روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی نوشت یافتههای اطلاعاتی نشان میدهد تهران در تأسیسات زیرزمینی، قطعاتی را که از پیش ذخیره کرده بود مونتاژ و به موشک تبدیل میکند.
به نوشته این روزنامه مقامهای آمریکایی و خاورمیانهای آگاه از موضوع میگویند ایران با استفاده از قطعات ذخیرهشده و فعالیت در تأسیسات زیرزمینی، تولید موشکهای بالستیک را از سر گرفته است؛ تحولی که یکی از دستاوردهای مهمی را که آمریکا و اسرائیل برای جنگ بر آن تأکید کردهاند، تضعیف میکند.
آگهی
آگهی
به گفته برخی از این مقامها، ایران با وجود حملات سنگین به سایتهای موشکی و تأسیسات صنعتی خود در مرحله نخست جنگ، مشغول مونتاژ موشکهای سوخت مایع بوده است که باید اندکی پیش از پرتاب سوختگیری شوند و همچنین موشکهای سوخت جامد که میتوان آنها را در حالت آماده شلیک نگهداری کرد.
این مقامها گفتند اطلاعات بهدستآمده حاکی از فعالیت در چندین سایت زیرزمینی، از جمله تأسیسات موشکی خجیر در جنوب شرقی تهران است.
به گفته آنها، ایران همچنین در تلاش است نقاط مونتاژ زیرزمینی جدیدی ایجاد کند تا از هدف قرار گرفتن دوباره آنها جلوگیری کند.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، مقامهای آمریکایی و منطقهای گفتهاند ایران تاکنون عمدتا موشکهای جدید را با استفاده از قطعات موجود و در مقیاسی محدودتر از پیش از جنگ مونتاژ کرده است.
آمریکا و اسرائیل به شماری از تأسیسات صنعتی مورد نیاز برای تولید قطعات موشکی و خود موشکها آسیب وارد کردند و محاصره دریایی نیز واردات قطعات و مواد اولیه مورد نیاز برای سوخت جامد را دشوار کرده است.
ازسرگیری تولید موشک نشان میدهد برچیدن کامل برنامه موشکی تهران تا چه اندازه دشوار است؛ هدفی که بخشی از جنگی بود که آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند سال گذشته آغاز کردند.
این امر همچنین توانایی ایران را برای ادامه جنگ فرسایشی افزایش میدهد؛ جنگی که در آن ذخایر تسلیحاتی ایران در برابر ذخایر رو به کاهش موشکهای رهگیر آمریکا و کشورهای خلیج فارس قرار گرفته است.
تال اینبار، تحلیلگر ارشد «ائتلاف حمایت از دفاع موشکی» مستقر در آمریکا به وال اساریت ژورنال گفت: «وقتی تأسیسات بمباران نمیشوند، میتوانید زیرساختهای آسیبدیده را جایگزین کنید، قطعات جدید را از کشورهای دیگر بخرید و در تأسیسات ذخیره کنید.»
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
او افزود: «باید بهشدت سادهلوح باشید که فکر کنید ایران مشغول بازسازی تواناییهای تولید موشکی خود نیست.»
این رسانه میگوید دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
یکی از مقامهای کاخ سفید نیز مستقیما به این پرسش وال استریت ژورنال که آیا تهران تولید موشکهای بالستیک را از سر گرفته است یا نه پاسخ نداد، اما گفت تأسیسات هستهای ایران نابود شده و نیروهای نظامی این کشور بهشدت تضعیف شدهاند.
این مقام گفت: «ایران اکنون ضعیفتر از هر زمان دیگری است و رئیسجمهوری ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، گفت آمریکا «تا ۹۰ درصد از زیرساخت صنعتی پهپادی، موشکهای بالستیک و دریایی ایران را نابود کرده» و توانایی ایران برای پرتاب موشک و پهپاد را «به میزان قابل توجهی تضعیف کرده است.»
آمریکا و اسرائیل در اوایل جنگ با هزاران حمله به مراکز تولید، تأسیسات انبار، موشکها و پرتابگرها، برنامه موشکی ایران را بهشدت تضعیف کردند.
با این حال، ایران از دوره آرامش تابستان برای بازسازی تواناییهای نظامی خود استفاده کرده است، زیرا معتقد است آتشبس احتمالا پایدار نخواهد ماند.
یک مقام آمریکایی به وال استریت ژورنال گفت ایران احتمالا پس از امضای توافق مقدماتی با ترامپ در اواسط ژوئن برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات با هدف پایان دادن به جنگ، تولید محدود موشک را از سر گرفت.
به گفته این مقام، تصور میشد تهران با استفاده از قطعاتی که در اختیار داشت، توانایی مونتاژ دستکم چند صد موشک را داشته باشد.
جیم لمسون، پژوهشگر مهمان در کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین سیا که در زمینه ارتش ایران تخصص داشته، نیز گفته ایران پیش از جنگ قطعاتی از جمله کلاهکهای تکمیلشده، بدنه موشک و سامانههای هدایت و کنترل را ذخیره کرده بود.
او به تصاویر و ویدئوهای قدیمی منتشرشده از سوی ایران اشاره کرد که شمار زیادی از این قطعات را در امتداد دیوارهای تأسیسات زیرزمینی نشان میداد.
تعداد موشکهای جدیدی که ایران قادر به تولید آنهاست، به حجم این ذخایر و تعداد تأسیسات زیرزمینی عملیاتی بستگی دارد.
لمسون گفت: «ممکن است صحبت از صدها موشک یا حتی احتمالا هزاران موشک باشد.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ایران در جریان جنگ بخش قابل توجهی از ذخایر موشکهای آماده خود را مصرف کرد و همین امر باعث شد حجم حملات خود را کاهش دهد، اما همچنان از ظرفیت زیادی برخوردار است.
اینبار برآورد کرده که ایران هنوز هزاران موشک بالستیک در زرادخانه خود دارد.
ایران همچنان به شلیک موشک به پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه ادامه میدهد و به این ترتیب تنوع زرادخانه خود را به نمایش میگذارد. برخی از موشکهای مورد استفاده، از جمله موشک خیبرشکن، متحرک، دقیق و نسبتا ارزان برای تولید ارزیابی میشوند.
ایران روز چهارشنبه رگبار سنگینی از موشکها را به سوی یک پایگاه هوایی در اردن که میزبان نیروهای آمریکایی است، شلیک کرد.
آن گونه که در ویدئوها مشاهده شد، این پرتابهها به کلاهکهای خوشهای مجهز بودند؛ نوعی کلاهک که ایران در مراحل پیشین جنگ نیز بارها برای به چالش کشیدن سامانههای پدافند هوایی اسرائیل به کار برده بود.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا در ماه آوریل گفته بود برنامه موشکی ایران «عملا نابود شده» و تهران ابزار لازم برای ساخت موشکهای جدید را در اختیار ندارد.
هگست گفته بود: «شما در حال بیرون کشیدن پرتابگرها و موشکهای باقیمانده خود از زیر آوار هستید، بیآنکه توانایی جایگزین کردن آنها را داشته باشید.»
او افزوده بود: «شما نه صنعت دفاعی دارید و نه توانایی تجدید توانمندیهای تهاجمی یا دفاعی خود را.»
مقامهای عرب و اسرائیلی خود را برای ادامه درگیریها و احتمال تشدید اقدامات ایران همزمان با افزایش فشار اقتصادی آمریکا آماده میکنند.
ایران در روزهای اخیر مجموعهای از حملات را علیه ناوهای جنگی آمریکا انجام داده که در چند مورد تا آستانه اصابت پیش رفتهاند، هرچند هیچیک از این شناورها هدف قرار نگرفتهاند.
روزنامه والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که تصاویر ماهوارهای نشان میدهند ایران با سرعتی که مقامهای اسرائیلی را نگران کرده است، در حال بازسازی مجموعهای از زیرساختها، از پلها و جادهها گرفته تا سایتهای تولیدی است.
ایران همچنین مسیر دسترسی به ورودی تونلهای پایگاههای موشکی را که در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل تخریب شده بودند، دوباره باز کرده است. بر اساس ارزیابیهای ارتش اسرائیل، تسلیحات نگهداریشده در داخل این تأسیسات زیرزمینی احتمالا بهخوبی محفوظ ماندهاند.
مقامهای عرب گفتند آسیب واردشده به تأسیسات شیمیایی مورد نیاز برای تولید سوخت مایع و همچنین میکسرهای صنعتی مورد استفاده برای تولید سوخت جامد، از جمله موانع بازگشت ایران به تولید موشک در مقیاس کامل است.
ایران که فاقد نیروی هوایی مدرن است، برنامه موشکی خود را در دهه ۱۹۸۰ و در جریان جنگ با عراق پایهگذاری کرد و از آن زمان بهطور فزایندهای برای بازدارندگی در برابر دشمنانش به این تسلیحات متکی شده است.
تهران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل نیز توانایی خود را برای بازسازی برنامه موشکیاش نشان داد.
اگرچه اسرائیل در آن جنگ برنامه موشکی ایران را هدف قرار داد، تهران توانست ذخایر خود را سریعتر از آنچه انتظار میرفت بازسازی کند و همین موضوع باعث شد اسرائیل پیش از پایان سال هشدار دهد که ممکن است حملات بیشتری علیه ایران لازم باشد.
نیکول گراجفسکی، کارشناس راهبرد ایران در دانشگاه علوم سیاسی پاریس به وال استریت ژورنال گفت: «میتوانید تلاش کنید تأسیساتشان را نابود کنید یا خود موشکها را از بین ببرید، اما ظرفیت بازسازی برنامه موشکی در واقع سریعتر از برنامه هستهای است و این زیرساختها نیز بسیار پراکندهاند.»
او افزود: «دلیل اینکه ایران چنین زیرساخت موشکی گسترده و پیچیدهای ایجاد کرد، دقیقا این بود که نگران چنین وضعیتی بود.»