با جهش تورم در اروپا پس از درگیری اخیر خاورمیانه، رشد دستمزدهای اعلام شده در منطقه یورو عقب مانده و باعث کاهش دستمزد واقعی و قدرت خرید کارگران شده است.
قیمتها در سراسر اروپا دوباره رو به افزایش است اما دستمزدها همپای آن بالا نمیرود.
آگهی
آگهی
تورم در اتحادیه اروپا در آوریل ۲۰۲۶ به ۳.۲ درصد رسید که بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۴ تاکنون است و برآوردهای اولیه یوروستات نشان میدهد قیمتها در ماه مه نیز به افزایش خود ادامه دادهاند.
با این حال بنا بر دادههای وبسایت استخدامی Indeed، رشد دستمزد در حقوقهای اعلامشده در آگهیهای شغلی در سراسر منطقه یورو همپای تورم نیست. این یعنی در سراسر اروپا تورم سریعتر از رشد دستمزدهای آگهیشده بالا میرود و همین موضوع فشار زیادی بر قدرت خرید کارگران وارد کرده و باعث شده درآمدها نسبت به گذشته کالا و خدمات کمتری بخرند.
این موج تازه فشارهای تورمی پس از آن رخ میدهد که اتحادیه اروپا بزرگترین شوک قیمتی خود در چند دهه اخیر را پشت سر گذاشته است. نرخ تورم سالانه در سال ۲۰۲۲ به بیش از ۱۱ درصد جهش کرد؛ جهشی که عمدتا ناشی از اوجگیری هزینههای انرژی پس از تهاجم روسیه به اوکراین بود.
حال تورم و رشد دستمزدهای آگهیشده در اقتصادهای بزرگ اروپا چگونه با هم مقایسه میشود؟
درگیری در خاورمیانه؛ بازگشت تورم به مدار صعودی
نرخ تورم از اوایل ۲۰۲۴ تا همین اواخر زیر ۳ درصد مانده بود اما از زمان حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران و پاسخ تهران در اواخر فوریه ۲۰۲۶، روندی تدریجی و صعودی در پیش گرفته است.
در ژانویه ۲۰۲۶ نرخ تورم سالانه در اتحادیه اروپا ۲ درصد بود. این رقم در ماه مارس به ۲.۸ درصد و در آوریل به ۳.۲ درصد جهش کرد.
موج تورمی پس از همهگیری کرونا، در حالی که قیمت کالاها و خدمات سریعتر از دستمزدها بالا میرفت، قدرت خرید کارگران را در اقتصادهای بزرگ اروپا فرسایش داد. به گفته Indeed، تا اوایل سال ۲۰۲۶ مجموع دستمزدهای واقعیِ آگهیشده در پنج اقتصاد بزرگ اروپا همچنان پایینتر از سطح پیش از همهگیری بود.
همزمان با اوجگیری دوباره تورم پس از درگیریهای اخیر در خاورمیانه، رشد دستمزدهادر منطقه یورو در مارس ۲۰۲۶ بار دیگر از نرخ تورم عقب ماند و این شکاف در آوریل باز هم عمیقتر شد. این تحول روندی را معکوس کرد که از سپتامبر ۲۰۲۳ حاکم بود و در آن رشد دستمزدهای آگهیشده در منطقه یورو به طور مستمر از تورم پیشی میگرفت.
طبق شاخص دستمزدی Indeed، با افزایش نرخ سالانه قیمت مصرفکننده در منطقه یورو به ۳.۰ درصد در آوریل، دستمزد کارگران دیگر همپای افزایش هزینههای معیشت بالا نمیرود؛ این شاخص نشان میدهد رشد سالانه دستمزدهای آگهیشده فقط ۲.۳ درصد بوده است.
در ژانویه ۲۰۲۶ رشد دستمزدهای آگهیشده ۲.۴ درصد و نرخ تورم سالانه تنها ۱.۷ درصد بود؛ مقایسه این دو عدد نشان میدهد اوضاع با چه سرعتی تغییر کرده است.
آبری وسنر، اقتصاددان همکار در مرکز پژوهشی Hiring Lab وابسته به Indeed، گفت: «فشارهای تورمی ناشی از شوک جهانی قیمت انرژی در دادههای اروپا شروع به خودنمایی کرده و دستاوردهای مربوط به افزایش واقعی دستمزدها را از بین برده است.»
چرا بریتانیا برخلاف این روند حرکت میکند؟
نرخ تورم و رشد دستمزدهای آگهیشده در اقتصادهای بزرگ اروپا یکسان نیست. بریتانیا با رشد سالانه ۴ درصدی دستمزدهای آگهیشده که بهمراتب بالاتر از نرخ تورم ۲.۸ درصدی این کشور است، استثنا به نظر میرسد.
وسنر افزود: «با این حال رشد واقعی دستمزدها متوقف شده است. کاهش قدرت خرید واقعی در ماههای پیش رو بر تقاضا فشار خواهد آورد و به سایر عواملی که در برابر اقتصاد صف کشیدهاند اضافه میشود.»
پاویل آدریان، مدیر بخش پژوهشهای اقتصادی در Indeed، تاکید کرد که بریتانیا هنوز حاشیه امنی در زمینه دستمزد واقعی دارد که بخش بزرگی از منطقه یورو آن را از دست داده است. تورم در بریتانیا در ماه آوریل کاهش یافت؛ تا حدی به لطف اقدامهای دولت برای پایین آوردن قبوض انرژی، در حالی که تورم در سایر نقاط اروپا رو به افزایش بود.
او به یورونیوز بیزنس گفت: «اما این حاشیه امن دستمزدهای واقعی در بریتانیا با سرعت در حال آب رفتن است. رشد سالانه دستمزدهای آگهیشده در آوریل ۴.۰ درصد بود که بخشی از آن از افزایش ۴.۱ درصدی حداقل دستمزد ناشی میشد اما این کندترین نرخ رشد در چهار سال گذشته است.»
او افزود: «از آنجا که روند استخدام همچنان ضعیف است، اگر بحران ایران باعث شود قیمت نفت و گاز بالا بماند، دستاوردهای اخیر در زمینه افزایش دستمزد واقعی خیلی سریع فرسوده خواهد شد.»
بریتانیا در این زمینه تنها نیست. تا آوریل ۲۰۲۶ رشد دستمزدهای آگهیشده در آلمان و ایرلند نیز از تورم پیشی میگرفت، هرچند حاشیه این برتری بسیار محدود بود. در آلمان رشد دستمزدهای آگهیشده ۳.۲ درصد و نرخ تورم ۲.۹ درصد بود. در ایرلند این فاصله حتی کمتر بود؛ دستمزدهای آگهیشده ۳.۷ درصد رشد داشت در حالی که تورم به ۳.۶ درصد رسید.
ایتالیا و فرانسه؛ سختترین شرایط برای کارگران
به نظر میرسد ایتالیا و فرانسه کشورهایی هستند که کارگران در آنجا بیش از دیگران تحت فشار قرار گرفتهاند. در فرانسه رشد دستمزدهای آگهیشده در تمام طول سال ۲۰۲۶ حول ۱.۱ درصد ثابت مانده اما تورم از ۰.۴ درصد در ژانویه به ۲.۵ درصد در آوریل افزایش یافته است.
در ایتالیا نیز کارگران در حال از دست دادن موقعیت خود هستند. رشد دستمزدهای آگهیشده از میانه ۲۰۲۵ تاکنون زیر ۰.۸ درصد بوده، در حالی که طی یک سال گذشته تورم به طور مداوم از آن جلو زده است. این شکاف در سال جاری و با رسیدن تورم به ۲.۸ درصد در آوریل باز هم عمیقتر شده است.
هرچند روندهای ماهانه اطلاعات مفیدی به دست میدهند اما رشد تجمعی دستمزد واقعی در چند سال اخیر تصویر کاملتری ارائه میکند.