یک گزارش تازه هشدار میدهد مقاومت ضدمیکروبی در باکتریهای منتقله از غذا در اروپا همچنان معضل بهداشت عمومی است چون گزینههای درمانی را محدود میکند.
نهادهای اروپایی هشدار داده اند که مقاومت ضدمیکروبی (AMR) در باکتریهای شایع منتقله از غذا مانند سالمونلا و کامپیلوباکتر به یک نگرانی برای بهداشت عمومی تبدیل شده است.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) و سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA) روز چهارشنبه اعلام کردند که بخش زیادی از نمونههای سالمونلا و کامپیلوباکتر بهدستآمده از انسان و حیوان همچنان در برابر سیپروفلوکساسین، یک داروی مهم ضدمیکروبی برای درمان عفونتهای شدید، مقاومت نشان میدهند.
سالمونلا و کامپیلوباکتر دو باکتری هستند که در شمار شایعترین عوامل بیماریهای منتقله از غذا قرار دارند.
عفونت معمولا بر اثر خوردن گوشت خام یا نیمپز، مرغ و تخممرغ نپخته یا نوشیدن شیر پاستوریزهنشده ایجاد میشود.
بر اساس گزارش جدید (منبع به زبان انگلیسی)، در سال 2024 بیش از یک مورد از هر پنج مورد عفونت سالمونلای انسانی در برابر سیپروفلوکساسین مقاوم بوده است و مقاومت همزمان به چند دارو در مجموع نزدیک به یک پنجم موارد را دربر گرفته است؛ وضعیتی که کارایی گزینههای درمانی موجود را محدود میکند.
این آژانسهای بهداشتی هشدار دادند که در مورد کامپیلوباکتر، مقاومت اکنون در اروپا آن قدر گسترده شده است که دیگر سیپروفلوکساسین برای درمان عفونتهای انسانی توصیه نمیشود.
این دو باکتری همچنین در برابر دیگر آنتیبیوتیکهای پرمصرف مانند آمپیسیلین، تتراسایکلینها و سولفونامیدها نیز مقاومت نشان میدهند.
پتر کرامارش، دانشمند ارشد در مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها، گفت: «مقاومت ضدمیکروبی در باکتریهای شایع منتقله از غذا مانند سالمونلا و کامپیلوباکتر بر پیوندهای نزدیک میان نظامهای انسانی، حیوانی و غذایی تاکید میکند.»
او اضافه کرد که حفظ اثربخشی داروهای ضدمیکروبی مستلزم اقدام هماهنگ از طریق یک رویکرد قوی سلامت واحد است.
اهمیت رویکرد سلامت واحد
این نهادها گفتند یافتهها اهمیت رویکرد سلامت واحد را که پیوندهای نزدیک میان سلامت انسان، سلامت حیوان و تولید غذا را به رسمیت میشناسد برجسته میکند.
سلامت واحد اصلی است که اقدامات حوزه سلامت را بر پایه درهمتنیدگی سلامت انسان، حیوان، گیاه و محیط زیست هدایت میکند.
الگوهای مقاومت بین کشورها، باکتریها و داروهای ضدمیکروبی بسیار متفاوت است و این تفاوت بازتابی از نحوه استفاده از این داروها و نیز شیوههای کشاورزی، اقدامات مربوط به سلامت حیوانات و راهبردهای پیشگیری است.
بیماریهای منتقله از غذا در اروپا
اتحادیه اروپا در سال 2024 گزارش داد (منبع به زبان انگلیسی) که 168,396 مورد انسانی ابتلا به کامپیلوباکتر و 79,703 مورد ابتلا به سالمونلا ثبت شده است؛ آماری که از سال 2020 تاکنون روندی رو به افزایش را نشان میدهد.
به احتمال زیاد افزایش عفونتهای منتقله از غذا نتیجه ترکیبی از عوامل است؛ از جمله تغییر عادات غذایی، برای مثال مصرف بیشتر غذاهای آماده، همچنین رعایت نشدن بهداشت در آمادهسازی مواد غذایی و نیز پیر شدن جمعیت که آن را در برابر بیماریها آسیبپذیرتر میکند.
در سال 2024، بیشترین مرگومیر ناشی از شیوع مسمومیتهای غذایی با سبزیجات و دیگر محصولات غیرحیوانی مرتبط بود و شواهد محکمی درباره منشأ آنها وجود داشت. اما سالمونلا مسئول بیشتر شیوعهای چندکشوری بود و تخممرغ و فرآوردههای آن مهمترین مسیر انتقال به شمار میرفتند.