افزایش انتقاد از عملکرد کالاس؛ «فرانسه و آلمان به دنبال کاهش اختیارات دستگاه دیپلماسی اتحادیه اروپا»

بر اساس گزارش مقام‌های ارشد اروپایی به فایننشال تایمز، پاریس، برلین و چند پایتخت دیگر اتحادیه اروپا در حال بررسی گزینه‌هایی هستند که می‌تواند بخشی از اختیارات کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، و همچنین سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا (EEAS) را کاهش دهد و این اختیارات را به کمیسیون اروپا و دولت‌های عضو بازگرداند.

آگهی

آگهی

یکی از مقام‌های مطلع از این گفت‌وگوها گفته است: «روشن است که این نهاد در دنیای امروز آن‌طور که باید عمل نمی‌کند. عملکرد آن دچار اختلال است. مشکل، ساختاری است و بنابراین باید ساختار آن بازسازی شود.»

انتقادها پس از جنگ اوکراین و بحران‌های اخیر

در سال‌های اخیر، اتحادیه اروپا با چالش‌های بزرگی از جمله جنگ اوکراین، درگیری‌های مرتبط با ایران، سیاست‌های غیرقابل پیش‌بینی دونالد ترامپ و همچنین استفاده فزاینده از ابزارهایی مانند تعرفه‌های تجاری، فشارهای اقتصادی و انرژی به‌عنوان اهرم سیاست خارجی مواجه بوده است.

این تحولات باعث شده بسیاری از مقام‌های اروپایی درباره توانایی سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا در هماهنگ کردن واکنش‌های موثر به این بحران‌ها تردید کنند.

طرح‌های جدید در واقع می‌تواند بخشی از فلسفه‌ای را که ۱۶ سال پیش به ایجاد این نهاد مستقل منجر شد، معکوس کند.

کاهش اختیارات کایا کالاس

یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی فرانسه، محدود کردن استقلال عمل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا است؛ سمتی که همزمان باید پاسخگوی دولت‌های عضو و کمیسیون اروپا باشد.

همچنین پیشنهاد شده کنترل کالاس بر شبکه بیش از ۱۴۰ نمایندگی دیپلماتیک اتحادیه اروپا در سراسر جهان کاهش یابد.

یکی دیگر از مقام‌های اروپایی گفته است: «پایتخت‌های اروپایی ناراضی هستند و به دنبال راهی موثر برای هماهنگی بیشتر در سیاست خارجی‌اند. خطر واقعی این است که این نهاد عملا از هم پاشیده شود.»

اختلافات با کمیسیون اروپا

نگرانی برخی کشورهای عضو تنها به عملکرد سرویس اقدام خارجی محدود نمی‌شود.

به گفته مقام‌های اروپایی، بسیاری از دولت‌ها معتقدند میان این نهاد، وزارتخانه‌های خارجه کشورهای عضو، بخش روابط خارجی کمیسیون اروپا و شورای اروپا همپوشانی بیش از حد و هماهنگی ناکافی وجود دارد.

این انتقادها پس از آن تشدید شد که کایا کالاس در برخی موضوعات از جمله روابط اتحادیه اروپا و چین مواضعی اتخاذ کرد که هنوز مورد تایید همه دولت‌های عضو قرار نگرفته بود.

در همین حال، سرویس اقدام خارجی و کمیسیون اروپا به ریاست اورزولا فن‌درلاین نیز بر سر هدایت سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا با یکدیگر رقابت دارند.

فن‌درلاین که پیش‌تر وزیر دفاع آلمان بود، در سال‌های اخیر تلاش کرده نقش کمیسیون اروپا را در مسائل ژئوپلیتیکی پررنگ‌تر کند. او نخستین کمیسر دفاع اتحادیه اروپا را منصوب کرده و در بسیاری از موارد، از جمله واکنش اتحادیه به جنگ روسیه علیه اوکراین، شخصا نقش محوری ایفا کرده است.

او همچنین ایده ایجاد یک واحد تبادل اطلاعات امنیتی در ساختار کمیسیون اروپا را مطرح کرده؛ پیشنهادی که با مخالفت کالاس روبه‌رو شده است.

ارتباط با بودجه آینده اتحادیه اروپا

مقام‌های اروپایی می‌گویند بحث اصلاح سرویس دیپلماتیک اتحادیه اروپا با مذاکرات مربوط به بودجه آینده این بلوک نیز ارتباط دارد.

بسیاری از کشورهای عضو خواستار کاهش هزینه‌ها و ساده‌سازی ساختارهای اداری در بروکسل هستند.

به گفته این مقام‌ها، انتقال بخشی از وظایف سرویس اقدام خارجی به کمیسیون اروپا و شورای اروپا می‌تواند به حذف برخی پست‌های اداری و صرفه‌جویی مالی منجر شود.

برای مثال، تهیه فهرست تحریم‌ها و برنامه‌ریزی ماموریت‌های نظامی می‌تواند به شورای اروپا واگذار شود، در حالی که مدیریت روزمره روابط دیپلماتیک زیر نظر کمیسیون اروپا قرار گیرد.

بازنگری در راهبرد امنیتی اروپا

دو مقام اروپایی گفته‌اند ایده‌های مربوط به اصلاح ساختار دیپلماسی اتحادیه اروپا همزمان در تدوین راهبرد امنیتی جدید این بلوک نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ راهبردی که قرار است تابستان امسال منتشر شود.

ارزیابی اولیه دولت فرانسه درباره گزینه‌های اصلاحی در حال حاضر در سطح عالی میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در حال بررسی است و تنها یکی از چندین سناریوی مطرح‌شده برای آینده سرویس اقدام خارجی محسوب می‌شود.

پاریس تاکید کرده است که هر یک از گزینه‌های موجود مزایا و معایب خاص خود را دارند.

واکنش کالاس و آلمان

کاخ الیزه از اظهار نظر درباره این گزارش خودداری کرده است.

سخنگوی کایا کالاس نیز در پاسخ به روزنامه فایننشال تایمز گفت که او «کاملا بر اجرای ماموریت خود متمرکز است» و یکی از اهدافش «تقویت هرچه بیشتر سرویس اقدام خارجی و کمیسیون اروپا در حوزه سیاست خارجی و امنیتی مشترک» است.

وزارت خارجه فرانسه نیز به اظهارات ژان نوئل بارو، وزیر خارجه این کشور، اشاره کرده که در ماه مارس گفته بود اتحادیه اروپا به یک دستگاه دیپلماتیک قدرتمندتر نیاز دارد؛ نهادی که در هماهنگی نزدیک با دولت‌های عضو فعالیت کند و به اختیارات هر یک از نهادهای اروپایی احترام بگذارد.

یک مقام آلمانی نیز در واکنش به این طرح‌ها گفت: «در جهانی که به سرعت در حال تغییر است، روشن است که ما به اتحادیه اروپای قوی‌تر و سیاست خارجی قدرتمندتر نیاز داریم. به همین دلیل از زمان ایجاد سرویس اقدام خارجی تاکنون تلاش کرده‌ایم فرآیندهای تصمیم‌گیری را بهبود بخشیده و سیاست خارجی مشترک را تقویت کنیم.»

اعتراف به ناکامی‌های اخیر

استفان لهنه، مقام پیشین اتحادیه اروپا و پژوهشگر ارشد اندیشکده کارنگی اروپا در بروکسل، نیز گفته است: «اگر به عملکرد سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پنج سال گذشته نگاه کنیم، کاملا روشن است که نتایج چندان مثبت نبوده‌اند.»

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

او افزود: «اتحادیه اروپا باید به محیط بین‌المللی نامساعدی که با آن روبه‌رو است پاسخ دهد و اصلاحات نهادی یکی از راه‌های انجام این کار است. عجیب خواهد بود اگر ابزارها و ساختارهای موجود با واقعیت‌های جدیدی که اروپا با آن مواجه است، تطبیق داده نشوند.»