خلیفه و ۱۱ متهم دیگر در پرونده بزرگ قاچاق مواد مخدر صنعتی با حکم اعدام روبهرو شدهاند و انتظار میرود اعتراضها و پیگیریهای حقوقی بیشتری مطرح شود.
یک مجری تلویزیونی مصری با خطر اعدام روبهرو است، پس از آن که دادگاهی در قاهره او را به دلیل تامین مالی و هماهنگی یک شبکه مواد مخدر سنتتیک به مرگ محکوم کرد؛ اما وکیلش میگوید این حکم را فرجامخواهی خواهند کرد و کارشناسان حقوقی تاکید دارند که پرونده هنوز به سرانجام نرسیده است.
آگهی
آگهی
ساره خلیفه، که به اجرای برنامه جنایی «ماموریت غیرممکن» در شبکه خصوصی المحور و فعالیت در حوزه برگزاری رویدادها شناخته میشود، روز شنبه همراه با ۱۱ متهم دیگر در پرونده بزرگ تولید و قاچاق مواد مخدر سنتتیک محکوم شد.
نه متهم به حبس ابد محکوم شدند و هفت نفر تبرئه شدند. کسانی که حکم اعدام گرفتند همچنین به پرداخت ۵۰۰ هزار لیره مصر (حدود ۸ هزار یورو) جریمه شدند.
برادر خلیفه، محمد، نیز در میان محکومان به اعدام بود؛ او به اتهام تولید و آزمایش مواد مخدر محکوم شد.
محمد الجندی، وکیل خلیفه، گفت تیم دفاعی نسبت به حکم فرجامخواهی خواهد کرد و همه راههای قانونی موجود را دنبال میکند.
دادگاه کیفری بالاتر میتواند شواهد و نقش هر یک از متهمان را دوباره بررسی کند و احکام را تایید، کاهش یا لغو کند. پس از آن نیز امکان طرح اعتراض در دیوان فرجام مصر وجود دارد.
پیش از صدور حکم روز شنبه، دادگاه پرونده خلیفه و ۱۲ متهم دیگر را برای اظهارنظر به مفتی اعظم مصر ارجاع کرده بود؛ اقدامی تشریفاتی که پیششرط صدور حکم اعدام از سوی دادگاه کیفری است. نظر مفتی جنبه مشورتی دارد و الزامآور نیست.
در نهایت ۱۲ نفر از آن ۱۳ متهم به اعدام محکوم شدند.
بیش از حشیش معمولی
رسانههای مصری در ابتدا این پرونده را مرتبط با حشیش سنتتیک توصیف کردند، اما مدارک پزشکیقانونی ارائهشده در جریان محاکمه نشان داد مواد کشفشده در واقع کانابینوئیدهای سنتتیک هستند؛ مواد شیمیایی تولیدشده در آزمایشگاه که بخشی از اثرات حشیش بر مغز را تقلید میکنند، اما میتوانند بهمراتب قویتر و غیرقابلپیشبینیتر باشند.
دفتر مواد مخدر و جرم سازمان ملل، ماده MDMB-4en-PINACA را یک کانابینوئید سنتتیک بسیار قوی توصیف میکند که پس از توصیه سازمان جهانی بهداشت به دلیل آثار جانبی شدید و موارد مرگ، در سال ۲۰۲۱ تحت کنترل بینالمللی قرار گرفت.
کانابینوئیدهای سنتتیک میتوانند باعث روانپریشی، تشنج، مشکلات قلبی و کلیوی و در موارد شدید منجر به مرگ شوند.
این کمیته اعلام کرد که این ماده به طور مشخص در فهرست مواد تحت کنترل مصر ذکر نشده، اما نتیجه گرفت که بر اساس قانون مصر مشمول نظارت است، زیرا ساختار شیمیایی و اثرات آن با مواد درجشده در فهرست شباهت دارد.
تیم دفاعی این تفسیر را به چالش کشید، اما دادگاه نظر کمیته را پذیرفت.
این پرونده در آوریل ۲۰۲۵ آغاز شد، زمانی که مقامهای مبارزه با مواد مخدر مصر اعلام کردند شبکهای را شناسایی کردهاند که مواد اولیه مورد استفاده برای تولید مواد مخدر سنتتیک را وارد میکرد.
پلیس در نخستین مرحله با یورش به دو آپارتمان در قاهره حدود ۲۰۰ کیلوگرم مواد مخدر، مواد اولیه و تجهیزات کشف کرد.
با گسترش تحقیقات، دادستانی اعلام کرد که مجموع کشفیات از ۷۵۰ کیلوگرم فراتر رفته است. روند تحقیق حدود ۴۰ روز طول کشید تا دادستانها حکم بازداشت متهمان را دریافت کردند.
روزنامه المصری الیوم با استناد به منابع قضایی و امنیتی گزارش داد که به گفته بازپرسها، مواد اولیه از خارج تامین میشد و در ظروف لوازم آرایشی و چمدانها در پروازها پنهان میکردند.
دادستانی اعلام کرد اعضای شبکه نقشهای تخصصی در حوزه تامین، تولید، انبار و توزیع داشتند. پرونده ۲۸ متهم بر پایه شهادت ۲۰ شاهد و ادله دیجیتال از جمله پیامها، عکسها و ویدئوها بنا شده است.
نقش ادعایی خلیفه
دادستانها میگویند خلیفه بخشی از عملیات را تامین مالی کرده، برای دیدار با اعضای ارشد شبکه به خارج سفر کرده و به عنوان حلقه رابط میان آنها و سایر اعضا در داخل مصر عمل کرده است.
بر اساس صورتجلسههای تحقیق که در رسانههای مصری منتشر شده، دو متهم ساکن خارج از مصر محمولههایی از مواد مورد استفاده در تولید این مواد مخدر را از چین خریداری کرده و دستورالعملهای مربوط به نحوه ساخت آنها را دریافت کردهاند.
به گفته بازپرسها، سایر اعضا مواد شیمیایی را طبق فرمولهایی که از چهرههای ارشد شبکه دریافت میکردند مخلوط میکردند، سپس محمولههای تازهتولید شده را برای ارزیابی اثرات بر مصرفکنندگان مواد مخدر آزمایش میکردند و در نهایت آنها را وزن، بستهبندی و توزیع میکردند.
دادستانها محمد خلیفه، برادر ساره خلیفه، را یکی از افراد دخیل در تولید و آزمایش این مواد مخدر معرفی کردند و او نیز در میان محکومان به اعدام قرار گرفت.
دادستانها همچنین بر ادله دیجیتال بهدستآمده از تلفن همراه خلیفه تکیه کردند.
بر اساس اسناد دادستانی که در اختیار رسانههای داخلی قرار گرفته، بازپرسها در مکاتبات واتساپی ویدئوهایی از موادی یافتند که شبیه مواد کشفشده در پرونده بود، به همراه پیامهایی با سایر اعضای ادعایی شبکه.
بررسی دستخط نیز نشان داد یادداشتهایی در یک دفترچه توقیفشده، شامل نامها، ارقام و مبالغ، به خط خلیفه نوشته شده و دادستانی میگوید این موارد به هزینهکرد در عملیات مواد مخدر مربوط بوده است.
خلیفه همواره هرگونه مشارکت در این شبکه را انکار کرده است.
روز شنبه همچنین حکم دیگری علیه خلیفه در پروندهای جداگانه صادر شد.
یک دادگاه در قاهره او را به دلیل ضرب و جرح به سه سال زندان محکوم کرد، پس از آن که بازپرسها در تلفن همراهش ویدئویی یافتند که در آن جوانی معرفیشده به عنوان راننده او در خانهاش برهنه شده، مورد ضرب و جرح قرار گرفته و در حالت برهنه فیلمبرداری شده بود.
دو متهم دیگر در آن پرونده هر کدام به هفت سال و متهم چهارم به پنج سال زندان محکوم شدند.
مصر همچنان برای جرایم سنگین مرتبط با قاچاق مواد مخدر مجازات اعدام را حفظ کرده است. سازمان عفو بینالملل در سال ۲۰۲۵ ثبت ۲۳ مورد اعدام در مصر را گزارش کرده که نسبت به ۱۳ مورد در سال پیش از آن افزایش یافته و استفاده این کشور از مجازات مرگ برای جرایمی که شامل قتل عمد نمیشود را مورد انتقاد قرار داده است.