ورزشکاران المپیک زمستانی با نرخ بالای آسیبدیدگی روبهرو هستند، اما بخشی از شایعترین این آسیبها بیصدا و بدون تشخیص میماند.
در چند هفته گذشته، ورزشکارانی از سراسر جهان برای رقابت در بازیهای المپیک زمستانی، مرزهای توان جسم انسان را جابهجا کردهاند.
آگهی
آگهی
در حالی که تماشاگران نمایش خیرهکننده توان بدنی آنها را دنبال میکنند بهسادگی میتوان خطرهای این ورزشهای زمستانی را از یاد برد. با این حال حتی آمادهترین ورزشکاران هم ممکن است با یک مصدومیت از پا دربیایند.
یادآوری تلخ این واقعیت در قالب چند حادثه در رقابتهای امسال رخ داد. تنها ۱۳ ثانیه پس از شروع مسابقه اسکی سرعت لیندسی وون، او سقوط کرد و پایش شکست. ایلیا مالینین، مدعی اصلی مدال طلا، نیز در برنامه آزاد اسکیت خود سقوطی شدید را تجربه کرد.
متاسفانه این ورزشکاران تنها کسانی نبودند که زمین خوردند و بیتردید آخرینشان هم نخواهند بود.
یک مطالعه در نشریه Journal of Sports Science and Medicine نشان میدهد که ورزشکاران المپیک زمستانی اغلب با نرخ بالای مصدومیت روبهرو هستند. تجهیزاتی که ورزشکاران برای افزایش عملکرد در بازیهای المپیک به کار میگیرند، اگر درست تنظیم نشده باشد یا بهدرستی استفاده نشود میتواند به همین مصدومیتها دامن بزند.
این تحقیق نشان داد بیشترین میزان مصدومیت در رشتههای اسکی آزاد، اسنوبرد، اسکی آلپاین، بابسلد و هاکی روی یخ رخ میدهد.
شایعترین نوع مصدومیتها مربوط به زانو، ستون فقرات و کمر و نیز مچ و دست بود. در این مطالعه کبودی، کشیدگی و رگبهرگ شدن هم از آسیبهای رایج گزارش شده است.
هرچند در هر ورزشی امکان بروز آسیب وجود دارد، بعضی مصدومیتها مختص ورزشهای زمستانی است اما کمتر به چشم میآید.
«اسلد هد» یا سردرد سورتمهسواران چیست؟
در رشتههای سرعتی روی یخ مانند بابسلد، لوج و اسکلتون، ورزشکاران باید در مسیری یخی با پیچ و خم زیاد با سرعتی بیش از ۸۰ کیلومتر در ساعت سر بخورند.
بنابراین عجیب نیست که طبق پژوهشی در نشریه Frontiers in Neurology ضربه مغزی در میان سورتمهسواران رایج است و بین ۱۳ تا ۱۸ درصد همه سورتمهسواران را درگیر میکند.
اما در میان این ورزشکاران نوع دیگری از آسیب نیز رایج است که در پژوهشها و بحثهای عمومی عمدتا نادیده گرفته میشود: «اسلد هد».
به نوشته این تحقیق، خود سورتمهسواران اصطلاح «اسلد هد» را برای توصیف وضعیتی به کار میبرند که با سردرد، مهآلود شدن حواس و گاهی احساس بههمخوردن تعادل همراه است. این حالت معمولا در نتیجه ناهموار بودن پیست یا انجام دورهای متعدد در پیست به وجود میآید.
گرچه تا کنون کمتر درباره اسلد هد صحبت شده، اقداماتی برای ایمنتر کردن ورزشهای سرعتی روی یخ در دست انجام است.
فدراسیون بابسلد و سورتمه آلمان (BSD) و مرکز فناوری آلیانتس (AZT) در بازیهای میلان-کورتینا ایدهها و یافتههای پژوهشی خود را برای افزایش ایمنی بابسلد معرفی کردند.
یکی از این سامانههای ایمنی، سورتمه ایمن آلیانتس با سیستم HIP (محافظت در برابر ضربه به سر) بود. این ویژگی تازه برای جلوگیری از وارد شدن ضربه مستقیم به سر سرنشینان بابسلد طراحی شده است. به گفته AZT، اجرای این سیستم ایمنی نیازی به ساخت سورتمههای جدید ندارد.
کریستین سار، مدیرعامل AZT، میگوید: «ما خود ورزش را تغییر نمیدهیم. هیجان یا جذابیت تماشایی آن را هم عوض نمیکنیم، فقط میخواهیم کمی ایمنی اضافه کنیم.»
سار میگوید در کورتینا با واکنشهای بسیار مثبتی روبهرو شدهاند، بهویژه از سوی ورزشکاران. با این حال به گفته او هنوز کار زیادی باقی مانده است.
او توضیح میدهد: «این به آن معنا نیست که کار تمام شده و همه به تغییر مقررات رای مثبت خواهند داد. برای متقاعد کردن همه به پذیرش این سیستم هنوز باید بسیار کار کرد.»
فدراسیون جهانی بابسلد و اسکلتون نهاد اصلیای است که باید این ویژگیهای ایمنی را تایید کند تا بتوان آنها را در دورههای آینده بازیهای المپیک به کار گرفت.
«انگشت شست اسکیباز» چیست؟
اصطلاح «انگشت شست اسکیباز» به آسیبی در رباط جانبی اولنار شست اشاره دارد؛ رباطی که در پایه شست و در سمت مجاور انگشت اشاره قرار گرفته است.
این آسیب بر اثر کشیدگی بیش از حد یا دور شدن شدید شست رخ میدهد و اغلب زمانی اتفاق میافتد که ورزشکار در حالی که چوب اسکی در دست دارد، روی دست کشیده روی زمین میافتد. به گزارش نشریه Sports Health: A Multidisciplinary Approach، چون اسنوبوردسواران بهندرت دچار چنین آسیبی میشوند، میتوان نتیجه گرفت که چوبهای اسکی عامل اصلی آن هستند.
به نوشته یک مطالعه در پایگاه StatPearls، این آسیب در گذشته «انگشت شست نگهبان شکار» نامیده میشد، چون نگهبانان شکار در اسکاتلند هنگام شکستن گردن خرگوشها زیاد دچار آن میشدند.
هرچند این آسیب فقط مختص اسکیبازان نیست، در میان آنها نسبتا شایع است. پژوهشی در نشریه Sports Health نشان میدهد آسیب اندام فوقانی ۱۴ درصد مصدومیتهای اسکی را تشکیل میدهد. با این حال، مصدومیت زانو همچنان شایعترین آسیب در اسکی است.
با این حال در همان تحقیق تاکید شده که انگشت شست اسکیباز ممکن است در واقع شایعترین آسیب اسکی باشد اما به دلیل بیاهمیت دانستن آن از سوی ورزشکاران کمتر گزارش میشود.
نوع درمان به شدت آسیب بستگی دارد. مطالعه StatPearls میگوید بیشتر این موارد با استراحت، استفاده از یخ، بستن محل و بالا نگه داشتن دست قابل درمان است. اما اگر این آسیب باعث شلی قابل توجه شست شود ممکن است نیاز به جراحی باشد.