از آرامکوی سعودی تا فیسبوک، اینها بزرگترین عرضههای اولیه سهام در تاریخاند و در ادامه میبینیم چرا اسپیسایکس شاید از همه پیشی بگیرد.
شرکت فضایی اسپیس ایکس متعلق به ایلان ماسک خود را برای احتمالا مهمترین عرضه اولیه سهام در تاریخ آماده میکند. این شرکت سازنده موشک و ماهواره در نظر دارد شاید از ماه آینده سهام خود را در وال استریت عرضه کند و گزارشها حاکی از آن است که ممکن است تا ۷۵ میلیارد دلار (۶۸ میلیارد یورو) سرمایه جذب کند؛ رقمی که از تمام عرضههای اولیه ثبتشده تا امروز بیشتر خواهد بود.
برای درک بهتر ابعاد این رقم، نگاهی میاندازیم به رکورددارانی که اسپیس ایکس از آنها پیشی خواهد گرفت.
رکورددار فعلی: آرامکوی عربستان
سودآورترین شرکت نفتی جهان با عرضه ۲۵٫۶ میلیارد دلاری (۲۳٫۲ میلیارد یورویی) سهام خود در بورس ریاض در دسامبر ۲۰۱۹ صاحب این عنوان شد.
این عرضه نقطه عطفی در برنامه چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان بود؛ تلاشی برای کاهش وابستگی پادشاهی به درآمدهای نفتی و گشودن اقتصاد به روی سرمایهگذاران خارجی. این طرح را محمد بنسلمان، ولیعهد، در سال ۲۰۱۶ با محوریت آرامکو، جواهر تاج اقتصاد سعودی، راهاندازی کرد.
با این حال، این رقم هنوز هم کمتر از یکسوم هدفی است که گفته میشود اسپیس ایکس دنبال میکند.
غولهای فناوری
در جایگاه دوم علیبابا قرار دارد. امپراتوری تجارت الکترونیک جک ما در سپتامبر ۲۰۱۴ با عرضه اولیه خود در بورس نیویورک ۲۱٫۸ میلیارد دلار (۱۹٫۸ میلیارد یورو) جذب کرد؛ عرضهای که در آن زمان پر سر و صداترین ورود یک شرکت فناوری به بازار سهام بود و سالها رکورددار ماند.
دیگر عرضه بزرگ در حوزه فناوری مربوط به فیسبوک، که اکنون متا نام دارد، بود که ۱۶ میلیارد دلار (۱۴٫۵ میلیارد یورو) سرمایه جذب کرد.
ورود این شرکت به بازار نزدک در ماه مه ۲۰۱۲ با اختلالهای فنی گسترده همراه شد که معاملات سهام را به هم ریخت و آغازگر چند هفته دشوار برای سرمایهگذاران اولیه بود. شرکت زاکربرگ از آن زمان به یکی از ارزشمندترین شرکتهای جهان تبدیل شده است.
حضور ژاپنیها
شرکت سافتبنک در دسامبر ۲۰۱۸ در توکیو ۲۱٫۳ میلیارد دلار (۱۹٫۳ میلیارد یورو) جذب کرد. ماسایوشی سون، بنیانگذار آن، به عنوان یکی از جسورترین قماربازان دنیای فناوری شناخته میشود؛ همان کسی که سرمایهگذاری اولیهاش روی علیبابا در نهایت دهها میلیارد دلار ارزش پیدا کرد.
در این فهرست نام انتیتی دوکومو، بازوی تلفن همراه شرکت نیپون تلگراف اند تلفن، غول مخابراتی دولتی ژاپن، نیز دیده میشود. عرضه ۱۸٫۱ میلیارد دلاری (۱۶٫۴ میلیارد یورویی) سهام این شرکت در توکیو در اکتبر ۱۹۹۸ در اوج رونق جهانی تلفن همراه انجام شد؛ زمانی که سرمایهگذاران برای حضور در این بخش رقابت میکردند.
غولهای بانکی چین
دو بانک دولتی چینی نیز در این فهرست حضور دارند؛ نشانهای از اینکه نهادهای مالی پکن در سالهای پس از بحران ۲۰۰۸ تا چه اندازه قدرتمند شدند.
بانک کشاورزی چین در ژوئیه ۲۰۱۰ با عرضه سهام خود در شانگهای و هنگکنگ ۱۹٫۲ میلیارد دلار (۱۷٫۴ میلیارد یورو) جذب کرد؛ یکی از بزرگترین عرضههای اولیهای که از دل توسعه اقتصادی دولتی چین بیرون آمد.
بانک صنعتی و بازرگانی چین، بزرگترین بانک جهان از نظر دارایی که ترازنامهای بزرگتر از تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورها دارد، در سال ۲۰۰۶ با عرضه سهام در همین دو بورس ۱۹٫۱ میلیارد دلار (۱۷٫۳ میلیارد یورو) جذب کرد.
دیگر رقبا
شرکت ویزا در مارس ۲۰۰۸ و در اوج بحران مالی جهانی، هنگام ورود به بورس نیویورک ۱۷٫۹ میلیارد دلار (۱۶٫۲ میلیارد یورو) سرمایه جذب کرد؛ نشانهای چشمگیر از اعتماد سرمایهگذاران در زمانی که وال استریت در حال فروپاشی بود.
گروه AIA، غول بیمه آسیایی که پس از بحران و در پی سقوط تقریبی AIG از دل این شرکت جدا شد، در اکتبر ۲۰۱۰ در هنگکنگ ۱۷٫۸ میلیارد دلار (۱۶٫۱ میلیارد یورو) جذب کرد.
همچنین شرکت ایتالیایی انل، که اکنون یکی از بزرگترین شرکتهای انرژی اروپا و بازیگری مهم در گذار جهانی به انرژیهای تجدیدپذیر است، در نوامبر ۱۹۹۹ با عرضه سهام در میلان و نیویورک ۱۶٫۵ میلیارد دلار (۱۵ میلیارد یورو) سرمایه جذب کرد.
اگر اسپیس ایکس به هدف اعلامشده برسد، نه تنها صدرنشین این فهرست میشود، بلکه حجم عرضه اولیه آن تقریبا سه برابر رکورد فعلی خواهد بود.