شش منبع در ارتش و نهادهای اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفتهاند مذاکرات غیرعلنی درباره کاهش شمار نیروها و پایگاههای این کشور در خاورمیانه آغاز شده است؛ اقدامی که در صورت پایان جنگ با ایران از سوی دولت دونالد ترامپ میتواند اجرایی شود.
در صورت عملی شدن این طرح رویکرد دستگاه امنیت ملی آمریکا در قبال خاورمیانه بار دیگر دستخوش تغییر خواهد شد.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ آمریکا شبکه گستردهای از پایگاهها و تاسیسات دائمی نظامی و اطلاعاتی در منطقه ایجاد کرد تا عملیات نظامی و حملات خود را علیه کشورهایی از جمله عراق، افغانستان، سوریه، ایران، یمن و لیبی پیش ببرد.
اما جنگ اخیر با ایران آسیبپذیری زیرساختهای آمریکا در خاورمیانه را آشکار کرده است. شماری از این مراکز بارها هدف حملات ایران قرار گرفتهاند و در جریان جنگ ۱۸ نظامی آمریکایی کشته شدهاند.
سیانان در این گزارش نوشت، مقامات نظامی و اطلاعاتی که در این رایزنیهای غیررسمی حضور دارند، میگویند بخشی از تلاشها با هدف پیشبینی رویکرد احتمالی دونالد ترامپ انجام میشود. به گفته این منابع رئیسجمهوری آمریکا هنوز راهبرد مشخصی برای دوران پس از جنگ ارائه نکرده است. آقای ترامپ در گذشته کاهش حضور نیروهای آمریکایی در خارج از کشور را یکی از محورهای سیاسی خود قرار داده بود.
این گفتوگوها در حالی جریان دارد که همچنان حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در خاورمیانه مستقر هستند و آمریکا تجهیزات نظامی گستردهای از جمله دو ناو هواپیمابر و بیش از ۱۲ ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده در منطقه دارد.
به گفته یکی از منابع، ماموران سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا یعنی سازمان سیا که در اوج درگیریها در اوایل سال جاری از منطقه خارج شده بودند اکنون در حال بازگشت به خاورمیانه هستند.
همزمان ارتش آمریکا در حال بررسی راههایی برای افزایش حفاظت از نیروهایی است که قرار است پس از پایان جنگ نیز در منطقه باقی بمانند. به گفته دو منبع یکی از گزینههای مورد بررسی انتقال برخی تاسیسات نظامی به زیر زمین برای محافظت بیشتر در برابر حملات موشکی و پهپادی است؛ حملاتی که ایران در ماههای جنگ بارها انجام داده است.
پنتاگون پیش از این نیز انتقال برخی پایگاههای منطقه به زیر زمین را بررسی کرده بود اما آسیبپذیری این مراکز در برابر حملات موشکی و پهپادی ایران در هفتههای نخست جنگ این موضوع را فوریت بیشتری بخشیده است.
یکی از مقامات آمریکایی گفت: «این آسیبپذیریها همیشه شناختهشده بودند اما آمریکا هیچگاه با فوریت برای رفع آنها اقدام نکرد.»
به گفته دو منبع ارتش آمریکا چند گزینه برای تغییر آرایش نیروهای خود در خاورمیانه تهیه کرده که ممکن است از سال آینده اجرایی شوند. با این حال تا زمانی که جنگ ادامه دارد کنار گذاشتن پایگاههای راهبردی که برای عملیات هوایی استفاده میشوند، در دستور کار نیست.
دفتر وزیر دفاع آمریکا پرسشها در این زمینه را به فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا سنتکام، ارجاع داده است. یک مقام آمریکایی نیز گفته ارتش به دلایل امنیت عملیاتی درباره «رایزنیهای داخلی یا آرایش احتمالی نیروها در آینده» اظهارنظر نمیکند. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا نیز از اظهارنظر در این باره خودداری کرده است.
این بحثها در ادامه تلاشهای چند دهه اخیر واشنگتن برای کاهش حضور خود در خاورمیانه مطرح میشود. در ۲۵ سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر آمریکا بارها از کاهش حضور نظامی در منطقه سخن گفته اما جنگها و بحرانهای تازه بارها این روند را تغییر دادهاند.
چه تعداد نیروی آمریکایی در خاورمیانه حضور دارند؟
دو سال پس از حملات ۱۱ سپتامبر و همزمان با حمله آمریکا به عراق شمار نیروهای آمریکایی در خاورمیانه به حدود ۲۵۰ هزار نفر رسید. بر اساس برآوردهای عمومی بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ نیز این تعداد هیچگاه به کمتر از حدود ۱۰۰ هزار نفر نرسید.
باراک اوباما، رئیسجمهوری وقت آمریکا در سال ۲۰۱۱ از آغاز کاهش نیروهای این کشور در افغانستان خبر داد. با این حال خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان یک دهه دیگر طول کشید.
آقای اوباما همان سال نیروهای رزمی آمریکا را نیز از عراق خارج کرد اما با ظهور گروه موسوم به دولت اسلامی یا داعش نیروهای آمریکایی بار دیگر به این کشور بازگشتند.
با وجود کاهش حضور نظامی آمریکا پس از سال ۲۰۱۱ شمار نیروهای این کشور در خاورمیانه همچنان بین ۳۰ تا ۶۰ هزار نفر باقی ماند. در این سالها تهدیدهای مرتبط با ایران نیز یکی از نگرانیهای اصلی سیاستگذاران آمریکایی بود؛ بهویژه حملات گروههای مورد حمایت تهران که شماری از نیروهای آمریکایی را در عراق کشتند.
با اینکه مقامات آمریکایی گزینههای مختلف برای کاهش حضور نظامی در منطقه را بررسی میکنند، هنوز نشانهای از نزدیک شدن واشنگتن و تهران به توافقی برای پایان جنگ دیده نمیشود.
ایران همچنان پایگاهها و نیروهای آمریکایی در منطقه را هدف قرار میدهد
ایران همچنان پایگاهها و نیروهای آمریکایی در منطقه را هدف قرار میدهد. هفته گذشته نیز تاسیسات آمریکا در اردن و امارات هدف حمله قرار گرفتند؛ حملاتی که پس از حدود یک ماه وقفه در تبادل آتش میان دو طرف انجام شد.
مقامات آمریکایی میگویند خسارات این حملات قابل توجه بوده است. به گفته یک مقام آمریکایی و یک مقام پیشین اطلاعاتی، مرکز سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در ریاض بر اثر حمله ایران عملا تخریب شده است.
با وجود تلاش مقامات پنتاگون برای کماهمیت جلوه دادن خسارتها پایگاهها و تاسیسات نظامی آمریکا در بحرین، قطر، عربستان سعودی و کویت نیز هدف پهپادها و موشکهای ایران قرار گرفتهاند و به گفته منابع خسارات قابل توجهی دیدهاند.
در سازمان سیا و فرماندهی عملیات ویژه ارتش آمریکا برخی مقامات در حال بررسی این موضوع هستند که آیا میتوان ماموریتهای حساس را بدون استقرار دائمی نیروها و تجهیزات در خاورمیانه انجام داد.
یکی از گزینههای مورد بحث این است که نیروها و تجهیزات در آمریکا مستقر باشند و تنها برای انجام ماموریتهای مشخص به خاورمیانه اعزام شوند و پس از پایان ماموریت به کشور بازگردند.
به گفته منابع دولت آمریکا ممکن است در برخی موارد تصمیم بگیرد تاسیسات و تجهیزات بهشدت آسیبدیده یا تخریبشده در حملات ایران را از جمله به دلیل هزینه بالای بازسازی دوباره ایجاد نکند.
مقامات پنتاگون تاکنون بهطور علنی از اعلام اینکه کدام تاسیسات بازسازی خواهند شد، خودداری کردهاند.
جولز «جی» هرست، مسئول امور مالی پنتاگون در ماه آوریل گفته بود هنوز هزینه تعمیر پایگاهها و تاسیسات آسیبدیده در جنگ با ایران مشخص نیست و بخشی از این مسئله به تصمیم آمریکا درباره نحوه حضور نظامی آیندهاش در خاورمیانه بستگی دارد.
او همچنین گفت هنوز برآورد نهایی از میزان خسارت واردشده به تاسیسات آمریکا در خارج از کشور وجود ندارد و هزینهها به این بستگی خواهد داشت که «چگونه تصمیم بگیریم آنها را بازسازی کنیم، یا اصلا بازسازی کنیم یا نه».
به گفته سه منبع آگاه، مقامات ارشد پنتاگون در رایزنیهای داخلی خواستار کاهش شمار نیروهای آمریکایی در چند کشور خلیج فارس شدهاند. این موضوع بخشی از تلاش گستردهتر واشنگتن برای واگذاری سهم بیشتری از مسئولیت دفاعی به کشورهای منطقه است.
با این حال منابع میگویند هنوز روند رسمی یا دستور مستقیمی برای بازنگری در آرایش نیروهای آمریکا در منطقه صادر نشده است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
مقامات بخشهای مختلف ارتش و سازمان سیا در حال بررسی گزینههای احتمالی هستند؛ آن هم در شرایطی که ارتش آمریکا همچنان کشتیها را هنگام عبور از تنگه هرمز اسکورت میکند، به زیرساختهای ایران حمله میکند و از احتمال حمله به اهداف بیشتری سخن میگوید.
یکی از مقامات آمریکایی در توصیف فضای این رایزنیها گفت پرسش این است که آیا ماموریت اعلامنشدهای در راه است که باید برای آن آماده شد یا نیروها صرفا برای شرایط احتمالی در منطقه مستقر ماندهاند.