«کمدین»، اثر جنجالی مائوریتسیو کاتلان که شامل یک موز چسباندهشده به دیوار است، آخر هفته از موزه سنتر پمپیدو متز در فرانسه دزدیده شد و موزه اعلام کرده از افراد ناشناس شکایت میکند.
باز هم دزدیده شده است.
آگهی
آگهی
موزه پمپیدو-متز در شرق فرانسه که شعبه ای از مرکز مشهور پمپیدو در پاریس است، از سرقت اثر هنری جنجالی مائوریتسیو کاتلان با عنوان «کمدین» خبر داده است؛ همان اثری که بسیاری آن را به شکل یک موز چسبانده شده به دیوار میشناسند.
این اثر مفهومی از این هنرمند سرشناس ایتالیایی که ۵.۸ میلیون یورو ارزشگذاری شده، آخر هفته ناپدید شد و یک نگهبان روز یکشنبه متوجه سرقت آن شد.
اکنون موزه پمپیدو-متز نه تنها موز را جایگزین کرده است (کاری که هر سه روز یک بار برای تازه ماندن میوه انجام میشود) بلکه بابت سرقت، علیه افراد ناشناس شکایت کیفری هم تنظیم کرده است.
مسئولان موزه گفته اند چون عامل این اقدام شناسایی نشده و در نتیجه «امکان گفتوگو وجود ندارد»، تصمیم به طرح شکایت گرفته اند. به گفته موزه «این دومین بار است که چنین اتفاقی میافتد» و از نظر آنها موضوع به احترام گذاشتن به اثر هنری مربوط میشود.
در ژوئیه سال گذشته، یکی از بازدیدکنندگان موزه موز را خورد؛ اقدامی که باعث شد کاتلان بگوید از این که این بازدیدکننده گرسنه فقط خود موز را خورده و سراغ نوارچسب نرفته، ناامید شده است. موزه در آن مورد پیگیری حقوقی نکرد.
این اثر خوراکی کاتلان که هدفش زیر سوال بردن مفهوم هنر و ارزش آن است، از زمان اولین نمایش خود در آرتباستل ۲۰۱۹ در میامی بیچ، با برچسب قیمت ۱۲۰ هزار دلار، همواره بحث و جنجال برانگیخته است.
یک هنرمند اجرا به نام دیوید داتونا در همان نمایش سال ۲۰۱۹ «کمدین» را خورد و گفت احساس «گرسنگی» کرده است.
این اثر بدنام در سال ۲۰۲۳ در سئول نیز توسط یک بازدیدکننده موزه خورده شد.
با وجود همه حواشی پیرامون «کمدین»، ارزش این اثر در طول سالها فقط بالا رفته است.
جاستین سان، بنیانگذار دنیای رمزارزها با اصالت چینی، در سال ۲۰۲۴ برای یکی از نسخه های این اثر ۵.۸ میلیون یورو پرداخت. چند روز بعد، او این موز را مقابل دوربین ها در هنگ کنگ خورد تا به نکات زیادی اشاره کند؛ بعضی مثبت، بعضی احمقانه و بعضی مرتبط با ماهیت «اثر هنری پروتکلی» «کمدین». در واقع ارزش این کار بیشتر در گواهی اصالت و دستورالعمل بسیار دقیق نصب آن نهفته است. موز، هر موزی، باید در ارتفاع ۱.۷۲ متری از کف و با زاویه ۳۷ درجه نسبت به افق روی دیوار چسبانده شود.
کاتلان همچنین به خاطر خلق آثار تامل برانگیز دیگری که حول ارزش هنر و مضحک بودن زمانه ما میگردد، شناخته میشود. از جمله آنها توالت طلای ۱۸ عیار و کاملا قابل استفاده ای به نام «امریکا» است که در دوره نخست ریاست جمهوری دونالد ترامپ در کاخ سفید به او پیشنهاد شد.
یک دادگاه بریتانیایی دو مرد را به اتهام دزدیدن این توالت در جریان نمایشگاهی در سال ۲۰۲۰ در بریتانیا مجرم شناخت. این توالت تکه تکه شد و هیچ یک از طلای آن هرگز پیدا نشد.
در تازه ترین اثرش، کاتلان از مردم دعوت کرد اعتراف کنند و بخشش در گرو این اعتراف ها باشد. او به مناسبت آغاز عید پاک ۲۰۲۶ و بیست و یکمین سالگرد درگذشت پاپ ژان پل دوم، یک خط تلفن ویژه راه اندازی کرد و همچنین نسخه ای محدود از جنجالی ترین و بحث برانگیزترین اثر خود ساخت؛ ۶۶۶ عدد.
فعلا خبری از سرنوشت این موز و هویت دزد گرسنه در دست نیست.