پژوهشهای تازه نشان میدهد تزریق یک داروی جدید ضد سرطان با عملکرد سهگانه در جریان یک کارآزمایی بالینی، باعث از بین رفتن کامل تومورها در برخی بیماران شده است؛ دستاوردی که پزشکان آن را «بیسابقه» توصیف کردهاند.
این داروی تزریقی در میان افرادی که بیماریشان به شیمیدرمانی و ایمنیدرمانی مقاوم شده بوده «پاسخهایی بدیع و بسیار قوی» به همراه داشته است.
آگهی
آگهی
این دارو در جریان یک کارآزمایی بینالمللی که در ۱۱ کشور صورت گرفت، به بیمارانی تزریق شد که سرطان آنها گسترش یافته یا عود کرده و به درمانهای دیگر پاسخ نداده بود.
داروی تزریقی یاد شده که «امیوانتاماب» (Amivantamab) نام دارد، باعث کوچک شدن تومورها در بیش از یکسوم بیماران شد و تغییرات چشمگیرِ آن تنها در عرض چند هفته قابل مشاهده بود. این در حالیست که پزشکان دریافتند که تومورها در ۱۵ بیمار بهطور کامل از بین رفتهاند.
کوین هرینگتون، استاد درمانهای بیولوژیکی سرطان در مؤسسه تحقیقات سرطان لندن میگوید: «اینها پاسخهایی بیسابقه و بسیار قدرتمند در بیمارانی هستند که بیماریشان نسبت به شیمیدرمانی و ایمنیدرمانی مقاوم شده است.»
او افزود: «این گروه از بیماران گزینههای درمانی بسیار محدودی دارند، بنابراین مشاهده چنین سطحی از اثربخشی واقعاً چشمگیر است.»
هرینگتون که همچنین انکولوژیست مشاور در بنیاد NHS رویال مارسدن است، در ادامه یادآور شد: «این درمان میتواند هر سال برای هزاران بیمار مفید باشد.»
نتایج این پژوهش بنا به گزارش گاردین، قرار است روز یکشنبه در شیکاگو و در بزرگترین کنفرانس سرطان جهان یعنی نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) ارائه شود.
در این مطالعه، ۱۰۲ بیمار مبتلا به سرطان سر و گردن که ششمین سرطان شایع در جهان به شمار میرود، این تزریق را دریافت کردند. در ۴۳ بیمار، تومورها کوچک شدند یا بهطور کامل ناپدید شدند؛ از این میان، در ۲۸ نفر کاهش چشمگیر و در ۱۵ نفر نابودی کامل تومور مشاهده شد.
پژوهشگران اعلام کردند این تزریق نتایج مشابهی نیز در بیماران مبتلا به سرطان ریه نشان داده است. داروی امیوانتاماب که توسط شرکت «جانسون اند جانسون» توسعه یافته، اکنون در حدود ۶۰ کارآزمایی بالینی عمدتاً مختص سرطان ریه، اما همچنین برای سرطانهای روده بزرگ، مغز و معده در حال بررسی است
این تزریق هوشمند از سه مسیر به سرطان حمله میکند: نخست، گیرنده EGFR (گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال) که به رشد تومور کمک میکند را مهار میکند؛ دوم، مسیر MET را که سلولهای سرطانی از آن برای فرار از درمان استفاده میکنند را مسدود میسازد؛ و سوم، سیستم ایمنی بدن را برای حمله به تومور فعال میکند.
یکی از نخستین بیمارانی که از این درمان بهرهمند شد، «کارل والش» ۵۶ ساله است که در مه ۲۰۲۴ به سرطان زبان مبتلا شد و در ژوئیه ۲۰۲۵ به کارآزمایی OrigAMI-4 در بیمارستان رویال مارسدن پیوست.
او میگوید: «در ابتدا با شیمیدرمانی و ایمنیدرمانی تحت درمان قرار گرفتم که متأسفانه موفق نبود. در آن زمان به من پیشنهاد شرکت در این کارآزمایی داده شد. اکنون در هفدهمین دوره درمان هستم و از روند پیشرفت بسیار راضیام.»
برخلاف بسیاری از درمانهای سرطان، امیوانتاماب بهصورت یک تزریق کوچک زیرجلدی و نه از طریق سرم وریدی تجویز میشود؛ موضوعی که روند درمان را سریعتر، راحتتر و اجرای آن را در کلینیکهای سرپایی آسانتر میکند.
بیشتر عوارض جانبی این درمان که هر سه هفته یکبار انجام میشود خفیف تا متوسط بوده و کمتر از یک نفر از هر ۱۰ بیمار مجبور به قطع درمان شدهاند.
والش که اهل بیرمنگام است، میگوید: «حالا احساس میکنم میتوانم زندگی عادی داشته باشم. پیش از شروع این درمان، بهسختی صحبت میکردم و به دلیل تورم و درد، غذا خوردن برایم دشوار بود.»
او افزود: «از زمان شروع درمان، تورم بهطور قابل توجهی کاهش یافته و درد بسیار کمتر شده است. همچنین دیگر آن عوارض شدید دوران شیمیدرمانی را تجربه نمیکنم.»
وی ادامه داد: «وقتی وضعیت در بدترین حالت بود، فقط سوپ، دسر برنجی، کنسرو راویولی و اسپاگتی و املت میخوردم و روزانه سه نوشیدنی مکمل تغذیهای مصرف میکردم. وزن زیادی از دست دادم.»
او گفت: «تنها پس از دو دوره درمان، رژیم غذاییام شروع به بازگشت به حالت عادی کرد و بعد از شش ماه کاملاً به رژیم معمول برگشتم. چیزی که بیش از همه لذت بردم، خوردن اولین استیک حسابی بود. صحبت کردنم کاملاً به حالت طبیعی بازگشته و در محل کار بدون مشکل با هدست صحبت میکنم.»
پژوهشگران همچنین تأکید کردند این مطالعه بر بیمارانی متمرکز بوده که سرطان سر و گردن آنها با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) مرتبط نبوده است. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا این نوع سرطانها معمولاً سختتر درمان میشوند و پیشرفت در این گروه بسیار ارزشمند است.
بیمارانی که امیوانتاماب دریافت کردند بهطور میانگین ۱۲.۵ ماه پس از شروع درمان زنده ماندند؛ با وجود آنکه این نوع سرطان، در صورت بیاثر شدن درمانهای استاندارد، معمولاً چشمانداز بسیار نامطلوبی دارد.
پروفسور کریستیان هلین، مدیرعامل مؤسسه تحقیقات سرطان لندن میگوید: «این مطالعه نشان میدهد که توسعه درمانهای جدید از طریق پژوهشهای دقیق میتواند حتی برای بیمارانی با گزینههای درمانی بسیار محدود، به پیشرفتهای معنادار منجر شود.»
او افزود: «دستیابی به چنین سطحی از پاسخ تومور به درمان و نتایج امیدوارکننده در بقای بیماران، آن هم در گروهی که درمان آنها بسیار دشوار و چالشبرانگیز است، یک گام مهم رو به جلو محسوب میشود.»