نیکوتین، ترند مشکل‌ساز سلامتی: مردم بیشتر به اینفلوئنسرها گوش می‌دهند

از رژیم های غذایی مخصوص میگرن گرفته تا افراط در مصرف فیبر، تقریبا روزی نیست که یک ترند عجیب (و تقریبا همیشه مشکوک) در حوزه تندرستی اینترنت را تسخیر نکند.

آگهی

آگهی

اما ترند تازه ای که حالا مطرح شده، به شکل ویژه ای ماندگار بوده است.

اینفلوئنسرهای آنلاین نیکوتین را به عنوان یک ترفند طبیعی برای بهبود سلامت بازتعریف کرده اند و مدعی اند اگر به شکل کیسه، آدامس یا چسب پوستی استفاده شود می تواند توانایی های شناختی را تقویت کند، بهره وری را بالا ببرد و به کنترل وزن کمک کند.

نیکوتین یک محرک طبیعی است که در گیاهان تنباکو یافت می شود و به دلیل آزاد کردن دوپامین در مغز، به شدت اعتیادآور شناخته می شود.

هرچند معمولا نام نیکوتین با سیگار گره خورده، محصولات جایگزین نیکوتین از جمله ویپ ها و کیسه های خوراکی به سرعت محبوب شده اند. به گفته موسسات ملی سلامت آمریکا (منبع به زبان انگلیسی)، نوع دوم در فاصله سال های 2020 تا 2024 هر سال در جهان 113 درصد رشد داشته است.

با این حال، تحقیقات درباره پیامدهای مصرف تنها نیکوتین (بدون دیگر ترکیبات دخانیات) هنوز محدود است. همین خلا به اصطلاح «بایوهکرها» یعنی کسانی که می کوشند با ترفندهای سبک زندگی سلامت جسم و روان خود را بهینه کنند، فرصت داده تا این روایت را مصادره کنند و روی ویژگی های محرک نیکوتین اغراق کنند.

آنگلا دیفنگ وو، پژوهشگر ارشد و مدرس در دپارتمان علوم سلامت مراقبت های اولیه نافیلد، به یورونیوز سلامت گفت: «در مورد این ادعاها در حوزه تندرستی، معمولا یک هسته حقیقت وجود دارد که آن را برمی دارند و آن قدر کش می دهند که از آنچه شواهد علمی نشان می دهد فراتر می رود.»

او افزود: «نیکوتین چون یک داروی فعال از نظر زیستی است، روی مغز اثر می گذارد. روی گیرنده ها عمل می کند و یک محرک است. می تواند در کوتاه مدت روی هوشیاری، تمرکز، اشتها و خلق و خو اثر بگذارد، اما این اثرهای کوتاه مدت لزوما به این معنا نیست که بتوان از آن به عنوان یک درمان سلامت محور استفاده کرد.»

وو می گوید در اینجا زمینه نیز مهم است. به گفته او، اگرچه درمان های جایگزین نیکوتین برای کسانی که می خواهند سیگار را ترک کنند گزینه سالم تری است، اما برای افرادی که هرگز سیگار نکشیده اند به معنای ایجاد یک وابستگی تازه است.

او گفت: «تا کنون داده های اپیدمیولوژیک نشان نداده که مثلا در مقایسه با زیان های قلبی عروقی ناشی از دخانیات و موارد مشابه، باید به همان اندازه درباره آسیب های نیکوتین نگران باشیم؛ اما این به معنای بی ضرر بودن آن نیست.»

او افزود: «وابسته شدن به نیکوتین خود به تنهایی آسیبی است که باید آن را جدی گرفت.»

اوج گیری نوتروپیک ها

در سال های پس از همه گیری، توجه به نوتروپیک ها رو به افزایش بوده است؛ ترکیبات طبیعی یا مصنوعی که می توانند توانایی های شناختی را تقویت کنند. از جمله نوتروپیک های پرطرفدار می توان به کافئین، اشواگاندا و ال‌تیانین اشاره کرد.

بسیاری از برندهای مصرفی از این موج بهره برده اند. به گفته شرکت پژوهشی Grand View Research (منبع به زبان انگلیسی)، بازار نوشیدنی های فانکشنال (نوشیدنی های حاوی ویتامین و محرک های گیاهی) تا میانه دهه 2030 میلادی به حدود 300 تا 400 میلیارد دلار (255 تا 340 میلیارد یورو) خواهد رسید.

محصولات نیکوتینی هم بخشی از همین رونق هستند و اینفلوئنسرهای شبکه های اجتماعی می کوشند با معرفی آنها به عنوان راه حل های سریع برای مشکلات پیچیده روانی، از این بازار سود ببرند.

وو گفت: «این که چیزی به ما فروخته شود، چه مربوط به مراقبت های دوران یائسگی باشد و چه هر نوع مراقبت دیگری، کار نسبتا آسانی است.»

او ادامه داد: «در فرهنگ تندرستی، مکمل ها و چیزهای مشابه با مشکلی روبه رو هستیم؛ جایی که مردم بیشتر حاضرند به یک اینفلوئنسر شبکه های اجتماعی یا همسالان خود گوش کنند تا به منابع رسمی.»

مهار قدرت شبکه های اجتماعی همچنان چالشی جدی است، هرچند در مورد محصولات نیکوتینی، کشورهای اروپا به تدریج در حال اجرای مقررات تازه ای برای مقابله با مصرف آنها در میان جوانان هستند.

ماه گذشته بریتانیا لایحه ای ضد دخانیات را تصویب کرد که خرید محصولات دخانی را برای افرادی که بعد از سال 2008 به دنیا آمده اند محدود می کند. این قانون شامل فروش ویپ نیز می شود.

وو می گوید این مقررات مهم است، اما سیاست ها و گفت وگوهای مربوط به محصولات نیکوتینی باید زمینه فرهنگی هر جامعه را هم در نظر بگیرد.

او افزود: «مساله این است که مطمئن شویم برای کمک به کسانی که سیگار می کشند تا سیگار را ترک کنند، فرصت های واقعی در اختیار داریم و در عین حال خود نیکوتین را درست بشناسیم و درک کنیم که الگوی آسیب آن کاملا متفاوت است. نیکوتین بسیار کمتر از کشیدن سیگار ضرر دارد، اما این به معنی بی ضرر بودن آن نیست.»