گزارش تازه گروههای محیط زیستی و مدنی نشان میدهد جهش هوش مصنوعی انتشارهای زنجیره تامین شرکت آمریکایی سازنده تراشه انویدیا را از سال ۲۰۲۰ ۷۲۵ درصد افزایش داده است.
طبق یک گزارش (منبع به زبان انگلیسی) جدید، انتشار گازهای ناشی از استفاده از تراشههای انویدیا میتواند با میزان آلایندگی ناشی از سوزاندن زغالسنگی که شرکت دولتی روسی «راشن کول» میفروشد، برابری کند.
در این گزارش برآورد شده است که بهرهبرداری از تراشههای انویدیا که از سال ۲۰۲۲ فروخته شدهاند، بسته به نوع برق مورد استفاده برای تامین انرژی آنها، ممکن است در سال ۲۰۲۵ معادل بین چهار تا ۲۱ میلیون تن دیاکسیدکربن تولید کرده باشد.
در این گزارش همچنین آمده است که انتشار گازهای زنجیرهتامین این شرکت آمریکایی سازنده تراشه از سال ۲۰۲۰ تاکنون ۷۲۵ درصد افزایش داشته و حدود ۹.۴ میلیون تن بیشتر شده است.
به گفته گرینپیس شرق آسیا که از تهیهکنندگان این گزارش است «این افزایش عمدتا ناشی از انتشارهای بالادستی مرتبط با تولید قطعات، مواد و خدمات ساخت مورد نیاز برای واحدهای پردازش گرافیکی و سامانههای هوش مصنوعی انویدیا بوده است».
انویدیا این انتشارها را ذیل دامنه ۳ (Scope 3) گزارش میکند که شامل انتشارهای غیرمستقیم فراتر از فعالیتهای مستقیم شرکت است. بر اساس ارقام استخراج شده از گزارشهای پایداری انویدیا، این میزان از حدود ۱.۳ میلیون تن دیاکسیدکربن معادل در سال ۲۰۲۰ به ۱۰.۷ میلیون تن در سال ۲۰۲۶ (منبع به زبان انگلیسی) رسیده است.
کتان جاشی، نویسنده اصلی این گزارش و تحلیلگر آب و هوا و انرژی مستقر در اسلو، گفت: «بزرگترین سودبرنده هوش مصنوعی یکی از مبهمترین و غیرشفافترین ردپاهای اقلیمی جهان را دارد».
جاشی افزود: «ادعای انویدیا مبنی بر اینکه هوش مصنوعی دارای “فایده خالص اقلیمی” است، یک تاکتیک فریبسبز است که صنعت برای پنهان کردن آلودگی رو به انفجار به کار میگیرد».
این گزارش را هشت گروه فعال در حوزه اقلیم، پاسخگویی شرکتی و کمپینهای دیجیتال منتشر کردهاند که از جمله آنها گرینپیس بینالملل، دوستان زمین، فراتر از سوختهای فسیلی و استند.ارث هستند.
انویدیا در حال حاضر انتشارهای ناشی از استفاده از محصولات فروختهشده خود را افشا نمیکند. پژوهشگران میگویند برآورد گزارش بر پایه مجموع فروش تراشهها، فرضیههای مربوط به میزان استفاده و ضرایب متفاوت انتشار در شبکههای برق انجام شده است.
انویدیا پردازندههایی طراحی میکند که به هسته اصلی انفجار هوش مصنوعی مولد تبدیل شدهاند، در حالی که بخش عمده ساخت این تراشهها توسط تامینکنندگان در شرق آسیا انجام میشود.
گزارش میگوید انتشارهای زنجیرهتامین انویدیا عمدتا از مواد خام و فرایندهای تولیدی مورد نیاز برای ساخت تراشههای این شرکت سرچشمه میگیرد.
تولید نیمهرساناهای پیشرفته به انرژی فراوانی نیاز دارد و این تراشهها پس از نصب در مراکز دادهای که مدلهای هوش مصنوعی را اجرا میکنند نیز همچنان برق مصرف میکنند.
تقابل مراکز داده و اقلیم
انویدیا بهطور علنی استدلال کرده است که هوش مصنوعی احتمالا در مجموع به کاهش انتشار گازهای گلخانهای منجر میشود.
جاش پارکر، رئیس بخش پایداری انویدیا، در ماه مه در گفتوگو با رسانه آمریکایی حوزه اقلیم Heatmap (منبع به زبان انگلیسی) گفت: «اجماعی که بسیار سریع در حال شکلگیری است این است که هوش مصنوعی به احتمال زیاد به کاهش خالص انتشار منجر میشود بهویژه اگر بهطور گسترده به کار گرفته شود».
پارکر با اشاره به سازمانهایی از جمله آژانس بینالمللی انرژی، مجمع جهانی اقتصاد، گروه مشاوره بوستون و موسسه گرانتهام گفت هوش مصنوعی میتواند از طریق اقداماتی مانند افزایش بهرهوری انرژی، انتشارها را در بخشهای دیگر کاهش دهد.
اما گزارش استدلال میکند که افزایش بهرهوری لزوما تاثیر کلی را کاهش نمیدهد، زمانی که تقاضا برای توان محاسباتی به سرعت در حال رشد است.
جیل مکآردل، کمپینر شرکتی بینالمللی در سازمان «فراتر از سوختهای فسیلی»، در یک بیانیه (منبع به زبان انگلیسی) نوشت: «به اروپا یک خیال “سبز” درباره هوش مصنوعی فروخته میشود در حالی که غولهای فناوری ساختوساز عظیم مراکز داده و زیرساختهای فسیلیِ پمپاژکننده انتشار را پیش میبرند».
مکآردل با تاکید بر اینکه تصمیمگیران باید اولویت را از «مراکز داده تحت کنترل غولهای فناوری» بردارند، افزود: «نامیدن این روند به “انقلاب فناوری دوستدار اقلیم” آن را چنین نمیکند، این فریبسبز طراحی شده تا سود غولهای فناوری را تضمین کند و در عین حال وابستگی اروپا به گاز و انرژی را افزایش دهد».
گزارش همچنین ادعای انویدیا درباره «پاسخ به تقاضا» را به چالش میکشد؛ مفهومی که بر اساس آن مراکز داده در دورههای اوج تقاضای برق، بهطور موقت مصرف خود را کاهش میدهند یا جابهجا میکنند تا فشار بر شبکه را کم کنند. انویدیا این انعطافپذیری را بهعنوان راهی برای حمایت مراکز داده از گذار انرژی معرفی کرده است.
با این حال نویسندگان گزارش معتقدند این دورههای کوتاه انعطافپذیری تاثیر اندکی بر جبران افزایش بسیار بزرگ و دائمی تقاضای برق دارند که با ورود مراکز داده جدید به شبکه به وجود میآید.
آنها با استناد به پژوهش دانشگاه پرینستون میگویند در سناریوهای رشد بالای مراکز داده، پاسخ به تقاضا ممکن است کمتر از یک درصد سال را پوشش دهد.
پژوهشگران دخیل در تهیه این گزارش خواستار شفافیت بیشتر از سوی انویدیا شدهاند از جمله افشای انتشارهای ناشی از استفاده از تراشههای این شرکت و ارائه شواهد قویتر برای ادعای اینکه هوش مصنوعی میتواند فایده خالص اقلیمی داشته باشد.
آنها همچنین میخواهند این شرکت تاثیر گستردهتر انتشارهای ناشی از رشد مراکز داده را در محاسبات خود لحاظ کند و اهداف روشنتری برای کاهش انتشارهای زنجیرهتامین تعیین کند، از جمله از طریق سرمایهگذاری بیشتر در انرژیهای تجدیدپذیر.