شش کشور اروپایی وارد جمع ده کشور برتر شدند اما نتایج همراه با یک هشدار است: شبکههای اجتماعی شادی جوانان در سراسر جهان را مختل کرده است.
براساس گزارش جهانی شادی ۲۰۲۶، فنلاند برای نهمین سال پیاپی در صدر فهرست شادترین کشورهای جهان قرار گرفت و پس از آن ایسلند، دانمارک و کاستاریکا جای گرفتهاند.
سوئد و نروژ شش کشور اول را کامل میکنند و هلند، اسرائیل، لوکزامبورگ و سوئیس نیز در میان ده کشور اول هستند.
صعود کاستاریکا به رتبه چهارم، بالاترین جایگاهی است که تاکنون یک کشور امریکای لاتین در این رتبهبندی به دست آورده است.
برای دومین سال پیاپی هیچ کشور انگلیسیزبان وارد ده کشور اول نشده است. بالاترین رتبه در میان آنها متعلق به نیوزیلند با جایگاه یازدهم است و پس از آن ایرلند در رتبه سیزدهم و استرالیا در رتبه پانزدهم قرار دارند.
کوزوو، اسلوونی و جمهوری چک نیز به جمع بیست کشور نخست پیوستهاند.
این گزارش نشان میدهد به طور کلی بیشتر کشورهای صنعتی غرب اکنون نسبت به دوره ۲۰۱۰-۲۰۰۵ کمتر شاد هستند و احساسات منفی در همه مناطق جهان رایجتر شده است.
اروپا از نظر سطح شادی برابرتر میشود و کشورهای اروپای مرکزی و شرقی در حال پر کردن فاصله با غرب این قاره هستند. اما جوانان در اروپای غربی، بریتانیا و ایرلند هم در مجموع و هم در مقایسه با نسلهای بزرگتر از کاهش رفاه خود خبر میدهند.
بیشتر کشورهایی که از دوره ۲۰۱۰-۲۰۰۶ تاکنون بیشترین رشد را در ارزیابی از کیفیت زندگی داشتهاند، در اروپای مرکزی و شرقی قرار دارند؛ از جمله صربستان، بلغارستان، لتونی و بوسنی و هرزگوین.
این رتبهبندی بر اساس میانگین سهساله ارزیابی مردم هر کشور از کیفیت زندگی خودشان تنظیم شده است.
کارشناسان سپس تلاش میکنند تفاوتها میان کشورها و در گذر زمان را با در نظر گرفتن عواملی مانند تولید ناخالص داخلی سرانه، امید به زندگی سالم، داشتن فردی قابل اتکا، احساس آزادی، سخاوت و ادراک از فساد توضیح دهند.
جان اف. هلیول، استاد بازنشسته اقتصاد در دانشگاه بریتیش کلمبیا و از بنیانگذاران گزارش جهانی شادی، گفت: «وقتی صحبت از شادی است، ساختن جنبههای خوب زندگی مهمتر از یافتن و اصلاح جنبههای بد است. هر دو لازم است، آن هم اکنون بیش از هر زمان دیگر.»
شادی در میان جوانان
به گفته نویسندگان گزارش، جوانان در امریکای شمالی و اروپای غربی نسبت به ۱۵ سال پیش بسیار کمتر شاد هستند.
در رتبهبندی تغییرات سطح شادی در میان افراد زیر ۲۵ سال، ایالات متحده، کانادا، استرالیا و نیوزیلند بین جایگاههای ۱۲۲ تا ۱۳۳ در فهرست ۱۳۶ کشوری قرار گرفتهاند.
با وجودی که بروز احساسات مثبت همچنان دو برابر احساسات منفی است، میزان نگرانی در میان جوانان به شکل گستردهتری افزایش یافته است.
چه چیزی نارضایتی را رقم میزند؟
گزارش شبکههای اجتماعی را یکی از عوامل اصلی نارضایتی در میان جوانان معرفی میکند.
یان امانوئل دو نوه، مدیر مرکز پژوهش رفاه در دانشگاه آکسفورد، استاد اقتصاد در این دانشگاه و از ویراستاران گزارش جهانی شادی، گفت: «شواهد جهانی به روشنی نشان میدهد پیوند میان استفاده از شبکههای اجتماعی و رفاه ما به شدت به این وابسته است که از چه پلتفرمهایی استفاده میشود، چه کسانی از آنها استفاده میکنند، چگونه و برای چه مدت.»
او افزود استفاده سنگین از شبکههای اجتماعی با سطح به مراتب پایینتر رفاه همراه است، اما کسانی که آگاهانه این شبکهها را به طور کامل کنار میگذارند نیز به نظر میرسد از برخی آثار مثبت آن محروم میشوند.
دو نوه گفت: «فارغ از این پیچیدگیها، روشن است که باید تا حد امکان عنصر اجتماعی را دوباره به شبکههای اجتماعی برگردانیم.»
جوانانی که روزانه کمتر از یک ساعت از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند، بالاترین سطح رفاه را گزارش کردهاند؛ سطحی حتی بالاتر از کسانی که اصلا از این شبکهها استفاده نمیکنند.
نویسندگان گزارش تاکید کردند که شبکههای اجتماعی به نوجوانان در مقیاسی آسیب میرساند که برای ایجاد تغییرات در سطح کل جمعیت کافی است.
آنها نوشتند: «نشان میدهیم که اکنون شواهد پرشماری از آسیبهای مستقیم، شدید و گسترده وجود دارد؛ آسیبهایی مانند آزار و اذیت مجازی و باجگیری جنسی، و نیز شواهد قانعکنندهای از آسیبهای غیرمستقیم نگرانکننده مانند افسردگی.»
گزارش همچنین نشان داد نوع پلتفرمهای شبکههای اجتماعی که جوانان استفاده میکنند نیز اهمیت دارد.
به گفته نویسندگان، پلتفرمهایی که برای تسهیل ارتباطات اجتماعی طراحی شدهاند، ارتباط مثبتی روشن با شادی دارند، در حالی که پلتفرمهای هدایتشده توسط الگوریتم در صورت استفاده زیاد معمولا با کاهش سطح شادی همراه هستند.
نویسندگان نوشتند: «منظور ما این است که آسیبهای مستقیم ناشی از شبکههای اجتماعی صرفا رویدادهایی تصادفی و استثنایی نیست که هر سال فقط برای چند صد نوجوان رخ دهد.»
آنها افزودند آن قدر انواع مختلف آسیب به نوجوانانی که هر روز چند ساعت از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند وارد میشود که شمار قربانیان احتمالا تنها در ایالات متحده هر سال از ده میلیون نفر هم فراتر میرود.
زینب اوزکک، همنویسنده این مطالعه در دانشگاه سنت فرانسیس خاویر در کانادا، گفت: «عصر دیجیتال در حال دگرگون کردن بنیانهای اجتماعی و عاطفی رفاه در اروپاست.»
او افزود این اثرات نه یکنواخت و نه اجتنابناپذیر هستند، بلکه به این بستگی دارند که چه کسی هستید، در چه محیط اجتماعی زندگی میکنید و چه فضای دیجیتالی شما را احاطه کرده است.
اوزکک تاکید کرد: «درک این تعاملها برای تدوین سیاستهایی که از رفاه در جامعهای هرچه آنلاینتر حمایت کند، ضروری است.»