قطر میگوید میانجیگری برای کاهش تنش بین آمریکا و ایران در مرحله پیشرفت قرار دارد اما در حال حاضر انتظار نمیرود مذاکرات مستقیمی صورت گیرد. دوحه همچنین خواستار بازگشت ناوبری آزاد در تنگه هرمز شد و بر لزوم اعمال فشار بر اسرائیل برای اجرای کامل «نقشه راه غزه» تاکید کرد.
قطر تصریح کرد که تلاشها برای دستیابی به یک «راهحل کوتاهمدت» میان ایالات متحده و ایران که از تشدید بیشتر تنش جلوگیری کند و زمینه از سرگیری گفتوگوهای مستقیم را فراهم کند در مسیر پیشرفت قرار گرفته و متنهای اولیه از طریق میانجیگران منطقهای میان دو طرف مبادله میشود.
آگهی
آگهی
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر روز سهشنبه در همین خصوص گفت کشورش همراه با عمان و پاکستان برای تبادل ایدهها و پیشنهادها میان واشینگتن و تهران در تلاش هستند. وی افزود که «کل منطقه اکنون در حال همکاری و تبادل نظر است تا ضمن جلوگیری از تشدید بیشتر تنش، راهحلی برای این بحران یافت شود.»
آقای الانصاری به خبرنگاران در دوحه گفت: «تمرکز ما در حال حاضر بر جلوگیری از تشدید تنش، بازگشایی تنگه هرمز و گشودن دوباره درهای دیپلماسی بین طرفهاست».
سخنگوی وزارت خارجه قطر خاطرنشان کرد: «میتوانیم تایید کنیم که این تلاشها با مشارکت همه طرفها همچنان ادامه دارد.» او افزود: «در همین لحظه نیز ما به دنبال یک راهحل دیپلماتیک هستیم. تلاشهای میدانی جاری در مراحل بسیار پیشرفتهای قرار دارد.»
این اظهارات تصویر واقعبینانه و مهمی را در برابر ادعاهای متناقض واشنگتن و تهران مبنی بر برگزاری یا عدم شکلگیری مذاکرات ارائه میدهد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه مدعی شد که مذاکرات در جریان است و این تلاش دیپلماتیک را «آخرین فرصت» ایران برای امضای یک توافق پیش از اقدام نظامی بیشتر توصیف کرد.
ایران مذاکره با ایالات متحده را رد اما اعلام کرده است که با عمان درباره عبور و مرور از تنگه هرمز در حال گفتوگوست.
آقای الانصاری تصریح کرد هیچ گفتوگوی مستقیمی میان ایران و آمریکا برنامهریزی نشده، اما میانجیها همچنان ایدهها و پیشنهادها را میان دو طرف رد و بدل میکنند.
او افزود آنها همچنان «امیدوارند که اگر بتوانیم در آینده نزدیک مذاکرات را از سر بگیریم، قادر خواهیم بود به سوی یک توافق بزرگ که به بازگشت صلح به منطقه کمک میکند، گام برداریم.»
او همچنین اظهار داشت که طی دو هفته گذشته، عمان نقش برجستهتری در این تلاش دیپلماتیک ایفا کرده و دوحه نیز هماهنگی تنگاتنگی با مسقط دارد.
او گفت: «میانجیها، یعنی قطر، پاکستان و اکنون عمان، همگی در این زمینه با یکدیگر همکاری میکنند. ما برای تسهیل گفتوگوها میان دو طرف و تبادل ایدهها و پیشنویسها، هماهنگی بسیار نزدیکی با عمانیها داریم.»
وقتی از الانصاری پرسیده شد آیا پیشنویس مشخصی از توافق میان دو طرف رد و بدل شده است، از تایید اینکه سندی کامل روی میز قرار دارد خودداری کرد.
او گفت: «ابزار این کار همین است که پیشنویسها دائما رد و بدل شوند. من درباره یک پیشنویس خاص اظهارنظر نمیکنم، اما میتوانم به شما بگویم که متنها در حال شکلگیری است.»
آزادی کشتیرانی در هرمز محور اصلی تلاشها
تمرکز فوری این میانجیگری تضمین یک توافق کوتاهمدت است «که به احیای مذاکرات مستقیم کمک کند» و در حال حاضر هدف اصلی، بازگشایی تنگه هرمز عنوان شده است.
دونالد ترامپ پیشتر گفته بود مرحله نخست توافق به بازگشایی فوری تنگه هرمز میانجامد، در حالی که فاز دوم به برنامه هستهای ایران خواهد پرداخت.
رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز به دلیل محدودیتها و حمله به شناورهای تجاری بهشدت مختل شده است. بر اساس گزارش اداره عملیات تجارت دریایی بریتانیا، یک کشتی باری اوایل روز سهشنبه در سواحل عمان هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفت.
آقای الانصاری تاکید کرد که اولویت قطر، احیای آزادی ناوبری و جلوگیری از استفاده از این تنگه به عنوان اهرم فشار سیاسی است.
او گفت: «نمیتوانیم هیچ تغییری در وضعیت موجود در آنجا را بپذیریم. ما به دنبال راهحلی دیپلماتیک هستیم که به همه اجازه دهد همچون گذشته از تنگه هرمز استفاده کنند.»
سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت هر سازوکار آینده برای مدیریت این تنگه از جمله ترتیبات مالی احتمالی، باید با قوانین بینالمللی مطابقت داشته باشد و مورد توافق کل منطقه قرار گیرد.
او گفت: «این کار باید با هماهنگی همه کشورهای منطقه و نه یک یا دو کشور یا بخشی از آنها انجام شود.»
آقای الانصاری افزود که این آبراه هرگز نباید دوباره بهعنوان «ابزار باجگیری سیاسی یا دیپلماتیک یا اهرم فشار علیه هیچ بازیگر منطقهای یا بینالمللی» استفاده شود.
او خاطرنشان کرد اگر کشورهای سراسر منطقه موافقت کنند، قطر از ترتیبات مدیریتی جدید در این آبراه حمایت خواهد کرد.
در همین حال، خبرگزاری دولتی قطر هم روز سهشنبه گزارش داد که دونالد ترامپ و امیر قطر هم در مورد کاهش تنش با ایران با یکدیگر گفتگو کردند.
قطر خواستار اعمال فشار بر اسرائیل برای اجرای نقشهراه غزه شد
آقای الانصاری در بخش دیگری از سخنانش خواستار اعمال فشار بینالمللی بر اسرائیل برای اجرای نقشهراه غزه شد و گفت حماس و طرف فلسطینی به مفاد توافقشده پایبند بودهاند.
این نقشهراه گامهایی را برای اسرائیل و حماس ذیل یک طرح گستردهتر جهت پایان دادن به جنگ و حرکت به سوی بازیابی و بازسازی غزه تعیین میکند.
او گفت: «از سوی حماس و طرف فلسطینی شاهد پایبندی به همه آنچه در نقشهراه مورد توافق قرار گرفته بودهایم. انتظار میرود اسرائیل نیز همین کار را انجام دهد.»
آقای الانصاری از جامعه بینالمللی خواست اسرائیل را برای اجرای کامل این طرح تحت فشار قرار دهد. او همچنین از اسرائیل خواست از غزه و سایر سرزمینهای اشغالی عقبنشینی کند.
او تصریح کرد: «ما معتقدیم اسرائیل باید از همه سرزمینهایی که اشغال کرده، در چارچوب احترام به حقوق بینالملل، عقبنشینی کند. این اشغالگری را نمیتوان با هیچ وضعیت امنیتی گذشته یا کنونی توجیه کرد».
سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت اجرای کامل این نقشهراه میتواند منطقه را در مسیر صلح قرار دهد و ساکنان غزه را از بیش از دو سال بمباران و رنج انسانی، رها کند.