حضور تیم ملی فوتبال ایران در رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ به یکی از داغترین موضوعات سیاسی و ورزشی این تورنمنت تبدیل شده و روزی نیست که رسانههای بینالمللی به اخبار و گزارشهای مرتبط با مشکلات و حواشی این تیم نپردازند.
رویترز در همین راستا به نقل از رسانههای ایرانی به تهدیدهای وزیر ورزش ایران اشاره کرده که در گفتگو با خبرنگاران از احتمال توقف مسابقات تیم ملی در صورت مشاهده پرچمهای غیررسمی این کشور در استادیومها خبر داده است.
بنا به این گزارش، احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان ایران تهدید کرده است در صورت نمایش «پرچمهای غیرمجاز و غیررسمی» یا سر دادن شعارهایی علیه تیم ملی در ورزشگاهها، مسابقات از جانب این تیم متوقف خواهد شد؛ هشداری که بر بستری از مشکلات و بحرانهای رویهمانباشته مطرح میشود.
این واکنش قاطع پس از آن مطرح میشود که حضور تیم ملی در این تورنمنت با حواشی و انتقادات سیاسی گستردهای همراه شده است.
مسابقات جام جهانی از امروز، پنجشنبه یازده ژوئن آغاز میشود و تیم ملی ایران که در گروه G قرار دارد در نخستین دیدار خود در این رقابتهای باید روز سهشنبه ۲۵ خرداد (۱۵ ژوئن) در لسآنجلس به مصاف نیوزیلند برود.
ملیپوشان سپس در روز اول تیر (۲۱ ژوئن) در همان ورزشگاه به مصاف بلژیک خواهند رفت و آخرین دیدار ملیپوشان نیز در مرحله گروهی، قرار است روز ششم تیر (۲۶ ژوئن) در سیاتل مقابل مصر برگزار شود.
به گزارش رسانههای داخلی، وزیر ورزش ایران در آستانه آغاز این رقابتها به صراحت هشدار داده است که «به فیفا رسما اعلام شده اگر پرچمهای غیررسمی به ورزشگاههای محل برگزاری دیدارهای ایران در جام جهانی آورده شود یا شعارهایی علیه تیم ملی سر داده شود، سرپرست تیم موظف است مسابقه را متوقف کند.»
این تهدید در حالی مطرح میشود که فیفا تصمیم گرفته پرچم «شیر و خورشید» را در ورزشگاههای این رقابتها ممنوع کند.
پرچم شیر و خورشید در میان گروهی از ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی و دیاسپورای ایرانی نماد اعتراض به شمار میرود و پیش از این هم در جام جهانی قطر در سال ۲۰۲۲ باعث بروز تنش شده بود.
طی روزهای گذشته تجمعات اعتراضی در همین راستا پیش از آغاز جام جهانی در لسآنجلس برگزار شد. برخی معترضان اعلام کردند علیرغم محدودیتهای فیفا، پرچم شیر و خورشید را به داخل ورزشگاه خواهند برد.
احمد دنیا مالی همچنین افزود: «به ما اطمینان داده شده است که در جریان بازی با مصر، هیچگونه اتفاق هنجارشکنی در ورزشگاه رخ نخواهد داد.»
حواشی مسابقه سیاتل؛ تلفیق ورزش و مسائل اجتماعی
پیش از این، فدراسیونهای فوتبال ایران و مصر طی مکاتباتی مشترک از فیفا خواسته بودند تا از هرگونه فعالیت مرتبط با دگرباشان جنسی و جنسیتی (LGBTQ+) در جریان دیدار این دو تیم در سیاتل جلوگیری کند.
سازماندهندگان محلی پیشتر این مسابقه را که همزمان با تعطیلات آخر هفتهی رویداد «پراید» در سیاتل برگزار میشود، بهعنوان «مسابقه افتخار» نامگذاری کرده بودند که با واکنش منفی دو کشور اسلامی مواجه شد.
سایه سنگین سیاست بر مستطیل سبز
چالشهای ایران در این مسابقات تنها به داخل استادیوم ختم نمیشود. گروهی از معترضان در ماه آوریل با تجمع مقابل محل برگزاری کنگره فیفا در شهر ونکوور کانادا، خواستار اخراج ایران از این تورنمنت شدند.
استدلال این گروه از معترضان این بود که تیم ملی راهیافته از سوی ایران به مسابقات جام جهانی نماینده سپاه پاسداران جمهوری اسلامی است و ارتباطی با مردم ایران ندارد.
از سوی دیگر، مشکلات لجستیکی نیز گریبانگیر فدراسیون فوتبال ایران شده است. فدراسیون اعلام کرده که سهمیه بلیتهای اختصاصیافته به ایران، تنها چند روز مانده به سوت آغاز مسابقات لغو شده است؛ این اتفاق باعث سرگردانی هوادارانی شده که از ماهها پیش برای سفر و حضور در ورزشگاه برنامهریزی کرده بودند.
فدراسیون فوتبال ایران در بیانیهای تند اعلام کرد: «محروم کردن هواداران ایرانی از دسترسی به سهمیه قانونی و رسمی بلیتهایشان، اقدامی است در تضاد با روح حاکم بر رقابتهای بینالمللی و اصل برابری میان کشورهای شرکتکننده.» این فدراسیون همچنین افزود که این رویداد «پرسشهای جدی درباره دخالت ملاحظات غیرورزشی و سیاسی در سازماندهی بزرگترین رویداد فوتبال جهان را مطرح میکند» و از فیفا خواست به «اصول بیطرفی، انصاف و مقررات تعیینشده پایبند بماند.»
محدودیتهای بیسابقه مرزی برای کاروان ایران
اوج تنشهای مرتبط با درگیریهای اخیر در خاورمیانه و نیز مسائل ژئوپلیتیک که این مسابقات را تحت الشعاع در نحوه اقامت تیم ملی ایران نمایان شده است. در حالی که مسابقات ایران در خاک ایالات متحده برگزار میشود، تیم ملی هماکنون در شهر تیخوانا واقع در مکزیک اردو زده است.
بر اساس اعلام وزارت امنیت داخلی ایالات متحده، اعضای کاروان ایران تنها «یک روز پیش از برگزاری هر مسابقه» اجازه عبور از مرز و ورود به خاک آمریکا را خواهند داشت و پس از بازی باید به مکزیک بازگردند؛ این در حالی است که ۱۵ مقام اداری فدراسیون نیز پیشتر با رد درخواست ویزایشان از سفر بازماندند.
محدودیتهایی بیسابقه در روند برگزاری مسابقات جام جهانی که بُعدی کاملاً سیاسی و امنیتی به این رویداد جهانی بخشیده است.