مواد غذایی با «کالری منفی» یا «صفر کالری» با وجود محبوبیت فراوانی که در وبسایتهای رژیم غذایی و تناسب اندام دارند، همواره موضوعی بحثبرانگیز بودهاند.
ایده اصلی پشت چنین مطلبی این است که بدن ما برای هضم یک میوه یا سبزی خاص، به همان اندازه و یا حتی بیشتر از انرژیای که آن ماده غذایی تامین میکند، انرژی مصرف میکند.
آگهی
آگهی
کرفس در صدر چنین سبزیجاتی است و در میان مردم به عنوان یک ماده غذایی «صفر کالری» شناخته میشود. اما علم تغذیه در این باره چه میگوید؟
پژوهشگران در دانشگاه آلاباما در یک مطالعه علمی خزندگانی به نام «اژدهای ریشدار» را مجبور به خوردن کرفس کردند.
شاید انتخاب این حیوان برای یک مطالعه تغذیهای در نگاه اول غیرمعمول به نظر برسد، اما اژدهای ریشدار رژیم غذایی همهچیزخوار دارد و مکانیسمهای هضم غذای آن بسیار شبیه به انسان است.
در این تحقیق، این مارمولکهای غولپیکر به اندازه پنج درصد از وزن بدن خود کرفس خوردند. سپس محققان نرخ متابولیسم یا سوختوساز آنها را به دقت اندازهگیری کرده و با جمعآوری مدفوع و ادرار این حیوانات، میزان انرژی از دست رفته در فرآیند دفع را محاسبه کردند.
محققان دریافتند که این مارمولکها تنها حدود سه چهارم از انرژی دریافتی از کرفس را مصرف کردهاند؛ یافتهای که به طور کامل ایده وجود غذاهای با کالری منفی را رد میکند.
به گفته دانشمندان، برخلاف شهرت کرفس به عنوان یک ماده غذایی با «کالری منفی»، این گیاه واقعا چنین خاصیتی ندارد. هر ساقه کرفس حدود ۶ کالری دارد و هضم آن تنها کسر کوچکی از این کالری را میسوزاند.
چرا تمرکز روی کالری اشتباه است؟
در هر صورت، بسیاری از کارشناسان تغذیه استدلال میکنند که تمرکز صرف روی شمارش کالریها برای حفظ یا کاهش وزن، رویکردی منطقی و پایدار نیست. دلیل این امر آن است که بدن ما از مکانیسمهای بیولوژیکی متفاوتی برای هضم انواع مختلف غذاها استفاده میکند.
ما برای هضم پروتئینها انرژی بسیار بیشتری در مقایسه با چربیها یا کربوهیدراتها، که انرژی آنها به سرعت و آسانی در دسترس بدن قرار میگیرد، مصرف میکنیم.
بنابراین، محتوای کالریِ یک ماده غذایی از نوع و ترکیب درشتمغذیهایی که مصرف میکنید، اهمیت بسیار کمتری دارد.
غذاهای فوقفرآوریشده در برابر غذاهای کامل
دانشمندان میگویند غذاهای فوقفرآوریشده معمولا سرشار از چربی و کربوهیدرات هستند. آنها اگرچه رضایت و سیریِ لحظهای ایجاد میکنند، اما دوز عظیمی از انرژی را به یکباره وارد سیستم بدن میکنند که بخش عمدهای از آن در نهایت در سلولهای چربی ذخیره میشود.
در مقابل غذاهای کامل یا فرآورینشده، به ویژه آنهایی که سرشار از پروتئین و فیبر هستند، به طور کلی برای هضم شدن در دستگاه گوارش به انرژی بسیار بیشتری نسبت به غذاهای فرآوریشده نیاز دارند.
میوهها و سبزیجات تازهای که در فضای مجازی به عنوان غذاهای با کالری منفی یا صفر تبلیغ میشوند، قطعا سهم بسیار ارزشمند و مهمی در یک رژیم غذایی متعادل دارند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اما اگر بخواهید برای لاغری صرفا با خوردن این مواد غذایی زنده بمانید، نه تنها خود را در معرض خطر محرومیت از مواد مغذی ضروری قرار میدهید، بلکه به شدت احساس گرسنگی کرده و دچار کجخلقی و تحریکپذیری خواهید شد.
واقعیت این است که هیچ شواهد علمی معتبری برای اثبات این رژیم غذایی وجود ندارد. در حقیقت، حتی کمکالریترین مواد غذایی مانند کرفس و شاهی نیز انرژی بیشتری نسبت به آنچه بدن برای هضم و پردازش آنها نیاز دارد، وارد سیستم گوارش ما میکنند.