دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد که فعلاً قصد ندارد فشار نظامی جدیدی علیه ایران اعمال کند و ترجیح میدهد فشارهای اقتصادی بر تهران افزایش یابد.
آقای ترامپ در گفتوگویی کوتاه تلفنی با رسانه آمریکایی آکسیوس درباره رویکرد دولتش در قبال ایران گفت: «ما داریم خیلی بیسروصدا پیش میرویم.»
آگهی
آگهی
او افزود: «ما فقط بهصورت نیمبند با آنها مذاکره میکنیم. فعلا داریم ایران را زیر نظر میگیریم؛ کشوری با تورم بسیار بالا و بدون پول.»
اظهارات جدید دونالد ترامپ در حالی مطرح میشود که تنها یک هفته پیش، او در آستانه صدور دستور برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران قرار داشت. با این حال، رئیسجمهور آمریکا در گفتوگوی اخیر خود هیچ تهدید نظامی جدیدی علیه تهران مطرح نکرد.
آقای ترامپ همچنین از تاخیر ایران در اعلام توافقی با عمان برای بازگشایی تنگه هرمز ابراز خشم یا ناامیدی نکرد.
ایران روز شنبه فهرست جدیدی از شروط خود برای اجازه عبور کشتیها از این تنگه را اعلام کرده بود.
ترامپ تأکید کرد که ایران «در وضعیت اقتصادی بسیار بدی» قرار دارد و حتی برای پرداخت حقوق نیروهای نظامی خود با مشکل مالی مواجه است.
او گفت محاصره دریایی آمریکا بحران اقتصادی جمهوری اسلامی را تشدید کرده است.
دونالد ترامپ در عین حال با اشاره به کاهش قیمت نفت به کمی بیش از ۷۵ دلار در هر بشکه گفت مصرفکنندگان آمریکایی فشار اقتصادی کمتری را در نتیجه جنگ احساس میکنند.
رئیسجمهور آمریکا درباره کشمکش جاری با ایران گفت: «همهچیز حل خواهد شد. همیشه حل میشود. مثل یک بازی شطرنج است.»
سرنوشت مبهم «توافق سهجانبه» بر سر تردد در تنگه هرمز
اکسیوس در ادامه گزارش خود به توافقی نزدیک برای مدیریت تردد در تنگه هرمز اشاره میکند که هماکنون مذاکرات بر سر آن میان ایران، عمان جریان دارد.
در گزارش اکسیوس به این نکته اشاره شده که ایالات متحده نیز در خصوص این توافق که انتظار میرود طی چند روز آینده نهایی شود، مورد مذاکره قرار گرفته است.
به عنوان بخشی از این توافق جدید، کنترل نسبیِ عبور و مرور در این تنگه به ایران واگذار میشود؛ امتیازی که تهران پیش از آغاز جنگ از آن برخوردار نبود.
میانجیگران قطری و پاکستانی اطمینان داشتند که این توافق روز چهارشنبه نهایی و اعلام خواهد شد، اما از آن زمان تاکنون، چشمانداز تحقق آن کمرنگتر شده است.
مقامات آمریکایی همچنین میگویند که اختلافات درون نظام ایران رو به افزایش است. یک طیف به رهبری مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری این کشور به شدت نگران فروپاشی اقتصادی است و باور دارد که ایران باید با ایالات متحده به توافق برسد.
اما اکسیوس مدعی است که طیف دیگری در داخل ایران به رهبری احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هرگونه امتیازدهی را رد میکند.
پیششرط های گفتگوی هستهای اینبار برای بازگشایی تنگه هرمز
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران که با حکم مجتبی خامنهای جای خود را به محسن رضایی میدهد روز شنبه شروط جدیدی را برای بازگشایی این تنگه مطرح کرد که فراتر از موارد مذاکرهشده در توافق عمان است.
ذوالقدر در بیانیهای اعلام کرد که برای بازگشایی تنگه هرمز، ایالات متحده باید شروط زیر را بپذیرد:
- هرگز و با هیچ زبانی ایران را تهدید نکرده و به این کشور توهین نکند
- به جنگ علیه ایران و متحدانش در لبنان، غزه، یمن و عراق برای همیشه پایان دهد
- محاصره دریایی را لغو کرده و نیروهای نظامی خود را از پیرامون ایران خارج کند
وی همچنین مطالبات دیگری از جمله جبران کامل خسارات جنگ، لغو تمامی تحریمها و آزادسازی کل داراییهای مسدودشده ایران را به این شروط افزود.
تا چند هفته پیش، این مطالبات پیششرطی برای دستیابی به یک توافق هستهای محسوب میشدند، اما اکنون ایران آنها را صرفاً به عنوان شروطی برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح میکند.
اکسیوس به نقل از یک دیپلمات عضو کشورهای میانجی در گزارش خود آورده است که بیانیه دبیر (سابق) شورای عالی امنیت ملی ایران بازتابدهنده کشمکشهای سیاسیِ درون نظام است.
ترامپ تا آستانه عملیات نظامی گسترده پیش رفت
مقامات آمریکایی اعلام کردند که دونالد ترامپ یک هفته پیش تمایل داشت عملیاتهای نظامی گسترده علیه ایران را از سر بگیرد اما متقاعد شد که فعلاً از تشدید تنشها بکاهد.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت که درگیریهای نظامی به حکومت ایران امکان داد تا از رویارویی با پیامدهای جنگ، آسیبهای وارده به زیرساختها و بحران عمیق اقتصادیِ ایجادشده، طفره برود.
این مقام آمریکایی افزود: «زمانی که ایران درگیر جنگ نیست، مجبور است با حقیقتی تلخ که در حال حاضر هیچ راهحل واقعی و در دسترسی برای آن ندارد، روبهرو شود.»
این مقام آمریکایی همچنین مدعی شد که هر شب حدود ۸ میلیون بشکه نفت از طریق مسیر جنوبی تنگه هرمز و با هماهنگی ارتش آمریکا از خلیج فارس خارج میشود.
بنا به آنچه اکسیوس به آن اشاره دارد، تا زمانی که توافقی حاصل نشود، ایالات متحده تلاش خواهد کرد نفت بیشتری را از این منطقه خارج کند.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا روز شنبه به شبکه فاکس نیوز گفت: «این ماجرا تمام نشده است. مشخصاً در نقطه آغاز هم قرار نداریم. ما در میانه بازی هستیم و طیف وسیعی از ابزارها (دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی) را به کار میگیریم تا اطمینان حاصل کنیم که بهترین نتیجه را برای مردم آمریکا به دست میآوریم.»