بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک یک اختلال نورودژنراتیو است که دستگاه عصبی را درگیر میکند و بر اساس برآوردها حدود ۴۰۰ هزار نفر در جهان با آن زندگی میکنند.
اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) یک بیماری تحلیلبرنده عصبی است که دستگاه عصبی مرکزی، یعنی سلولهای عصبی مغز و نخاع را تحت تاثیر قرار میدهد.
آگهی
آگهی
در سراسر جهان حدود ۴۰۰ هزار نفر با ALS زندگی میکنند و هر سال نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر بر اثر آن جان خود را از دست میدهند. به گفته انجمن بیماران ALS Liga، در اروپا حدود ۵۰ هزار نفر به این بیماری مبتلا هستند.
برآورد میشود شیوع این بیماری بین دو تا شش نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر باشد و در مردان کمی شایعتر از زنان است.
بیشتر بیماران بین ۵۵ تا ۷۵ سالگی تشخیص داده میشوند و معمولا دو تا پنج سال پس از بروز علایم زندگی میکنند.
با این حال ممکن است بیماری زودتر هم بروز کند. اریک دین، بازیگر آمریکایی، روز پنجشنبه در سن ۵۳ سالگی، کمتر از یک سال پس از اعلام ابتلایش به ALS، درگذشت.
در ALS نورونهای حرکتی، یعنی سلولهای عصبی که حرکات ارادی را تنظیم میکنند، هدف قرار میگیرند و در نتیجه پیامهای مغز به عضلات نمیرسد.
علایم این بیماری چیست؟
علایم ALS از فردی به فرد دیگر متفاوت است و بستگی به این دارد که کدام سلولهای عصبی آسیب دیده باشند.
نخستین نشانه معمولا ضعف عضلانی است که به تدریج در بدن گسترش پیدا میکند و با گذشت زمان شدیدتر میشود.
از دیگر علایم شایع میتوان به مشکل در راه رفتن یا انجام فعالیتهای روزمره، ضعف در پاها، کف پا یا مچ، ضعف دستها، اختلال در تکلم و مشکل در بلع اشاره کرد.
در بسیاری از موارد، ALS ابتدا در اندامهای انتهایی یعنی دستها، پاها، بازوها یا ساق پا بروز میکند و سپس به دیگر بخشهای بدن گسترش مییابد.
انواع ALS کدام است؟
بر اساس بخشی از بدن که بیماری ابتدا در آن بروز میکند، سه نوع برای این بیماری در نظر گرفته میشود: نوع پا، نوع دست و نوع دهان و گلو.
بر مبنای علت نیز میتوان ALS را به دو دسته تقسیم کرد.
به گفته مرکز پزشکی دانشگاهی غیرانتفاعی «کلینیک کلیولند»، نوع «اسپورادیک» ALS که حدود ۹۰ درصد موارد را تشکیل میدهد، به طور تصادفی و با علت ناشناخته رخ میدهد.
نوع خانوادگی ALS که نزدیک به ۱۰ درصد موارد را شامل میشود، بر اثر جهشهای ژنتیکی موروثی و منتقلشده در خانواده ایجاد میشود.
درمانها کداماند؟
هرچند برای ALS درمان قطعی وجود ندارد، اما درمانهایی در دسترس است که میتواند روند پیشرفت بیماری را کند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود ببخشد.
این درمانها شامل دارو، فیزیوتراپی و توانبخشی، و نیز حمایت تغذیهای و تنفسی است.