سالهاست که پزشکان درباره خطرات کمخوابی هشدار میدهند، اما مطالعهای گسترده که نتایج آن در مجله علمی معتبر «نیچر» منتشر شده نشان میدهد که خواب بیش از حد نیز میتواند به اندازه کمخوابی مضر باشد.
این تحقیق پیوند مستقیمی میان خواب طولانی و تسریع روند پیری در تقریبا تمام ارگانهای بدن پیدا کرده است.
آگهی
آگهی
تحقیقات جدید نشان میدهد که برای داشتن اندامهای سالم و کُند کردن روند پیری، یک محدوده زمانی طلایی برای خواب وجود دارد. بر اساس این مطالعه، خوابیدن بین ۶.۴ تا ۷.۸ ساعت در شب، «نقطه بهینه» برای سلامت مولکولی بدن محسوب میشود.
پژوهشگران با استفاده از مدلهای آماری پیشرفته و تحلیل دادههای پزشکی، متوجه شدند که انحراف از محدوده ۶ تا ۸ ساعت خواب، تغییرات مولکولی در بدن ایجاد میکند که با پیر شدن زودرس اندامها همسو است.
افرادی که در محدوده طلایی یعنی حدود ۷ ساعت میخوابند، سیستم ایمنی، قلب و مغز سالمتری در سطح سلولی دارند.
ساعت بیولوژیک اندامهای بدن
جونهائو ون، استادیار رادیولوژی در دانشگاه کلمبیا و نویسنده اصلی این مطالعه، میگوید: «نکته کلیدی، ثبات در زمان خواب است. ما میدانیم که خواب منظم حدود ۶ تا ۸ ساعت در روز برای سلامت کلی بدن معجزه میکند.»
تیم تحقیقاتی دکتر ون با استفاده از دادههای «بیوبانک» بریتانیا (شامل اطلاعات ۵۰۰ هزار داوطلب)، «ساعتهای بیولوژیک» را برای تکتک اندامها طراحی کردند.
آنها دریافتند که هر عضو بدن، حتی در یک فرد واحد، با سرعت متفاوتی پیر میشود و میزان خواب تاثیر مستقیمی بر این سرعت دارد.
نمودار تاثیر خواب بر پیری نشان میدهد که هم کمخوابی شدید و هم پرخوابی شدید، هر دو به یک اندازه باعث جهش در سن فیزیولوژیک اندامها میشوند.
آیا زنان به خواب بیشتری نیاز دارند؟
یکی از یافتههای جالب این تحقیق، تفاوت جزئی نیاز به خواب میان جنسیتهاست. دادهها نشان میدهد که مغز زنان برای حفظ جوانی به زمان خواب کمی بیشتری نسبت به مردان نیاز دارد.
به عنوان مثال، در حالی که میانگین ایدهآل برای مغز مردان ۷.۷ ساعت ثبت شده، این رقم برای زنان حدود ۷.۸۲ ساعت (تقریبا ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بیشتر) است.
محققان معتقدند تفاوتهای هورمونی و عوامل فیزیولوژیک در این تفاوت نقش دارند.
چرا خواب زیاد خطرناک است؟
شاید تعجبآور باشد که خوابیدن بیش از ۸ یا ۹ ساعت با پیری زودرس مرتبط است. محققان توضیح میدهند که این موضوع همیشه به این معنا نیست که خودِ خوابِ زیاد عامل پیری است؛ بلکه گاهی وجود یک بیماری زمینهای یا افسردگی باعث میشود فرد بیشتر بخوابد.
با این حال، در مواردی مثل افسردگی، خواب بیش از حد میتواند وضعیت را تشدید کرده و یک چرخه معیوب از تحلیل قوای جسمانی ایجاد کند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
توصیههای کارشناسان برای رسیدن به «نقطه طلایی»
متخصصان خواب تاکید میکنند که نیاز هر فرد متفاوت است و ژنتیک، سبک زندگی و محیط در آن نقش دارند. با این حال، برای بهبود کیفیت خواب توصیههای زیر را پیشنهاد میدهند:
• قرار گرفتن در معرض نور: در ۱۵ تا ۲۰ دقیقه اول پس از بیدار شدن، در معرض نور طبیعی خورشید قرار بگیرید تا ریتم شبانهروزی بدن تنظیم شود.
• حذف وسایل الکترونیکی: یک ساعت قبل از خواب از گوشی و تبلت استفاده نکنید.
• محیط خواب: اتاق خواب باید تاریک، ساکت و خنک باشد.
• مدیریت اضطراب: اگر نگرانی مانع خواب شماست، تکنیکهای آرامسازی ذهنی را تمرین کنید.
دکتر لاچس در پایان میگوید: «هیچ دارویی وجود ندارد که بتوانم برای بیمار تجویز کنم و تاثیری بهتر از یک خواب خوب شبانه بر سلامت او داشته باشد.»