از آرامکو عربستان تا فیسبوک، اینها بزرگترین عرضههای اولیه تاریخ هستند و اسپیساکس میتواند از همه آنها پیشی بگیرد.
شرکت اسپیساکس متعلق به ایلان ماسک خود را برای عرضهای آماده میکند که ممکن است مهمترین عرضه اولیه تاریخ بازار سهام باشد. این شرکت سازنده موشک و ماهواره در پی آن است که شاید از اوایل ماه آینده سهام خود را در والاستریت عرضه کند و گزارشها حاکی است که ممکن است تا 75 میلیارد دلار (68 میلیارد یورو) سرمایه جمع کند؛ رقمی که همه عرضههای اولیه ثبتشده تاکنون را پشت سر میگذارد.
برای درک ابعاد این رقم، در ادامه نگاهی داریم به همه رکورددارانی که اسپیساکس از آنها عبور خواهد کرد.
رکورددار کنونی: آرامکو سعودی
سودآورترین شرکت نفتی جهان با عرضه اولیه 25.6 میلیارد دلاری (23.2 میلیارد یورو) در بورس ریاض در دسامبر 2019 رکورددار است.
این عرضه اولیه نقطه عطفی در چارچوب برنامه «چشمانداز 2030» عربستان بود؛ طرحی برای کاهش وابستگی پادشاهی به درآمدهای نفتی و گشودن اقتصاد آن به روی سرمایهگذاران خارجی؛ برنامهای که محمد بن سلمان ولیعهد در سال 2016 راه انداخت و آرامکو، گوهر تاج اقتصاد سعودی، در مرکز آن قرار دارد.
با این حال حتی این رقم هم کمتر از یکسوم هدفی است که گفته میشود اسپیساکس در نظر دارد.
غولهای فناوری
علیبابا در جایگاه دوم قرار دارد. امپراتوری تجارت الکترونیکی جک ما در سپتامبر 2014 با عرضه اولیه 21.8 میلیارد دلاری (19.8 میلیارد یورو) در بورس نیویورک، در آن زمان پرسر وصداترین عرضه اولیه یک شرکت فناوری بود و برای سالها رکورددار ماند.
عرضه مهم دیگر در حوزه فناوری مربوط به فیسبوک، که اکنون با نام متا شناخته میشود، بود که 16 میلیارد دلار (14.5 میلیارد یورو) جذب کرد.
عرضه اولیه این شرکت در بورس نزدک در مه 2012 بدنام شد، زیرا با اختلالهای فنی همراه بود که معاملات سهام را آشفته کرد و آغازگر چند هفته سخت برای سرمایهگذاران اولیه شد. شرکت زاکربرگ از آن زمان به یکی از باارزشترین شرکتهای جهان تبدیل شده است.
سهم ژاپنیها
شرکت سافتبانک کورپ در دسامبر 2018 در توکیو 21.3 میلیارد دلار (19.3 میلیارد یورو) جذب کرد. بنیانگذار آن، ماسایوشی سان، یکی از مشهورترین قماربازان دنیای فناوری به شمار میرود؛ مردی که شرط زودهنگام او روی علیبابا در نهایت دهها میلیارد دلار ارزش پیدا کرد.
نام انتیتی دوکومو، بازوی تلفن همراه شرکت مخابراتی دولتی ژاپن، نیپون تلگراف اند تلفون، نیز در این فهرست دیده میشود. عرضه اولیه 18.1 میلیارد دلاری (16.4 میلیارد یورو) این شرکت در توکیو در اکتبر 1998 در اوج رونق جهانی بازار موبایل انجام شد؛ زمانی که سرمایهگذاران برای حضور در این بخش رقابت میکردند.
غولهای بانکی چین
دو بانک دولتی چین نیز در این فهرست هستند؛ یادآوری از اینکه موسسههای مالی پکن در سالهای پس از بحران 2008 تا چه اندازه مسلط شدند.
بانک کشاورزی چین در ژوئیه 2010 با عرضه سهام در شانگهای و هنگکنگ 19.2 میلیارد دلار (17.4 میلیارد یورو) جذب کرد؛ یکی از بزرگترین عرضههای اولیهای که از دل توسعه اقتصادی دولتی چین بیرون آمد.
بانک صنعتی و بازرگانی چین که از نظر دارایی بزرگترین بانک جهان است و ترازنامهای بزرگتر از تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورها دارد، در سال 2006 با عرضه سهام در همین دو بورس 19.1 میلیارد دلار (17.3 میلیارد یورو) به دست آورد.
دیگر رکوردداران
شرکت ویزا در مارس 2008 و در اوج بحران مالی جهانی، زمانی که والاستریت در حال از هم پاشیدن بود، با عرضه اولیه خود در بورس نیویورک 17.9 میلیارد دلار (16.2 میلیارد یورو) جذب کرد؛ نشانهای چشمگیر از اعتماد سرمایهگذاران در آن مقطع.
گروه بیمهای AIA، غول آسیایی که پس از فروپاشی تقریبی AIG از دل این شرکت جدا شد، در اکتبر 2010 با عرضه سهام در هنگکنگ 17.8 میلیارد دلار (16.1 میلیارد یورو) به دست آورد.
شرکت ایتالیایی انل، که اکنون یکی از بزرگترین شرکتهای انرژی اروپا و از بازیگران اصلی عرصه انرژیهای تجدیدپذیر در جهان است، در نوامبر 1999 با عرضه اولیه در میلان و نیویورک 16.5 میلیارد دلار (15 میلیارد یورو) جذب کرد.
اگر اسپیساکس به هدف گزارششده خود برسد، نه تنها در صدر این فهرست قرار میگیرد بلکه اندازه عرضه اولیه آن تقریبا سه برابر رکورد فعلی خواهد بود.