تحقیقات نشان داده که پنلهای خورشیدی در دماهای بسیار بالا به خنکتر ماندن خانه کمک میکند و حتی ممکن است ارزش ملک شما را افزایش دهد.
انرژی خورشیدی به عنوان «ستاره درخشان» گذار انرژی اتحادیه اروپا توصیف شده است و به خانوادهها کمک میکند از تاثیر هزینه کمرشکن سوختهای فسیلی در امان بمانند.
بر اساس دادههای یورواستات، انرژی خورشیدی در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۷ درصد ترکیب تولید برق اتحادیه اروپا را تامین کرده است. با توجه به اینکه انتظار میرود شرایط آفتابی در طول دوره تابستان ادامه پیدا کند، پیشبینی میشود ظرفیت خورشیدی همچنان افزایش یابد.
اما فراتر از کاهش قبوض انرژی و کمک به فاصله گرفتن اروپا از نفت و گاز آلاینده، نصب پنلهای خورشیدی روی پشتبام خانه مزیتهای پنهان زیادی هم به همراه دارد.
آیا پنلهای خورشیدی میتوانند در گرمای شدید خانه را خنک نگه دارند؟
پنلهای خورشیدی میان پشتبام و خورشید یک مانع ایجاد میکنند و پرتوهای فرابنفشی را جذب میکنند که در غیر این صورت پشتبام را داغ و گرما را وارد خانه میکرد.
شیشه بهکاررفته در پنلهای خورشیدی همچنین بخشی از نور خورشید را از ساختمان دور میکند و به این ترتیب میزان گرمایی را که بنا جذب میکند کاهش میدهد.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ به سرپرستی پژوهشگران دانشگاه کالج لندن (UCL) و دانشگاه اکستر که در نشریه علمی Nature Cities منتشر شد، تاثیر خنککنندگی پنلهای خورشیدی روی پشتبامها را بر دمای هوای لندن بین ماههای ژوئن تا اوت ۲۰۱۸ بررسی کرد؛ سالی که در آن زمان گرمترین سال ثبتشده بود.
در ماههای تابستان، متوسط دما در اطراف لندن ۱۹.۲ درجه سانتیگراد بود؛ یعنی حدود ۱.۶ درجه گرمتر از میانگین دمای معمول آن زمان از سال.
پژوهشگران دریافتند اگر پنلهای خورشیدی روی پشتبامها به طور گسترده نصب شده بود، دمای شهر حدود ۰.۳ درجه کاهش پیدا میکرد. این کاهش میتوانست از مرگ حدود ۹۶ نفر در سطح شهر جلوگیری کند؛ یعنی حدود ۱۲ درصد از مرگهای ناشی از گرما در آن تابستان.
دکتر چارلز سیمسون، نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «پنلهای خورشیدی به عنوان منبع برق تجدیدپذیر مزیتهای بزرگی دارند، پس خوب است که میبینیم شهر را هم گرمتر نمیکنند.»
یک پژوهش پیشین در دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد نشان داد در طول روز، سقف ساختمان زیر پشتبامی که روی آن پنلهای خورشیدی نصب شده بود حدود ۲.۷۸ درجه سانتیگراد خنکتر از سقفی بود که کاملا در معرض تابش خورشید قرار داشت.
در شب، پنلها به حفظ هوای گرم داخل ساختمان کمک میکردند و هزینههای گرمایش در زمستان را پایین میآوردند. با این حال، در شبهای استوایی که دما در طول ۲۴ ساعت هرگز به کمتر از ۲۰ درجه سانتیگراد نمیرسد، اروپاییها باید تمرکز خود را بر خارج کردن گرما از خانه بگذارند.
یان کلایسل، استاد مهندسی محیط زیست در دانشکده مهندسی جیکوبز دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو، گفت: «راههای کارآمدتری برای خنک کردن غیرفعال ساختمانها وجود دارد؛ مثلا غشاهای بازتابنده روی پشتبام.»
او افزود: «اما اگر قصد دارید سامانه فتوولتائیک خورشیدی نصب کنید، بسته به ویژگیهای حرارتی پشتبام، میتوانید انتظار داشته باشید مصرف انرژی برای خنک کردن واحد مسکونی یا محل کارتان به میزان چشمگیری کاهش پیدا کند.»
یک تحلیل جدید اندیشکده انرژی امبر، انرژی خورشیدی را «فناوری مکمل» تهویه مطبوع توصیف کرده که با الگوهای فصلی مشابهی کار میکنند.
این گزارش نشان داد در موج گرمای ماه ژوئن گذشته، یک خانه معمولی در بریتانیا با پنل خورشیدی روی پشتبام، به اندازهای برق تولید کرده که میتوانست دستگاه تهویه مطبوع را روزانه پنج ساعت روشن نگه دارد.
در مجموع ۱.۹ میلیون خانه دارای پنل خورشیدی در بریتانیا، معادل ۱۰ میلیون ساعت کارکرد تهویه مطبوع با برق خورشیدی در هر روز از موج گرما تولید شده است.
این آمار نشان میدهد انرژی خورشیدی چگونه میتواند با انتشار کربنی که از تهویه مطبوع ناشی میشود مقابله کند؛ انتشاری که کارشناسان هشدار میدهند ممکن است تا سال ۲۰۵۰ از سطح کنونی انتشار سالانه ایالات متحده هم فراتر برود.
با این حال، انرژی خورشیدی ردپای گازهای گلخانهای تهویه مطبوع یا نقش آن در تشدید اثر جزیره حرارتی شهری را برطرف نمیکند.
کاهش «رنج اکولوژیکی»
لیندا اسپی، متخصص روانشناسی اقلیم و عضو هیات مدیره ائتلاف روانشناسی اقلیم، میگوید انجام هرگونه اقدام، از جمله تامین برق خانه با انرژی خورشیدی، میتواند بخشی از «احساسهای دردناک» ناشی از اضطراب اقلیمی و رنج اکولوژیکی را کاهش دهد.
او به یورونیوز ارث گفت: «انسانها در تبدیل احساسهای دشوار به عمل بسیار توانا هستند و بنابراین اقداماتی مثل دست یافتن به استقلال انرژی میتواند کمککننده باشد.»
او افزود: «این کار میتواند به ما کمک کند بفهمیم میتوانیم قدرت داشته باشیم (واقعی و نمادین) و در نتیجه کمتر احساس بیقدرتی و کمتر احساس تحت کنترل بودن از سوی عوامل بیرونی کنیم.»
او اضافه کرد بسیاری از کسانی که روی استقلال انرژی کار میکنند، معمولا جوامع محلی میسازند؛ جوامعی که به کاهش احساس تنهایی و ایجاد آرامش کمک میکند.
او میگوید: «این روند همچنین میتواند باعث شود احساس کنیم بخشی از راهحل بزرگتر هستیم و ظرفیتهای مراقبت و توجه در ما پررنگتر شود. این عوامل و عوامل دیگر میتوانند به تقویت تابآوری فردی و جمعی و سلامت روان خوب کمک کنند.»
البته نصب پنل خورشیدی روی خانه قرار نیست به شکل معجزهآسا سلامت روان شما را بهبود دهد، اما ممکن است احساس خوبی از این بابت ایجاد کند که به طور فعال اعتیاد اروپا به سوختهای فسیلی را به چالش میکشید.
پنلهای خورشیدی ارزش خانه را بالا میبرند
پنلهای خورشیدی سرمایهگذاری بزرگی به شمار میروند. معمولا حدود یک دهه طول میکشد تا هزینه اولیه با صرفهجویی در قبوض انرژی جبران شود؛ حتی با در نظر گرفتن کمکهای دولتی.
به همین دلیل بسیاری از مالکان خانه اگر قصد فروش ملک در آینده نزدیک را داشته باشند، از نصب پنل خورشیدی روی آن خودداری میکنند.
با این حال، پنلهای خورشیدی میتوانند ارزش ملک را بالا ببرند. گزارشی از نهاد صنفی Solar Energy UK (منبع به زبان انگلیسی) با بررسی بیش از پنج میلیون معامله ملکی در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد که بهای یک خانه معمولی دارای پنل خورشیدی میتواند تا حدود دو درصد افزایش پیدا کند.
پژوهشهای دیگر، از جمله تحقیق گروه Eco Experts، از بازدهی بسیار بیشتر سخن میگویند و معتقدند پنلهای خورشیدی میتوانند به طور میانگین ارزش یک ملک را تا ۱۴ درصد بالا ببرند.
با این حال برخی دیگر از کارشناسان و انجمنهای فعال در بازار ملک معتقدند پنلهای خورشیدی در عمل تاثیر چندانی بر قیمت خانهها نخواهند داشت؛ چرا که متغیرهای متعدد دیگری بر بازار اثر میگذارند.