موج گرمای تاریخی در فرانسه؛ پشتبامهای رویایی پاریس چگونه به تلههای مرگبار گرما تبدیل میشوند؟
پیش از آنکه موج گرما بر شهر سنگینی کند، آملی کنی میتوانست به این افتخار کند که تقریبا گوهر نایابش را پیدا کرده است: آپارتمانی بسیار کوچک اما ارزانقیمت زیر شیروانیهای پاریس، با چشماندازی حسرتبرانگیز از بالکن بسیار کوچکش به بامهای خاکستری و نمادین پایتخت فرانسه و حتی، اگر کمی خم میشد، تا کلیسای قلب مقدس بر فراز مونمارتر.
اما با یک موج گرمای تاریخی که آپارتمانهای زیرشیروانی شبیه خانه او را به فضایی بالقوه خطرناک برای سلامت تبدیل کرده، این فارغالتحصیل ۲۳ ساله دیگر چندان احساس خوششانسی نمیکند.
او این هفته، در حالی که پایتخت و دیگر مناطق اروپا از گرما خفه میشدند، گفت: "این بدترین هفتهای است که تا به حال در این آپارتمان گذراندهایم". او افزود: "بعدازظهرها واقعا در حال پختن هستیم و پیدا کردن حتی کمترین آرامش غیرممکن است".
بسیاری از ساختمانهای پاریس که از بیرون بسیار دیدنیاند، در دوره موج گرما به تلههای واقعی گرما تبدیل میشوند؛ دماهای رکوردی، روزهای بلند تابستان و شبهای کوتاه و شرجی را به نبردی تمامعیار بدل میکند.
این موضوع بهویژه درباره کسانی صدق میکند که درست زیر بامهای پاریس زندگی میکنند و اغلب توان مالی اجاره آپارتمان بزرگتر در طبقات پایینتر و کمتر در معرض آفتاب مستقیم را ندارند.
پاریس: خطر مرگ زیر شیروانیها بیش از چهار برابر میشود
در صورت گرمای شدید، این واحدها میتوانند مرگبار شوند. مطالعهای درباره موج گرمای تاریخی سال ۲۰۰۳ که گفته میشود حدود ۱۵ هزار مرگ ناشی از گرما در پی داشت، نشان داد که زندگی در اتاقهای کوچک زیرشیروانی درست زیر سقف در پاریس، خطر مرگ را بیش از چهار برابر افزایش میدهد؛ بر اساس گزارشی از اداره سلامت عمومی فرانسه که پارسال منتشر شد.
پژوهشگرانی که مرگهای مرتبط با گرما را در شهرهای اروپایی برای مطالعهای که سال ۲۰۲۳ در نشریه Lancet Planetary Health منتشر شد بررسی کردند، به این نتیجه رسیدند که پاریس در میان ۳۰ پایتخت اروپایی مورد مطالعه، بیشترین خطر مرگومیر ناشی از گرما را دارد.
حدود سهچهارم بامهای پاریس با ورقهای روی پوشیده شده؛ همان سطحهای خاکستری زیبایی که سالها الهامبخش هنرمندان و فیلمسازان بوده است. مهارت سقفسازان و ورقکاران روی در پاریس از سوی نهاد فرهنگی سازمان ملل، یونسکو، بهعنوان میراث فرهنگی ناملموس بشریت به رسمیت شناخته شده است. روی در برابر شرایط جوی مقاوم، شکلپذیر و قابل بازیافت است، اما بهعنوان یک فلز، گرما را جذب و منتقل میکند.
مائدر اولیویه از بنیاد ابه پییر برای مسکن محرومان میگوید: "مردم بامهای پاریس را دلربا میدانند و کلی خیالپردازی دور و بر اتاقهای کوچک زیرشیروانی شکل گرفته است. اما در واقع، وقتی نگاه میکنیم چه کسانی در این واحدها زندگی میکنند، اغلب دانشجویانی هستند که برای اتاقی بسیار کوچک پول زیادی میپردازند".
او اضافه میکند: "نه تنها آنها بهشدت در معرض گرما قرار دارند، بلکه عملا امکان ایجاد تهویه متقاطع برای بیرون راندن گرما در طول شب هم وجود ندارد".
پاریس: مقررات حفاظت از میراث، سازگاری با گرمای شدید را کند میکند
در این واحد طبقه ششم بدون آسانسور که آملی کنی با شریکش، فرانچسکا پیلیا، که او هم ۲۳ ساله است، مشترک است، آنها توانستهاند یک میز کار، یک تخت دونفره و یک پیانوی برقی کوچک جا بدهند. تنها پنجره آپارتمان در سقف رویی قرار دارد و رو به غرب است؛ جایی که از ظهر تا غروب در معرض آفتاب مستقیم قرار میگیرد. آنها ماهی ۷۳۵ یورو اجاره میپردازند.
کنی میگوید: "این ارزانترین جایی بود که پیدا کردیم". او ادامه میدهد: "این را دوست دارم که پنجره رو به میدان باز میشود. تقریبا هر شنبه صبح میتوانم مراسم عروسی ببینم. اما حالا با خودم میگویم اگر میتوانستم کمی بیشتر خرج کنم و جای دیگری زندگی کنم، این کار را میکردم".
در حالی که ساختمانهای اداری، مراکز خرید، سینماها و دیگر مکانهای مدرن پر رفتوآمد اغلب به سیستم تهویه مطبوع مجهز هستند، آپارتمانهای مسکونی بهندرت چنین امکانی دارند؛ بهویژه در مرکز پرجمعیت پاریس با ساختمانهای تیپیک هاسمانین، برگرفته از نام شهرساز قرن نوزدهمی که شهر را دگرگون کرد، به آن خیابانهای عریض درختکاریشده و بخش زیادی از سیمای معماری کنونیاش را بخشید.
مائدر اولیویه تاکید میکند که مقررات شهرسازی برای حفظ چهره پاریس و بهویژه بامهای نمادین آن، تلاشها برای سازگار کردن مسکن با گرمای شدید را کند کرده است.
او توضیح میدهد: "برخی افراد به دلیل مقرراتی که از بامها حفاظت میکند، اجازه ندارند سقف خود را عایقکاری کنند یا کرکرههایی نصب کنند که آفتاب را مسدود و از داغ شدن بیش از حد خانههایشان جلوگیری کند". او میافزاید: "اما همین قواعدی که از بامهای پاریس حفاظت میکند، ساکنانی را که زیر آن زندگی میکنند، محافظت نمیکند".
با این حال کنی که اهل استرالیاست و پیلیا که ایتالیایی است، به گرما عادت دارند. اما دما در پاریس – با رکوردهایی برای ماه ژوئن که در روز به حدود ۴۰ درجه و شبها به ۲۵ درجه میرسد – برایشان بسیار طاقتفرساست.
آنها یک پنکه برقی کوچک خریدهاند، دوش آب سرد میگیرند، با دستمال خیس خود را خنک میکنند، آب زیادی مینوشند و مدام در این کشمکش هستند که پنجره را باز بگذارند یا نه.
آملی کنی میگوید: "بیدار میشوم و با خودم میگویم: خیلی گرم است، باید پنجره را باز کنم. یک ساعت بعد دوباره بیدار میشوم و میگویم: خیلی سروصداست، باید پنجره را ببندم. این یک چرخه کاملا کافکایی است".