زندگی تا ۱۰۰ سالگی فقط به ژن و شانس وابسته نیست؛ پژوهشها و تجربه متخصصان طول عمر نشان میدهد مجموعهای از عادتهای روزمره، از کیفیت خواب و نوع تغذیه گرفته تا روابط اجتماعی و احساس هدفمندی، میتواند با سالمندی بهتر و افزایش کیفیت زندگی ارتباط داشته باشد.
البته هیچ عادتی تضمینکننده رسیدن به ۱۰۰ سالگی نیست، اما برخی الگوها در میان افراد سالمند سالم و کهنسالان موفق بیشتر دیده میشود.
آگهی
آگهی
خواب منظم؛ پایهای که اغلب نادیده گرفته میشود
خواب کافی و باکیفیت یکی از عوامل مهم در سلامت عمومی است. متخصصان میگویند خواب ترمیمکننده میتواند به تنظیم خلقوخو، عملکرد حافظه، سلامت سیستم ایمنی و کاهش برخی فرایندهای التهابی کمک کند. بسیاری از نهادهای سلامت، برای بیشتر بزرگسالان حدود هفت تا هشت ساعت خواب شبانه را توصیه میکنند.
رعایت برنامه خواب ثابت، کاهش مصرف کافئین در ساعات پایانی روز، محدود کردن استفاده از صفحهنمایشها پیش از خواب و فعالیت بدنی منظم از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند به بهبود کیفیت خواب کمک کنند.
تحرک روزانه؛ نه الزاما ورزش سنگین
یکی از ویژگیهای مشترک بسیاری از افراد سالمند سالم، حفظ تحرک در طول زندگی است. به گفته متخصصان سالمندی، فعالیتهایی مانند پیادهروی، شنا، باغبانی، یوگا، تایچی و تمرینات قدرتی میتوانند به حفظ سلامت قلب، قدرت عضلات، تعادل و انعطافپذیری کمک کنند.
نکته مهم این است که فعالیتی انتخاب شود که فرد از آن لذت ببرد؛ زیرا استمرار در یک حرکت ساده روزانه معمولا ارزشمندتر از برنامههای ورزشی سنگینی است که دوام نمیآورند.
روابط اجتماعی؛ عاملی فراتر از احساس خوب
داشتن ارتباط نزدیک با خانواده، دوستان یا جامعه میتواند یکی از عوامل مرتبط با سلامت در سالهای بالاتر زندگی باشد. مطالعات مختلف نشان دادهاند که انزوای اجتماعی و تنهایی با پیامدهای نامطلوب سلامت ارتباط دارند، در حالی که روابط حمایتی میتوانند به کاهش استرس و افزایش احساس رضایت از زندگی کمک کنند.
یک دیدار هفتگی با دوستان، عضویت در یک گروه اجتماعی یا حتی ارتباط منظم با همسایهها میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد.
تغذیه؛ تمرکز بر کیفیت، نه رژیمهای افراطی
کارشناسان طول عمر معمولا بر مصرف بیشتر غذاهای کمفرآوریشده تاکید میکنند؛ یعنی میوهها، سبزیجات، غلات کامل، منابع مناسب پروتئین و آب کافی. این الگوها با کاهش خطر برخی بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی و دیابت ارتباط دارند.
با این حال، هیچ رژیم غذایی واحدی وجود ندارد که برای همه افراد بهترین باشد و نیازهای تغذیهای با توجه به سن، وضعیت سلامت و شرایط فردی متفاوت است.
قدردانی از زندگی و توجه به لحظههای کوچک
برخی پژوهشگران حوزه روانشناسی معتقدند داشتن نگرش مثبت، قدردانی و توانایی لذت بردن از تجربههای روزمره میتواند با تابآوری بیشتر در برابر استرس و سلامت روان بهتر همراه باشد.
این موضوع به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه میتواند شامل توجه آگاهانه به چیزهای سادهای مانند یک گفتوگوی خوب، طبیعت، یک وعده غذایی لذتبخش یا زمانی آرام در طول روز باشد.
داشتن هدف؛ دلیل مهمی برای ادامه مسیر
احساس هدفمندی یکی دیگر از ویژگیهایی است که در بسیاری از مطالعات درباره سالمندی سالم دیده میشود. داشتن برنامه، مسئولیت یا فعالیتی معنادار، از کمک داوطلبانه گرفته تا یادگیری مهارتی تازه یا حمایت از دیگران، میتواند به احساس رضایت و انگیزه روزانه کمک کند.
متخصصان تاکید میکنند طول عمر تنها به تعداد سالها محدود نیست؛ کیفیت زندگی، استقلال، سلامت جسم و ذهن و داشتن ارتباط با دیگران نیز بخش مهمی از یک زندگی طولانی و سالم است.