تخمین زده میشود که رژیم غذایی نامتعادل سالانه عامل بروز بیش از پنج درصد از موارد جدید بیماری سرطان است. برآوردها نشان میدهد که با اصلاح سبک زندگی و عادتهای غذایی میتوان از بیش از ۴۰ درصد از موارد سرطان پیشگیری کرد.
بنا به آمارهای جهانی هر سال حدود ۲۰ میلیون مورد جدید ابتلا به بیماری سرطان در سطح جهان ثبت میشود. این بیماری هر سال جان حدود ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار را میگیرد.
برآوردها نشان میدهد که یک نفر از هر پنج نفر در طول زندگی خود به بیماری سرطان مبتلا میشود. در این میان از هر ۹ مرد یک نفر و از هر ۱۲ زن نیز یک نفر بر اثر ابتلا به این بیماری از دنیا میرود.
بررسیها نشان میدهد سبک زندگی و عادتهای غذایی نقش مهمی در زمینه ابتلا به سرطان ایفا میکنند. به گفته دانشمندان در یک رژیم غذایی متعادل، برخی مواد غذایی باید بیشتر مصرف شوند و برخی دیگر تا حد امکان محدود شوند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
الکل؛ یکی از مهمترین عوامل خطر
در گام نخست باید به الکل اشاره کرد که به طور خاص برای سلامتی بسیار زیانآور محسوب میشود. بر اساس گزارشی از مرکز بینالمللی تحقیقات سرطان از میان ۳۴۶ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در فرانسه در سال ۲۰۱۵، حدود ۲۸ هزار مورد (یعنی حدود ۸ درصد) به مصرف الکل نسبت داده شده است.
شواهد علمی قوی یا محتملی وجود دارد که مصرف الکل با بروز برخی سرطانها در ارتباط است.
به گفته دانشمندان شواهد قوی درباره ارتباط الکل با سرطانهای زیر وجود دارد:
- دهان
- حلق
- حنجره
- مری
- پستان (پس از یائسگی)
- کبد
- روده بزرگ و راستروده
همچنین شواهد احتمالی مبنی بر ارتباط مصرف الکل با سرطان پستان پیش از یائسگی و سرطان معده نیز گزارش شده است.
مصرف الکل را محدود کنید
مرکز بینالمللی تحقیقات سرطان از سال ۱۹۸۸ نوشیدنیهای الکلی را در میان مواد سرطانزا برای انسان طبقهبندی کرده است. موسسه ملی سرطان فرانسه نیز در سال ۲۰۱۵ نتیجه گرفت که مصرف الکل بهطور قطعی یا احتمالی خطر ابتلا به چند نوع سرطان را افزایش میدهد.
گزارش مشترک صندوق جهانی تحقیقات سرطان و موسسه آمریکایی تحقیقات سرطان در سال ۲۰۱۸ نیز همین نتیجه را تایید کرد.
در همین راستا برای کاهش خطر به مصرفکنندگان توصیه میشود که در هفته حداکثر ۱۰ لیوان استاندارد الکل مصرف کنند. بیش از دو لیوان در روز نوشیدنی الکلی ننوشند و چند روز در هفته کاملا بدون مصرف الکل سپری شود.
گوشت قرمز و فرآوردههای گوشتی
دانشمندان تاکید میکنند که گوشت قرمزدر میان خوراکیهای احتمالا سرطانزا برای انسان طبقهبندی شده است. این در حالی است که گوشتهای فرآوریشده (مانند سوسیس و کالباس) در میان مواد خوراکی قرار دارند که سرطانزا بودن آنها برای انسان اثبات شده است.
برای کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ توصیه میشود که مصرف فرآوردههای گوشتی از ۱۵۰ گرم در هفته بیشتر نشود و مصرف گوشت قرمز نیز از ۵۰۰ گرم در هفته فراتر نرود.
پزشکان بر این باور هستند که این مقادیر از مصرف مجاز هستند اما هرچه مصرف کمتر باشد، برای سلامتی بهتر است.
مصرف قند را نیز کاهش دهید
به گفته دانشمندان مصرف محصولات و نوشیدنیهای شیرین نیز برای جلوگیری از ابتلا به سرطان باید محدود شود.
آنها بر این باور هستند که هر چند رابطه مستقیمی بین قند و ابتلا به سرطان ثابت نشده اما مواد غذایی و نوشیدنیهای شیرین خطر چاقی را افزایش میدهند و چاقی خود یکی از عوامل خطر برای دستکم دوازده نوع سرطان است.
توجه به راهنمای مصرف برای انتخاب مواد غذایی
دانشمندان توصیه میکنند که افراد هنگام خرید مواد غذایی به اطلاعات موجود بر روی بستهبندی مواد غذایی توجه کنند. به گفته آنها هدف از توجه به این اطلاعات حذف کامل مواد مضر برای سلامتی نیست اما دفعات و مقدار مصرف آنها باید کاهش یابد.
مطالعات انجام شده در کشورهای مختلف و در سطح اروپا نشان دادهاند افرادی که بیشتر از غذاهای سالم استفاده میکنند خطر ابتلا به سرطان کمتری دارند و احتمال مرگ ناشی از سرطان نیز در آنها پایینتر است.
غذاهای فوقفرآوریشده
بررسیهایی که نتیجه آنها در نشریه علمی «لانست» منتشر شده نشان میدهد که غذاهای فوقفرآوریشده با موارد زیر ارتباط دارند:
- افزایش مرگومیر
- بیماریهای قلبیعروقی
- چاقی
- دیابت نوع دوم
به گفته دانشمندان هرچند هنوز شواهد قطعی درباره ارتباط مستقیم این مواد غذایی با سرطان وجود ندارد اما پژوهشها در این مورد همچنان ادامه دارد. یک پژوهش با دامنه آماری گسترده در سال ۲۰۰۹ در فرانسه پس از بررسی رژیم غذایی بیش از ۱۸۰ هزار فرانسوی نشان داد که چنین ارتباطی وجود دارد.
روش پخت نیز اهمیت دارد
دانشمندان بر این باور هستند که تنها نوع غذا مهم نیست بلکه روش پخت نیز میتواند بر خطر ابتلا به سرطان اثر بگذارد.
به گفته آنها برخی روشهای پخت مانند کباب کردن روی زغال به دلیل حرارت بسیار بالا که باعث تشکیل ترکیبات شیمیایی سرطانزا مانند هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای میشود بیخطر نیستند.
پزشکان به طور خاص توصیه میکنند: افراد قسمتهای سوخته و سیاهشده گوشت را مصرف نکنند، حتیالمقدور از گریلهای عمودی استفاده کنند تا چربی مستقیما روی زغال نریزد، غذا با حرارت زغال پخته شود نه در تماس مستقیم با شعله و پیش از قرار دادن گوشت روی آتش صبر شود تا مواد آتشزا کاملا بسوزند.
آکریلامید؛ مادهای که هنگام سرخ کردن تشکیل میشود
آکریلامید هنگام پخت در دمای بالا در غذاهای نشاستهای مانند سیبزمینی ایجاد میشود.
از سوی دیگر دانشمندان تاکید میکنند که قهوه و به ویژه قهوه سیاه در بزرگسالان دومین منبع اصلی دریافت آکریلامید محسوب میشود. این در حالی است که در کودکان این نقش را بیسکویتهای شیرین ایفا میکنند.
ماده آکریلامید برای حیوانات سرطانزا و از نظر علمی برای انسان در میان مواد احتمالا سرطانزا طبقهبندی میشود.
از چه ظروفی استفاده کنیم؟
دانشمندان همچنین نسبت به استفاده روزانه از ظروف و وسایلی که حاوی مواد پرفلوئوروآلکیل و پلیفلوئوروآلکیل هستند هشدار میدهند.
به گفته آنها گرم کردن غذاهای آماده در ظروف پلاستیکی ممکن است باعث آزاد شدن موادی شود که احتمال دارد عملکرد هورمونها را مختل کنند و دارای اثرهای سرطانزا باشند.
به این ترتیب دانشمندان توصیه میکنند افزاد تا زمانی که نتایج تحقیقات جدید منتشر شود برای گرم کردن غذا در مایکروویو از ظروف شیشهای یا سرامیکی استفاده کنند و از گرم کردن غذا در ظروف پلاستیکی یا بستهبندیهایی که برای حرارت طراحی نشدهاند، خودداری کنند.