یک پژوهش جدید نشان میدهد ابزارهای ردیاب خواب با تمرکز بیشتر مبتلایان به بیخوابی بر کیفیت خواب، میتوانند اضطراب آنها را تشدید کنند.
بر اساس یک پژوهش جدید، اپلیکیشنهای پایش خواب میتوانند به دلیل افزایش تمرکز بر کیفیت و پایش خواب برای افراد مبتلا به بیخوابی استرس ایجاد کنند.
پژوهشگران دانشگاه برگن در نروژ دریافتند در حالی که ارائه تصویری روشنتر از عادات خواب به برخی کاربران کمک کرده است، افراد مبتلا به بیخوابی بیشتر با پیامدهای منفی روبهرو شدهاند.
هاکون لوندکوم برگ، نویسنده اول این مطالعه در دانشگاه برگن، گفت: «رشد سریع فناوری اپلیکیشنهای خواب از جامعه علمی میخواهد همگام با پیشرفتهای فناوری حرکت کند.»
او افزود پژوهش نشان داده است بزرگسالان جوان بیشتر تحت تاثیر بازخورد این اپلیکیشنها قرار میگیرند و در حالی که مزیتهای بیشتری را گزارش میکنند، نگرانی و استرس بیشتری هم دارند.
صنعت پایش خواب به بازاری پررونق تبدیل شده است. بازار دستگاههای پایش خواب در آمریکا در سال ۲۰۲۳ حدود ۵ میلیارد دلار (حدود ۴.۲۵ میلیارد یورو) درآمد داشته و به گفته موسسه تحقیقات بازار گرند ویو ریسرچ انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ این رقم دو برابر شود.
بیشتر اپلیکیشنها بر حسگرهایی تکیه دارند که در دستگاههای پوشیدنی مانند ساعتهای هوشمند و مچبندهای تندرستی تعبیه شدهاند و شاخصهایی مانند تاخیر در به خواب رفتن، مدت خواب و کارایی خواب را ثبت و گزارش میکنند.
پژوهشگران بیش از هزار نفر را در نروژ با میانگین سنی حدود ۵۰ سال مورد پرسش قرار دادند. از شرکتکنندگان درباره استفاده از اپلیکیشنهای خواب، وضعیت کنونی سلامت خوابشان و این که آیا اثرهای مشخص مثبت یا منفی را تجربه کردهاند سوال شد.
به گفته نویسندگان، سن مهمترین عامل شکلدهنده تجربه کاربران بود. گروههای سنی جوانتر یعنی ۱۸ تا ۳۵ و ۳۶ تا ۵۰ سال، بیشتر از دیگران از اثرات مفید مانند بهبود خواب و تمایل بیشتر به در اولویت قرار دادن آن گزارش دادند.
با این حال همین گروههای سنی سطح بالاتری از استرس و نگرانی را هم گزارش کردند؛ موضوعی که نشان میدهد ممکن است نسبت به پیامدهای منفی اطلاعات سلامت دیجیتال آسیبپذیرتر باشند.
خطر برای افراد بدخواب
نویسندگان هشدار دادند تمرکز افراطی بر دادههای خروجی اپلیکیشن میتواند کیفیت خواب را بدتر کند.
کارل اریک لوندکوم، نویسنده دوم این مطالعه، گفت: «ما همچنین دریافتیم افرادی که علائم بیخوابی دارند بیشتر در معرض اثرهای منفی قرار میگیرند.»
او توضیح داد که بازخورد اپلیکیشنهای خواب در این گروه بیشتر به استرس و نگرانی منجر میشود. افراد مبتلا به بیخوابی معمولا سوگیری توجه و نگرانی بیشتری درباره خواب دارند و دستگاههای پایش میتوانند این وضعیت را تشدید کنند.
لوندکوم گفت: «به افرادی که استفاده از اپلیکیشنهای خواب برایشان استرس بیشتری ایجاد میکند توصیه میکنیم بیشتر درباره این که این برنامهها چه شاخصهایی را میسنجند و تا چه حد دقیق هستند اطلاعات کسب کنند.»
او افزود: «اگر این کار هم نگرانی شما را برطرف نکرد، بهتر است به این فکر کنید که دستگاه پایش خواب را شبها از خود جدا کنید یا اعلانهای آن را خاموش کنید.»
نویسندگان همچنین تاکید کردند کاربران میتوانند از این بازخوردها به عنوان انگیزهای برای ایجاد عادتهای مفید خواب، مانند کم کردن زمان کار با صفحهنمایش پیش از رفتن به رختخواب، استفاده کنند.