اسپیساکس قرار است جمعه برای نخستین بار وارد بورس شود؛ عرضهای که شاید بزرگترین در تاریخ باشد. سرمایهگذاران خرد اروپا چگونه میتوانند شرکت کنند و چه ریسکهایی در پیش دارند؟
شرکت هوش مصنوعی، موشک و ماهوارهای ایلان ماسک تنها چند روز تا عرضه اولیه سهام در بورس فاصله دارد؛ عرضه اولیهای که ممکن است به بزرگترین عرضه اولیه عمومی تاریخ تبدیل شود و در اقدامی غیرمعمول بخش قابل توجهی از سهام آن برای سرمایهگذاران خرد کنار گذاشته شده است.
آگهی
آگهی
عرضه اولیه که برای جمعه ۱۲ ژوئن برنامهریزی شده قرار است قیمت هر سهم را ۱۳۵ دلار تعیین کند؛ رقمی که ارزش اسپیس ایکس را حدود ۱.۷۵ تریلیون دلار (۱.۵ تریلیون یورو) برآورد میکند و هدف آن جذب حدود ۷۵ میلیارد دلار (۶۴.۵ میلیارد یورو) سرمایه جدید است.
انتظار میرود سهام این شرکت با نماد SPCX معامله شود.
به گزارشها اسپیس ایکس تا ۳۰ درصد از سهامی را که عرضه میکند برای سرمایهگذاران خرد کنار گذاشته است؛ اقدامی نادر در عرضههای اولیه عظیم که معمولا تحت سلطه خریداران نهادی است.
در بیشتر عرضههای بزرگ سهم معمول سرمایهگذاران خرد از ۵ تا ۱۰ درصد است و در نتیجه رویکرد اسپیس ایکس یک تغییر ساختاری معنادار به شمار میرود.
اسپیس ایکس برای سرمایهگذاران خرد اروپایی عرضه اختصاصی در نظر گرفته است
به طور سنتی بسیاری از عرضههای اولیه پرسر و صدای آمریکا برای سرمایهگذاران خرد عادی در اروپا در قیمت عرضه اولیه دسترسناپذیر یا بسیار دشوار بوده است.
با این حال بر اساس امیدنامه، اسپیس ایکس تا ۵۵.۶ میلیون سهم جدید کلاس A، معادل حدود ۱۰ درصد از سهام عمومی جدید خود را برای سرمایهگذاران خرد در هفت کشور اروپایی کنار گذاشته است.
بسته به دریافت مجوزهای نظارتی در هر کشور این عرضه برای متقاضیان واجد شرایط در آلمان، فرانسه، هلند، دانمارک، نروژ، اسپانیا و سوئد باز است.
نهاد ناظر مالی آلمان، اداره فدرال نظارت مالی، در ۵ ژوئن فروش سهام اسپیس ایکس در این کشور را تایید کرد. با این حال این نهاد تاکید کرد که تاییدیه آن به معنای توصیه به اسپیس ایکس یا خود این سرمایهگذاری نیست.
همزمان سرمایهگذاران خرد در بریتانیا هم میتوانند به عرضه اولیه اسپیس ایکس دسترسی داشته باشند.
سرمایهگذاران خرد اروپایی چگونه میتوانند به این عرضه دسترسی پیدا کنند
سرمایهگذاران خرد اروپایی میتوانند از طریق پلتفرمهای فینتک و کارگزاریهای آنلاین مانند روولوت، هارگریوز لندسداون و ایتورو در این عرضه شرکت کنند.
در بریتانیا شرکت مارکس فایننشیال یک پلتفرم عرضه عمومی راهاندازی کرده که از طریق آن هشت پلتفرم خردهفروشی، از جمله ایجی بل، سیامسی مارکتس، ایتورو، فریترید، اینتراکتیو بروکرز و اینتراکتیو اینوستر، میتوانند سفارشهای متقاضیان را ثبت کنند.
فرایند در هر پلتفرم متفاوت است؛ برای نمونه حداقل درخواست در ایتورو ۷۵۰ دلار (۶۵۰ یورو) و در هارگریوز لندسداون هزار پوند (۱٬۱۵۷ یورو) تعیین شده است.
در آلمان یکی از کارگزاریهای بزرگ، ترید ریپابلیک، چند روز مانده به تاریخ احتمالی عرضه عمومی اسپیس ایکس تایید کرد که به مشتریان خرد خود برای «برخی عرضههای اولیه» دسترسی میدهد.
کاربران در اینترنت تایید کردهاند که این شرکت در ایمیلی اعلام کرده دسترسی به سهام اسپیس ایکس در عرضه اولیه از طریق آن امکانپذیر است.
به گفته برخی کارگزاریها میزان علاقه سرمایهگذاران خرد اروپایی چشمگیر است.
سایمن بلشام، مدیر ارشد مشتریان در هارگریوز لندسداون، گفت شرکت «با استقبال قابل توجهی از سوی هم مشتریان جدید و هم مشتریان قدیمی روبهرو شده است». به گفته این شرکت از زمان طرح شایعه عرضه اولیه اسپیس ایکس در آوریل، ۳۵ هزار نفر از مشتریانش برای دریافت هشدار درباره عرضههای اولیه ثبتنام کردهاند.
بانک BNP پاریبا میگوید مشارکت سرمایهگذاران خرد در عرضههای اولیه بزرگ حوزه فناوری رو به افزایش است و سهم معمول سرمایهگذاران خرد در دفتر سفارشها از حدود ۱۵ درصد به سمت ۳۰ درصد حرکت کرده است.
آنچه سرمایهگذاران باید بدانند و ریسکهایی که باید بسنجند
باید توجه داشت که ثبت علاقهمندی در یک پلتفرم به معنای تضمین دریافت سهم نیست. سرمایهگذاران احتمالا تازه صبح جمعه متوجه میشوند که آیا به آنها سهام تخصیص یافته یا نه.
دارندگان سهامی که در دور اول تخصیص مییابد باید بدانند کارگزاریها معمولا با پدیده موسوم به «فلیپینگ» برخورد میکنند؛ یعنی فروش سهام در بازه دو تا چهار هفته پس از عرضه اولیه میتواند باعث شود سرمایهگذار از تخصیص سهام در عرضههای اولیه بعدی محروم شود.
انتظار میرود قیمت سهام به ویژه در روزهای نخست معامله پرنوسان باشد زیرا نهادهای مالی، سرمایهگذاران اولیه و خریداران خرد به ارزشگذاری انجامشده واکنش نشان میدهند.
برای سرمایهگذاران خرد در اروپا و بریتانیا باید یادآور شد که ریسک ارزی همچنان پابرجاست. سهام به دلار امریکا معامله میشود و در نتیجه بسته به نوسان نرخ ارز بر بازده نهایی سرمایهگذاران اروپایی و بریتانیایی تاثیر میگذارد.
تقاضای سرمایهگذاران همچنین به شدت به این موضوع بستگی خواهد داشت که آیا این سهم اندکی پس از عرضه وارد شاخصهای مهمی مانند MSCI میشود یا نه.
اگر سهام اسپیس ایکس برای ورود به چنین شاخصهایی پذیرفته شود، پس از عرضه اولیه میتواند به طور خودکار با تریلیونها دلار از سوی صندوقهای سرمایهگذاری غیرفعال خریداری شود.
برخی از ارائهدهندگان شاخص پیشاپیش تایید کردهاند که اگر این شرکت پس از عرضه معیارهای لازم را داشته باشد مشمول قواعد ورود سریع آنها خواهد شد.
سودآوری در بلندمدت
مزیان لاسفر، استاد مالیه در مدرسه کسبوکار بیز در لندن، میگوید بر خلاف سرمایهگذاران نهادی که برای ارزیابی ارزش واقعی یک شرکت به تیمهای پژوهشی تخصصی و پایگاههای داده مالی تکیه میکنند، سرمایهگذاران خرد ابزارهای بسیار کمتری در اختیار دارند و از نظر او با مشارکت در این عرضه ریسک قابل توجهی میپذیرند.
اسپیس ایکس در سال ۲۰۲۵ با وجود بیش از ۱۸.۵ میلیارد دلار (۱۶ میلیارد یورو) درآمد، زیانی معادل ۴.۹۴ میلیارد دلار (۴.۲۸ میلیارد یورو) گزارش کرد؛ به این معنا که دستکم تا یک سال پس از عرضه شرایط لازم برای ورود به شاخص اساندپی ۵۰۰ را نخواهد داشت. این موضوع به ویژه برای سرمایهگذارانی اهمیت دارد که سبدهایشان بر پایه صندوقهای غیرفعال مبتنی بر شاخص بنا شده است.
صندوق بازنشستگی آکادمیکرپنشن دانمارک که حدود ۲۵ میلیارد دلار (۲۱.۷ میلیارد یورو) دارایی اعضای دانشگاهی را مدیریت میکند اعلام کرد نه در عرضه اولیه و نه در معاملات ثانویه این سهم شرکت نخواهد کرد.
اندرش شلده، مدیرعامل این صندوق، گفت اسپیس ایکس «به شدت بیش از حد ارزشگذاری شده» است و ساختار حاکمیتی آن که حدود ۸۰ درصد حق رای را به ایلان ماسک میدهد عملا این شرکت را برای صندوق غیرقابل سرمایهگذاری میکند.
خود امیدنامه اسپیس ایکس که نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار امریکا ثبت شده اذعان میکند که در کوتاهمدت انتظار سودآوری وجود ندارد.
توضیح: این مطالب توصیه مالی محسوب نمیشود. همیشه خودتان جداگانه تحقیق کنید تا مطمئن شوید هر تصمیمی با شرایط خاص شما سازگار است. همچنین به یاد داشته باشید که ما یک وبسایت خبری هستیم و هدفمان ارائه بهترین راهنماها، نکتهها و توصیههای کارشناسان است. اگر بر اساس اطلاعات موجود در اینجا عمل کنید، مسئولیت آن به طور کامل بر عهده خودتان است.