دادههای «کوپرنیک» نشان میدهد میانگین دمای غرب اروپا در دو ماه ژوئن و ژوئیه به بالاترین میزان ثبتشده رسیده و رطوبت خاک نیز در بخشهای گستردهای از این منطقه بهشدت کاهش یافته است.
غرب اروپا گرمترین ژوئن و ژوئیه ثبتشده در تاریخ را پشت سر گذاشته است؛ تابستانی کمسابقه که با موجهای پیدرپی گرما، خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده همراه بوده و تغییرات اقلیمی نیز به شدت گرفتن آن دامن زده است.
سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا روز دوشنبه اعلام کرد که اروپا به عنوان قارهای که سریعتر از هر نقطه دیگری در جهان گرم میشود در دو ماه نخست تابستان شاهد موجهای متوالی گرما، دماهای بسیار بالا و خشکی شدید بوده است.
موج گرمای امسال که از ماه مه آغاز شد تاکنون به وقوع آتشسوزیهای متعدد، خشکسالی طولانیمدت و شکسته شدن رکوردهای دما در چند کشور منجر شده است. همچنین پیشبینی میشود این شرایط به مرگ هزاران نفر بر اثر گرما منجر شود.
هرچند دمای جهانی از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون هنوز از رکوردهای ثبتشده در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ عبور نکرده است، اما با توجه به اینکه چند ماه دیگر تا پایان سال باقی مانده، در صورت ادامه این روند، ممکن است امسال رکورد گرمای سالهای گذشته شکسته شود.
سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک میگوید میانگین دمای غرب اروپا در مجموع ماههای ژوئن و ژوئیه به ۲۱/۶۲ درجه سانتیگراد رسیده است؛ رقمی که رکورد ثبتشده در دوره مشابه سال ۲۰۲۲ را پشت سر میگذارد.
دانشمندان میگویند با ادامه روند کنونی گرمایش، احتمال شکسته شدن رکورد دمای سال ۲۰۲۴ بیشتر شده است. برآوردها نشان میدهد سال ۲۰۲۶ ممکن است در نهایت به گرمترین سال ثبتشده تبدیل شود یا دمای آن به رکورد سال ۲۰۲۴ بسیار نزدیک شود.
دانشمندان میگویند این وضعیت حاصل همزمان دو عامل شتاب گرفتن گرمایش جهانی ناشی از فعالیتهای انسانی و پدیده «النینو» است. النینو پدیدهای دورهای است که با گرم شدن بخشهایی از اقیانوس آرام همراه میشود و میتواند الگوهای دما و آبوهوا را در نقاط مختلف جهان تحت تاثیر قرار دهد.
آیا قاره سبز وارد دوره خشکسالی شده است؟
کوپرنیک همچنین اعلام کرده است که میزان رطوبت خاک در غرب اروپا حتی از ژوئیه ۲۰۲۲ نیز شدیدتر بوده است؛ سالی که این منطقه یکی از شدیدترین دورههای خشکسالی خود را تجربه کرد.
سامانتا برگس از مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت جوی، نهادی که سرویس کوپرنیک را اداره میکند گفت: «این نمونه روشنی از آن است که تغییرات اقلیمی چگونه گرماهای شدید را تشدید میکند؛ بهطوری که گرما و خشکسالی بیش از پیش یکدیگر را تقویت میکنند.»
خشکسالی در ماه ژوئیه بخشهای گستردهای از غرب و مرکز اروپا از فرانسه، اسپانیا، اتریش و مجارستان گرفته تا بریتانیا و ایرلند و حتی بخشهایی از ایسلند را دربر گرفت.
میزان آب رودخانهها نیز به شکلی غیرمعمول کاهش یافته و رودخانههای سن، راین و دانوب بهطور ویژه تحت تاثیر قرار گرفتهاند. کاهش سطح آب در چند کشور اروپایی بر حملونقل، آبیاری زمینهای کشاورزی و تولید انرژی تاثیر گذاشته است.
گرمای شدید و خشکسالی، خطر وقوع و گسترش آتشسوزیها را نیز افزایش داده است. دانشمندان هشدار میدهند که با تشدید تغییرات اقلیمی، دورههایی که شرایط برای وقوع آتشسوزیهای گسترده در اروپا فراهم میشود، بیشتر و شدیدتر شده است.
فرانسه و اسپانیا تابستان امسال با آتشسوزیهایی کمسابقه و گسترده دستوپنجه نرم کردهاند. همزمان، بخشهای دیگری از اروپا و همچنین مناطقی در شمال غرب آمریکا و کانادا نیز درگیر آتشسوزیهای شدید بودهاند.
آیا در تاریخ تمدن بشر، زمین چنین گرمایی را تجربه کرده است؟
در مقیاس جهانی ماه گذشته بهطور مشترک دومین ژوئیه گرم ثبتشده در تاریخ بود. به گفته کوپرنیک میانگین دمای هوای سطح زمین در این ماه ۱/۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین دوره پیشاصنعتی ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰ بود.
کارلو بونتمپو، مدیر سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک میگوید ۱۱ سال گذشته گرمترین سالهای ثبتشده بودهاند.
او گفت: «ما در طول عمرمان هرگز چنین گرمایی را تجربه نکردهایم و به احتمال زیاد در تاریخ تمدن بشر نیز چنین گرمایی سابقه نداشته است.»
آقای بونتمپو افزود: «همانطور که میدانیم عامل اصلی این گرمایش گازهای گلخانهای هستند.»
اقیانوسها بخش عمده گرمای اضافی ناشی از انتشار کربن بر اثر فعالیتهای انسانی را جذب میکنند و به همین دلیل نقشی اساسی در تنظیم اقلیم زمین دارند.
گرمتر شدن آب دریاها نیز پیامدهای جدی به همراه دارد و میتواند به شکلگیری طوفانهای شدیدتر و بارندگیهای سنگینتر منجر شود و به صخرههای مرجانی آسیب بزند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک برای ارزیابی وضعیت آبوهوایی و اقلیمی از میلیاردها داده ماهوارهای و مشاهدات هواشناسی در خشکی و دریا استفاده میکند. مجموعه دادههای این نهاد به سال ۱۹۴۰ میلادی بازمیگردد.