ساکنان زیرشیروانی‌های پاریس زیر سقف‌های زینکی در گرما می‌پزند

پیش از آن که موج گرما از راه برسد، آملی کنی تقریبا می‌توانست بگوید همه چیز دارد: آپارتمانی بسیار کوچک اما ارزان در طبقه آخر پاریس، با بالکنی به اندازه کف دست اما با چشم‌اندازی حسرت‌برانگیز به بام‌های خاکستری و نمادین پایتخت فرانسه و حتی، اگر کمی بیشتر خم می‌شد، تا کلیسای سکره‌کر بر فراز مونمارتر.

آگهی

آگهی

اما با موج گرمای تاریخی که آپارتمان‌های زیرشیروانی شبیه خانه او را به فضایی بالقوه خطرناک برای سلامتی تبدیل کرده، این فارغ‌التحصیل ۲۳ ساله دیگر چندان احساس خوش‌اقبالی نمی‌کند.

او این هفته، در حالی که پایتخت و سایر بخش‌های اروپا در گرما می‌سوخت، می‌گوید: «این بدترین هفته‌ای است که در این آپارتمان داشته‌ایم. تمام بعدازظهر خانه مثل فر داغ می‌شود و عملا غیرممکن است لحظه‌ای نفس راحت بکشیم.»

بسیاری از ساختمان‌های پاریس که از بیرون کارت‌پستالی به نظر می‌رسند، در گرمای بی‌امان و رکوردشکن این روزها به فضاهایی نامهربان و حتی تهدیدکننده سلامت تبدیل شده‌اند؛ گرمایی که روزهای بلند تابستان و شب‌های کوتاه و عرق‌ریزان را به میدان نبرد بدل کرده است.

این وضع به‌ویژه برای کسانی صادق است که درست زیر بام‌های پاریس زندگی می‌کنند؛ کسانی که اغلب توان مالی اجاره آپارتمان‌های بزرگ‌تر و طبقات پایین‌تر را که کمتر در معرض آفتاب مستقیم هستند ندارند.

خطر مرگ در زیرشیروانی‌های پاریس بیش از چهار برابر می‌شود

گرمای شدید می‌تواند این فضاها را مرگبار کند. پژوهشی درباره موج گرمای رکوردشکن سال ۲۰۰۳ که به مرگ ۱۵ هزار نفر بر اثر مرگ‌های مرتبط با گرما نسبت داده می‌شود نشان داد زندگی در اتاق‌های زیرشیروانی پاریس، درست زیر سقف، خطر مرگ را بیش از چهار برابر افزایش می‌دهد؛ موضوعی که اداره بهداشت عمومی فرانسه در گزارشی سال گذشته به آن اشاره کرد.

همچنین پژوهشگرانی که مرگ‌های مرتبط با گرما را در شهرهای اروپایی بررسی کرده‌اند و نتایجشان در سال ۲۰۲۳ در نشریه The Lancet Planetary Health منتشر شد، دریافتند که در میان ۳۰ پایتخت اروپایی مورد مطالعه، پاریس بالاترین خطر مرگ ناشی از گرما را دارد.

حدود سه‌چهارم بام‌های پاریس با ورق‌های روی پوشانده شده که مناظر خاکستری شکوهمندی را می‌سازد که سال‌هاست الهام‌بخش هنرمندان و فیلمسازان است. فن و مهارت روی‌کاران پاریسی از سوی سازمان فرهنگی یونسکو وابسته به سازمان ملل به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی ارزشمند بشریت به رسمیت شناخته شده است. روی در برابر شرایط جوی مقاوم، شکل‌پذیر و قابل بازیافت است اما چون فلز است گرما را نیز جذب و منتقل می‌کند.

مایدر اولیویه از کارزار «بنیاد مسکن برای محرومان» می‌گوید: «بام‌های پاریس برای خیلی‌ها دل‌انگیز است؛ تصویر رمانتیک اتاق زیرشیروانی. اما در واقعیت، اگر ببینید چه کسانی در این آپارتمان‌ها زندگی می‌کنند، اغلب دانشجویانی هستند که برای اتاقی بسیار کوچک پول زیادی می‌پردازند.»

او اضافه می‌کند: «آنها نه‌تنها به‌شدت در معرض گرما هستند، بلکه عملا امکان ایجاد جریان هوای متقاطع برای بیرون راندن گرما در شب وجود ندارد.»

مقررات حفاظتی پاریس سازگاری با گرمای شدید را دشوار کرده است

در آپارتمان شش‌طبقه بدون آسانسوری که کنی با شریک زندگی‌اش، فرانچسکا پیلیا، او هم ۲۳ ساله، در آن زندگی می‌کند، یک میز، یک تخت دونفره و یک پیانوی برقی کوچک را جا داده‌اند. تنها پنجره آپارتمان که از دل بام رویی بیرون زده رو به غرب است و از نیم‌روز تا غروب مستقیم در معرض آفتاب قرار دارد. آنها ماهانه ۷۳۵ یورو اجاره می‌دهند که بین خودشان تقسیم می‌کنند.

کنی می‌گوید: «این ارزان‌ترین جایی بود که می‌شد پیدا کرد. دوست دارم که رو به میدان است؛ تقریبا هر شنبه صبح می‌توانم مراسم عروسی ببینم.»

او ادامه می‌دهد: «اما حالا فکر می‌کنم اگر می‌توانستم پول بیشتری بدهم و جای دیگری زندگی کنم، این کار را می‌کردم.»

هرچند در برج‌های اداری، مراکز خرید، سینماها و دیگر فضاهای مدرن تجمع مردم معمولا سیستم تهویه مطبوع نصب شده اما در آپارتمان‌های مسکونی، به‌ویژه در مرکز متراکم پاریس با ساختمان‌های کلاسیک سبک هاسمان ـ به نام برنامه‌ریز شهری قرن نوزدهمی که با خیابان‌های عریض و درخت‌کاری‌شده چهره امروز شهر را شکل داد ـ کولر چندان رایج نیست.

اولیویه، کنشگر حوزه مسکن، می‌گوید مقررات کاربری زمین که برای حفظ هویت شهری پاریس، از جمله بام‌های نمادین آن، وضع شده مانع تلاش‌ها برای تطبیق مسکن با گرمای شدید است.

او می‌گوید: «به‌دلیل مقررات حفاظت از بام‌ها، بعضی از مردم نمی‌توانند سقف خانه‌شان را عایق کنند یا برای جلوگیری از تابش آفتاب و داغ شدن بیش از حد خانه، کرکره نصب کنند. اما این مقررات که بام‌های پاریس را حفظ می‌کند، از مردمی که زیر این بام‌ها زندگی می‌کنند محافظت نمی‌کند.»

کنی، که اهل استرالیا است، و پیلیا، که ایتالیایی است، با گرما بیگانه نیستند اما دماهایی که این روزها در پاریس ثبت شده ـ با رکوردهای تازه برای ماه ژوئن که در طول روز تا حدود ۴۰ درجه سانتیگراد و در شب تا ۲۵ درجه بالا می‌رود ـ برایشان طاقت‌فرسا بوده است.

آنها یک پنکه برقی کوچک خریده‌اند، دوش آب سرد می‌گیرند، با دستمال خیس بدنشان را خنک می‌کنند، آب فراوان می‌نوشند و مدام درگیر این دوگانگی‌اند که پنجره را باز بگذارند یا نه.

کنی توضیح می‌دهد: «از خواب می‌پرم و تصمیم می‌گیرم خیلی گرم است و باید پنجره را باز کنم. یک ساعت بعد دوباره بیدار می‌شوم و با خودم می‌گویم صدا خیلی زیاد است و باید پنجره را ببندم.»

او می‌افزاید: «این چرخه‌ای کاملا کافکایی است.»