سالها تصور میشد جهان با سرعتی فزاینده در حال گسترش بوده و نیرویی مرموز به نام «انرژی تاریک» عامل این شتاب است. حالا اما پژوهشهای جدید نشان میدهند این فرض ممکن است حاصل یک خطای محاسباتی باشد و انرژی تاریک هرگز وجود نداشته است.
برای دههها اخترشناسان و کیهانشناسان بر این باور بودند که جهان ما نه تنها در حال بزرگ شدن است، بلکه سرعت این انبساط نیز روزبهروز بیشتر میشود.
دانشمندان علت این شتاب را به نیرویی مرموز و ناشناخته به نام «انرژی تاریک» نسبت میدادند؛ مادهای که تا به حال به صورت مستقیم دیده نشده است.
دانشمندان اکنون در یک مطالعه جدید دریافتهاند که ممکن است در محاسبات قبلی اشتباهی رخ داده باشد. آنها برای اندازهگیری سرعت دور شدن کهکشانها از نوعی انفجار ستارهای به نام «ابرنواختر نوع یکم» استفاده میکنند.
از آنجا که روشنایی این انفجارها همیشه مشخص و قابل پیشبینی است، آنها مانند یک «خطکش کیهانی» عمل میکنند تا فواصل در کیهان محاسبه شود.
تا کنون فرض بر این بود که سن ستارگانی که این انفجارها را ایجاد میکنند، تاثیری بر میزان روشنایی آنها ندارد. اما سوبیر سارکار، فیزیکدان دانشگاه آکسفورد، به همراه تیم تحقیقاتی خود با بررسی دقیق دادههای جدید به نکتهای کلیدی دست یافتند: ابرنواخترهایی که از ستارگان جوانتر سرچشمه میگیرند، نسبت به ستارگان قدیمیتر اندکی کمنورتر هستند.
از آنجا که ابرنواخترهای بسیار دوردست از ستارگان جوانتر تشکیل شدهاند، کمنورتر به نظر میرسند.
این کمنوری باعث شده بود دانشمندان تصور کنند آنها در فاصلهای بسیار دورتر قرار دارند و نتیجه بگیرند که سرعت انبساط جهان در حال افزایش است؛ در حالی که این تنها یک خطای دید و محاسباتی بوده است.
جهانی نابرابر و نامتقارن
یکی دیگر از فرضیات اصلی در علم کیهانشناسی این است که جهان یکنواخت است و از هر طرف که به آن نگاه کنیم، به یک شکل رفتار میکند.
اما پژوهش جدید نشان میدهد که سرعت حرکت و انبساط کیهان در همه جهتها یکسان نیست و جهان حالتی «کج» یا ناهمگن دارد.
به گفته این محققان، آنچه ما به عنوان شتاب انبساط جهان میدیدیم، تنها ناشی از حرکت محلی منظومه و کهکشان ما در میان کیهان است.
در واقع، جهان همچنان در حال گسترش است، اما این انبساط نه تنها شتاب نمیگیرد، بلکه بر خلاف تصورات قبلی در حال کندتر شدن است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
پایان فرضیه انرژی تاریک؟
اگر نتایج این پژوهش به طور کامل تایید شود، مدلهای استاندارد کیهانشناسی دچار تحولی بنیادی خواهند شد. وقتی شتابی در کار نباشد، دیگر نیازی به وجود «انرژی تاریک» برای توجیه این شتاب نخواهد بود.
این یافتهها نشان میدهند که الگوی فعلی ما از جهان بسیار سادهانگارانه بوده است و کیهان واقعی پیچیدهتر و نابرابرتر از آن چیزی است که فیزیکدانان سالها در فرمولهای خود تصور میکردند.