قطر میگوید میانجیگری آمریکا و ایران در مرحله پیشرفته است اما فعلا گفتوگوی مستقیمی در کار نیست و دوحه خواستار بازگشت عبور آزاد از هرمز و افزایش فشار بر اسرائیل برای اجرای کامل نقشهراه غزه است.
قطر اعلام کرده است تلاشها برای دستیابی به یک «راهحل کوتاهمدت» میان ایالات متحده و ایران که از تشدید بیشتر تنش جلوگیری کند و گفتوگوهای مستقیم را از سر بگیرد، وارد مرحله پیشرفته شده و متنهای اولیه از طریق میانجیگران منطقهای میان دو طرف در گردش است.
آگهی
آگهی
سخنگوی وزارت خارجه قطر، دکتر ماجد الانصاری، سهشنبه گفت قطر همراه با عمان و پاکستان برای تبادل ایدهها و پیشنهادها میان واشینگتن و تهران کار میکند و افزود که «اکنون همه منطقه با تبادل دیدگاهها برای جلوگیری از هرگونه تشدید بیشتر و یافتن راهحل در کنار هم کار میکند».
الانصاری در جمع خبرنگاران در دوحه گفت: «تمرکز ما در حال حاضر بر جلوگیری از تشدید، بازگشایی تنگه هرمز و گشودن دوباره درِ دیپلماسی میان طرفهاست».
سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت: «میتوانیم تأیید کنیم که این تلاشها با مشارکت همه طرفها همچنان ادامه دارد» و افزود: «در همین لحظه نیز ما به دنبال یک راهحل دیپلماتیک هستیم. تلاشهای میدانی جاری در مراحل بسیار پیشرفتهای قرار دارد».
این سخنان تا حد زیادی ادعاهای متناقض واشینگتن و تهران درباره اینکه آیا مذاکرهای در جریان است یا نه را با واقعیت تطبیق میدهد.
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، دوشنبه گفت مذاکرات در جریان است و این تلاش دیپلماتیک را «آخرین فرصت» ایران برای امضای یک توافق پیش از اقدام نظامی بیشتر توصیف کرد.
ایران انجام مذاکره با ایالات متحده را رد کرده اما اعلام کرده است که با عمان درباره عبور و مرور از تنگه هرمز در حال گفتوگوست.
الانصاری گفت هیچ گفتوگوی مستقیمی میان ایران و آمریکا برنامهریزی نشده، اما میانجیها همچنان ایدهها و پیشنهادها را میان دو طرف رد و بدل میکنند و «امیدوارند اگر بتوان بهزودی مذاکرات را از سر گرفت، بتوان گامهایی به سوی یک توافق بزرگ برداشت که ما را به وضعیت صلح در منطقه بازگرداند».
او همچنین گفت عمان در دو هفته گذشته نقشی هرچه پررنگتر در این تلاش دیپلماتیک بر عهده گرفته و دوحه بهطور نزدیک با مسقط هماهنگی میکند.
او گفت: «میانجیها، یعنی قطر، پاکستان و اکنون عمان، همگی روی این موضوع با هم کار میکنند».
او افزود: «ما با عمانیها بسیار نزدیک هماهنگ میکنیم تا مذاکرات میان دو طرف تسهیل شود و ایدهها و پیشنویسها رد و بدل شود».
وقتی از الانصاری پرسیده شد آیا پیشنویس مشخصی از توافق میان دو طرف رد و بدل شده است، از تأیید اینکه سندی کامل روی میز قرار دارد خودداری کرد.
او گفت: «در این نوع روندها پیشنویسها همواره در رفتوآمد است».
او افزود: «درباره یک پیشنویس مشخص اظهارنظر نمیکنم، اما میتوانم بگویم که متنهایی درباره یک توافق احتمالی تهیه شده و میان طرفها در گردش است».
آزادی کشتیرانی در هرمز اکنون محور اصلی تلاشهاست
تمرکز فوری این میانجیگری دستیابی به توافقی کوتاهمدت «که به از سرگیری گفتوگوهای مستقیم کمک کند» و اکنون اولویت اصلی بازگشایی تنگه هرمز است.
الانصاری گفت: «تمرکز ما در حال حاضر بر جلوگیری از تشدید، بازگشایی تنگه هرمز و گشودن دوباره درِ دیپلماسی میان طرفهاست».
این مقام وزارت خارجه افزود: «آنچه اکنون نمیخواهیم ببینیم یک تشدید بزرگ در منطقه ماست، در حالی که تحولات در جهت عکس حرکت میکند».
ترامپ گفته است که مرحله نخست هر توافقی بلافاصله به بازگشایی هرمز منجر میشود و مرحله دوم به برنامه هستهای ایران میپردازد.
رفتوآمد کشتیها به دلیل محدودیتها و حمله به شناورهای تجاری بهشدت مختل شده است. به گفته اداره عملیات تجارت دریایی بریتانیا، بامداد سهشنبه یک کشتی باری گزارش داده است که در نزدیکی سواحل عمان هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است.
الانصاری گفت اولویت قطر بازگرداندن آزادی کشتیرانی و جلوگیری از استفاده از این تنگه بهعنوان اهرم فشار سیاسی است.
او گفت: «نمیتوانیم هیچ تغییری در وضعیت موجود آنجا را بپذیریم» و افزود: «به دنبال راهحلی دیپلماتیک هستیم که به همه اجازه دهد همچون گذشته از تنگه هرمز استفاده کنند».
او گفت هر سازوکار آینده برای مدیریت این تنگه، از جمله ترتیبات مالی احتمالی، باید با حقوق بینالملل سازگار باشد و با توافق کل منطقه همراه شود.
او گفت: «این کار باید در هماهنگی با همه کشورهای منطقه انجام شود، نه یک یا دو کشور یا بخشی از آنها».
الانصاری افزود که این آبراه هرگز نباید دوباره بهعنوان «ابزار باجگیری سیاسی یا دیپلماتیک یا اهرم فشار علیه هیچ بازیگر منطقهای یا بینالمللی» استفاده شود.
او گفت اگر کشورهای سراسر منطقه با آن موافق باشند، قطر از هر ترتیبات جدیدی برای مدیریت تنگه حمایت خواهد کرد.
قطر خواستار اعمال فشار بر اسرائیل برای اجرای نقشهراه غزه شد
الانصاری در بخش دیگری از سخنانش خواستار اعمال فشار بینالمللی بر اسرائیل برای اجرای نقشهراه غزه شد و گفت حماس و طرف فلسطینی به مفاد توافقشده پایبند بودهاند.
این نقشهراه مراحل اقدام دو طرف، اسرائیل و حماس، را در چارچوب طرحی گستردهتر برای پایان دادن به جنگ و حرکت به سوی بازسازی و احیای غزه تعیین میکند.
او گفت: «از سوی حماس و طرف فلسطینی شاهد پایبندی به همه آنچه در نقشهراه مورد توافق قرار گرفته بود بودهایم. انتظار میرود اسرائیل نیز همین کار را انجام دهد».
الانصاری از جامعه بینالمللی خواست اسرائیل را برای اجرای کامل این طرح تحت فشار قرار دهد.
او گفت: «از جامعه بینالمللی میخواهیم فشارهای لازم را بر اسرائیل وارد کند تا این طرح را اجرا کند».
او همچنین از اسرائیل خواست از غزه و سایر سرزمینهای اشغالی عقبنشینی کند.
الانصاری گفت: «ما معتقدیم اسرائیل باید از همه سرزمینهایی که اشغال کرده، در چارچوب احترام به حقوق بینالملل، عقبنشینی کند. این اشغالگری را نمیتوان با هیچ وضعیت امنیتی گذشته یا کنونی توجیه کرد».
الانصاری گفت اجرای کامل این نقشهراه میتواند منطقه را در مسیر صلح قرار دهد و به ساکنان غزه پس از بیش از دو سال بمباران و رنج انسانی، نفسی تازه بدهد.