یک گزارش جدید سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد تا سال ۲۰۵۰ موارد سرطان ۶۶٫۷ درصد افزایش مییابد و دسترسی به درمان در کشورهای فقیر و ثروتمند نابرابر میماند.
با افزایش طول عمر، رشد جمعیت و قرار گرفتن بیشتر در معرض عواملی مانند آلودگی، موارد ابتلا به سرطان در سراسر جهان رو به افزایش است.
با این حال به گفته گزارش جدیدی (منبع به زبان انگلیسی) از سازمان جهانی بهداشت (WHO)، برخی کشورها بار بسیار سنگینتری را نسبت به دیگران متحمل خواهند شد.
بیشترین افزایش در مناطق آفریقا و شرق مدیترانه برآورد شده است؛ به ترتیب 125.2 و 109.8 درصد. به دلیل تداوم نابرابریها، پیشبینی میشود بیشترین بار سرطان بر دوش کشورهای با درآمد پایین و پایینتر از متوسط باشد.
این وضعیت به این دلیل است که تصویر کلی سرطان در جهان «به شدت نابرابر» است.
مثلا طبق برآوردهای سازمان جهانی بهداشت، احتمال زنده ماندن بیماران مبتلا به سرطان سینه و سرطانهای دوران کودکی در بازه پنج ساله در کشورهای با درآمد بالا بیش از 85 درصد است، اما در کشورهای کمدرآمد به کمتر از 45 درصد میرسد.
کمبودهای عمده در دسترسی به خدمات تشخیصی سرطان، توانایی شناسایی بهموقع و مرحلهبندی دقیق بیماری را تهدید میکند و همین موضوع ارائه درمان مناسب را با مشکل روبهرو میکند. این گزارش تاکید میکند که در بسیاری از کشورها، حتی برای سرطانهایی که میتوانند زود تشخیص داده شوند، تشخیص در مراحل پیشرفته همچنان امری معمول است.
نابرابریهای گسترده در مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان هم بین کشورها و هم در درون آنها دیده میشود؛ نابرابریهایی که با عواملی مانند سطح تحصیلات، محل سکونت شهری یا روستایی، قومیت، جنسیت و همچنین معلولیت، تعلق به جوامع بومی و وضعیت مهاجرتی یا آوارگی مرتبط است.
مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، تدروس آدهانوم گبریسوس، گفت: «هرگز نباید این که فردی از سرطان جان سالم به در میبرد یا نه، به محل تولد او یا میزان درآمدش بستگی داشته باشد.»
او افزود: «نابرابریهای ثبتشده در این گزارش اجتنابناپذیر نیستند؛ آنها نتیجه تصمیمها هستند و با اقدام قوی و هماهنگ میتوان آنها را برطرف کرد.»
با این حال سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد که هرچند تعهدات سیاسی در سالهای اخیر تقویت شده، سرعت این روند هنوز بسیار کند است.
undefined
وضعیت فعلی چگونه است؟
در حال حاضر 82 درصد کشورها برنامههای ملی کنترل سرطان دارند و نوآوری علمی در جهان با شتاب در حال افزایش است. با این حال این پیشرفتها با سرعت لازم به اقداماتی که جان انسانها را نجات دهد تبدیل نمیشود.
الیسبته ویدرپاس، مدیر آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان سازمان جهانی بهداشت (IARC)، گفت: «در کشورهایی که سیاستهای پیشگیری را اجرا کردهاند، هرچند کاهشهایی در برخی نرخهای سرطان میبینیم، اما پیشرفت بسیار کند بوده است.»
او ادامه داد: «چهره سرطان در حال تغییر است و هر چه بیشتر از رشد چاقی، کمتحرکی، رژیمهای غذایی ناسالم و آلودگی هوا تاثیر میگیرد. پیشگیری از سرطان باید همچنان یک اولویت سیاسی باقی بماند.»
در حال حاضر یک نفر از هر پنج نفر در طول عمر خود در معرض خطر ابتلا به سرطان است و 92 درصد مردم دستکم یک عضو نزدیک خانواده خواهند داشت که سرطان در او تشخیص داده شده است.
در سال 2024 در سراسر جهان 20.6 میلیون مورد جدید سرطان و حدود 9.7 میلیون مرگ ناشی از این بیماری ثبت شد. سرطان دومین علت اصلی مرگومیر پس از بیماریهای قلبیعروقی است. شایعترین سرطانها در میان مردان، سرطان ریه و پروستات و در میان زنان، سرطان سینه و ریه است.
برای مهار این روندها، سازمان جهانی بهداشت از مقامهای ملی میخواهد چارچوبهای قویتری برای جمعآوری داده و پاسخگویی، به منظور رصد پیشرفت و هدایت اقدامات ایجاد کنند، سرمایهگذاری بیشتری برای اجرای برنامهها انجام دهند و همکاریهای بینالمللی پایدار را تقویت کنند تا پژوهش، سیاستگذاری و عمل به هم پیوند بخورند.
تدروس گفت: «انتخابهایی که اکنون و در سالهای پیش رو انجام میدهیم، بار و تجربه سرطان را در سالهای آینده شکل خواهد داد.»