کیت‌های خورشیدی قابل‌حمل در مناطق بحران‌زده برق لازم برای همه چیز از ارتباطات و پخت‌وپز گرفته تا سرمایش و آموزش را تامین می‌کنند.
بسته‌های خورشیدی قابل‌حمل که به عنوان کمک بشردوستانه توزیع می‌شود، به مردم در مناطق بحران‌زده و اردوگاه‌های پناهجویان کمک می‌کند خنک بمانند و ارتباط خود را حفظ کنند.
آگهی
آگهی
محمد صابر هر روز یک پنل خورشیدی مستطیلی را روی سقف کلبه بامبو و برزنتی می‌گذارد که سال‌هاست همراه خانواده‌اش آن را خانه خود می‌نامند. این آخرین مقصدشان پس از فرار از سرکوب خونین ارتش میانمار علیه روهینگیا در سال ۲۰۱۷ بود.
از زمانی که ۶ سال پیش این پنل قابل‌حمل را دریافت کردند، این وسیله به منبع اصلی برق خانواده تبدیل شده و زندگی روزمره را در اردوگاه آوارگان در منطقه تکناف بنگلادش بسیار آسان‌تر کرده است.
صابر ۳۵ ساله می‌گوید: «حالا می‌توانیم تلفن‌های همراه‌مان را شارژ کنیم، زیر نور چراغ غذا بپزیم، بچه‌ها شب‌ها درس بخوانند و در فصل گرما از پنکه استفاده کنند.»
از مناطق سیل‌زده نپال تا اردوگاه‌های پناهندگان در آفریقا، به گفته کارشناسان انرژی خورشیدی هر روز بیشتر به بخشی از امدادرسانی در بحران‌ها تبدیل می‌شود، زیرا فناوری پیشرفت کرده، هزینه‌ها کاهش یافته و سازمان‌های بشردوستانه پذیرفته‌اند که دسترسی به برق یک نیاز اساسی است.
به گفته آن‌ها، در شرایطی که تغییرات آب‌وهوایی باعث بروز و تشدید پدیده‌های حدی می‌شود و جنگ‌ها، تحریم‌ها و آشوب‌های سیاسی قیمت سوخت‌های فسیلی را بی‌ثبات نگه می‌دارد، راه‌حل‌های انرژی تجدیدپذیر بیش از هر زمان دیگری لازم است.
کیت‌های انرژی خورشیدی قابل‌حمل، قابل‌شارژ و مستقل از شبکه هستند
سارا روزنبرگ جنسن، پژوهشگر موسسه محیط زیست استکهلم که یک اندیشکده مستقل در حوزه توسعه پایدار است، می‌گوید زمانی که فجایع رخ می‌دهد و نیازهای انسانی ناگهان اوج می‌گیرد، کیت‌های خورشیدی می‌توانند به منبعی بی‌قیمت تبدیل شوند.
به گفته روزنبرگ جنسن، این کیت‌ها که واحدهای جمع‌وجور همه‌کاره هستند، از پنل‌های خورشیدی استفاده می‌کنند، به شرکت‌های برق وابسته نیستند و جابه‌جایی و شارژ دوباره آن‌ها آسان است.
او می‌گوید: «در شرایط اضطراری می‌توان کیت‌های خورشیدی را بلافاصله به کار گرفت» و اضافه می‌کند که این تجهیزات به‌ویژه در شرایطی مفید هستند که سطح آب سیلاب به سرعت بالا می‌رود، خطوط مقدم جنگ مدام تغییر می‌کند یا راه‌های آسیب‌دیده سفر را دشوار کرده است و باید مدام جابه‌جا شد.
او می‌گوید از نظر کارکرد، این کیت‌ها «می‌توانند هر چیزی باشند؛ از چراغ‌های خورشیدی دستی تا سیستم‌های خورشیدی خانگی، چراغ‌قوه‌های خورشیدی، پدهای گرمایشی خورشیدی و اجاق‌های برقی که از انرژی خورشیدی تغذیه می‌شوند».
کاهش هزینه انرژی خورشیدی نقش آن را در امدادرسانی پررنگ‌تر کرده است
روزنبرگ جنسن همچنین یادآور می‌شود که پنل‌های خورشیدی مانند سوخت‌های فسیلی در معرض شوک‌های قیمتی نیستند؛ سوخت‌هایی که رساندن آن‌ها به مناطق بحران‌زده دشوار و پرهزینه است.
او می‌گوید تنها چند دهه پیش انرژی خورشیدی نوعی کالای لوکس بود، اما با پیشرفت فناوری، نگاه‌ها و قیمت‌ها تغییر کرده است. اکنون به لطف تولید انبوه و توسعه فناوری، این انرژی مقرون‌به‌صرفه‌تر شده است.
یوری بویچکو، مدیرعامل سازمان غیردولتی «امید برای اوکراین» مستقر در ایالات متحده که برای خانواده‌های ساکن در مناطق جنگ‌زده اوکراین کیت خورشیدی فراهم می‌کند، می‌گوید استفاده از این تجهیزات نیز بسیار ساده‌تر شده است.
بویچکو می‌گوید: «ما مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌هایی داریم حدود ۷۵ تا ۸۰ ساله که این کیت‌ها را دریافت می‌کنند. فقط کافی است دستگاه را وصل کنند و استفاده کنند؛ نوعی سامانه وصل کن و استفاده کن است.»
امروزه استفاده از پنل‌های خورشیدی بسیار رایج‌تر شده است.
در حاشیه کراچی، پایتخت اقتصادی پاکستان، یک درمانگاه سل که توسط پزشکان بدون مرز اداره می‌شود از انرژی خورشیدی استفاده می‌کند. در شهرستان رنک در سودان جنوبی، سازمان بین‌المللی مهاجرت وابسته به سازمان ملل برای خانواده‌های آواره از جنگ در سودان همسایه، سامانه‌های تصفیه آب با نیروی خورشیدی نصب کرده است.
پس از سیل‌های گسترده نپال در ماه اوت که ۱ هزار و ۴۵۵ نفر را کشت و ۵ هزار و ۲۸۵ نفر را – از جمله صدها تبعه خارجی – ناپدید کرد، سازمان‌های محلی و بین‌المللی از جمله خیریه استرالیایی «سولاربادی» کیت‌های خورشیدی را بین مردم توزیع کردند.
کمبود بودجه و بروکراسی همچنان مانع امدادرسانی است
مارک گیبسون از «پلتفرم جهانی اقدام» یا GPA که ترویج‌دهنده دسترسی به انرژی ارزان، قابل‌اعتماد و پاک است، می‌گوید ادغام انرژی خورشیدی بدون دشواری نبوده است.
به گفته او، سازمان‌های امدادی سال‌ها سامانه‌هایی آزموده‌شده در اختیار داشتند که اغلب ژنراتورهای دیزلی را در قالب قراردادها و اجاره‌های بلندمدت شامل می‌شد. گذار به انرژی خورشیدی یعنی اعتماد به سامانه‌های تازه و ایجاد زنجیره‌های توزیع جدید، آن هم گاه در محیط‌های پرخطر.
ایمی جنکس، مسئول برنامه در GPA، می‌گوید کاهش اخیر کمک‌های مالی بین‌المللی بسیاری از رویه‌های تازه را که تازه در حال جا افتادن بود، تضعیف یا حتی کاملا از بین برده است.
او می‌گوید: «بخش زیادی از تخصص فنی حوزه انرژی در بخش بشردوستانه قطع شده است و اکنون بخش بزرگی از پیشرفتی را که حاصل شده بود، از دست می‌دهیم.»
با وجود این‌که هزینه انرژی خورشیدی کاهش یافته، این هزینه همچنان برای بسیاری بازدارنده است.
بویچکو می‌گوید تا پایان سال ۲۰۲۶ سازمان «امید برای اوکراین» بیش از ۳۲۰۰ کیت توزیع خواهد کرد.
او می‌گوید: «اما رسیدن به این عدد دو سال طول کشید، چون باید بودجه لازم را تامین می‌کردیم. در حال حاضر فهرست انتظار ما حدود ۲۰ هزار خانواده است و اصلا از پس حجم تقاضا برنمی‌آییم.»
در حالی که هیچ منبع انرژی کاملا بی‌نقص نیست، حرکت به سوی انرژی‌های تجدیدپذیر احتمالا وابستگی به سوخت‌های فسیلی آلاینده را کاهش می‌دهد.
برای صابر، که خانواده‌اش یکی از بیش از یک میلیون پناهجوی اقلیت قومی و مذهبی روهینگیا از میانمار هستند که اکنون در بنگلادش زندگی می‌کنند، این کیت یعنی روشن ماندن چراغ خانه.
او می‌گوید: «این کیت زندگی خانواده‌ام را بهتر کرده است.»