیک به بزرگترین معاملهگر الانجی در جهان تبدیل شود.
این اختلال اقتصاد گستردهتر قطر را نیز تحت تاثیر قرار داده است. آمار رسمی نشان میدهد تولید ناخالص داخلی قطر در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۷ درصد کاهش یافته است.
برنامههای جدید سرمایهگذاری قطر
در نسخه ویژه «فروم اقتصادی قطر» در نیویورک، شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، از یک پلتفرم جدید مدیریت سرمایهگذاری و رشد اقتصادی با نام «دوحه اینوستمنت» رونمایی کرد و بیش از ۶۰ میلیارد دلار (حدود ۵۲ میلیارد یورو) پروژه و فرصت سرمایهگذاری برای پنج سال آینده را اعلام کرد.
شیخ محمد گفت قطر انتظار دارد طی پنج سال آینده حدود ۳۸٫۵ میلیارد دلار (۳۳٫۵ میلیارد یورو) قرارداد جدید برای پروژههای زیرساختی، از جمله مشارکتهای دولتی و خصوصی، اعطا کند. نخستین مناقصهها قرار است بلافاصله آغاز شود.
گروه جداگانهای از پروژههای املاک و بخش مهمانیاری و گردشگری قرار است ۲۲٫۵ میلیارد دلار (۱۹٫۶ میلیارد یورو) سرمایهگذاری خصوصی جذب کند.
در مجموع، این دو برنامه بیش از ۶۰ میلیارد دلار (۵۲٫۲۵ میلیارد یورو) پروژه و فرصت سرمایهگذاری را دربر میگیرند.
این طرحها جدا از پلتفرم «دوحه اینوستمنت» است؛ سازوکاری که برای مدیریت و رشد پرتفوی داخلی موجود صندوق سرمایهگذاری قطر (کیوآیای) ایجاد شده است.
این پرتفوی شامل گروه هواپیمایی قطر ایرویز، گروه کیوانبی، گروه اوریدو، قطری دیار، کاتارا هاسپیتالیتی و شرکت حساد فود است.
شیخ فیصل بن ثانی آلثانی، وزیر بازرگانی و صنعت قطر، به عنوان مدیرعامل و نایبرئیس «دوحه اینوستمنت» فعالیت خواهد کرد.
او گفت این پلتفرم در مرحله نخست بر ۴۵ شرکت نظارت خواهد کرد که حدود یکسوم داراییهای کیوآیای را نمایندگی میکنند. این شرکتها در بیش از ۸۰ بازار فعالیت دارند و بیش از ۲۰ شرکت در سال ۲۰۲۵ درآمد سالانهای بیش از یک میلیارد ریال (۲۳۲ میلیون یورو) ثبت کردهاند.
این پرتفوی بخشهای خدمات مالی، حملونقل و لجستیک، مخابرات، فناوری، املاک، مهمانیاری، مواد غذایی و کشاورزی را دربر میگیرد.
شیخ فیصل گفت «دوحه اینوستمنت» با شرکتهای موجود همکاری خواهد کرد و به راهاندازی کسبوکارهای جدید در حوزههایی مانند فناوری پیشرفته، تولید، زنجیرههای تامین و خدمات درمانی کمک میکند.
مسئولان اعلام کردند این پلتفرم همچنین با سرمایهگذاران داخلی و بینالمللی همکاری خواهد کرد و مشارکت بخش خصوصی در اقتصاد قطر را گسترش میدهد.