حصارهای خورشیدی در اروپا در حال گسترش است زیرا خانوارها در بحبوحه جنگ علیه ایران همچنان در انرژیهای تجدیدپذیر سرمایهگذاری میکنند.
اروپاییها در حال تبدیل کردن نردههای باغشان به نیروگاههای کوچک خورشیدی هستند. اما این گرایش یک مد زودگذر است یا راهحلی هوشمندانه برای استقلال انرژی؟
انرژی خورشیدی همین حالا هم تا حدی اروپا را در برابر هزینههای کمرشکن سوختهای فسیلی در بحبوحه جنگ علیه ایران محافظت میکند و از آن به عنوان «ستاره درخشان» گذار انرژی اتحادیه اروپا یاد شده است.
بر اساس تحلیل تازه انجمن SolarPower Europe، استفاده از نور خورشید برای تولید برق از زمان آغاز این درگیری با کاهش واردات گاز برای این قاره حدود ۱۲.۸ میلیارد یورو صرفهجویی به همراه داشته است.
این رقم به طور متوسط به ۱۳۶ میلیون یورو در روز میرسد؛ با وجود این که شبکه فرسوده اروپا اکنون حدود ۱۰۰ میلیارد یورو از پروژههای انرژی پاک را معطل گذاشته است.
جهش خورشیدی اروپا
پس از تشدید کنترل ایران بر تنگه هرمز، که گلوگاه مهم سوختهای فسیلی است و معمولا حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند، علاقه به پنلهای خورشیدی سنتی روی پشتبامها جهش پیدا کرد.
در آلمان، شرکت انرژیهای تجدیدپذیر Enpal BV از افزایش ۳۰ درصدی پرسوجو برای پنلهای خورشیدی پس از آغاز درگیری خبر داده و برند خورشیدی 1KOMMA5° GmbH نیز اعلام کرده است که علاقه به انرژی خورشیدی تقریبا دو برابر شده است.
شرکت بریتانیایی EON گزارش داده که علاقه به انرژی خورشیدی بین ۲۳ فوریه تا اول مارس ۲۳ درصد افزایش یافته و سپس در فاصله ۲ تا ۸ مارس ۶۳ درصد دیگر جهش کرده است.
اما فقط پنلهای خورشیدی روی پشتبام نیست که مورد توجه قرار گرفته است. بریتانیا به تازگی به تازهترین کشور اروپایی تبدیل شده که محدودیتها برای سامانههای خورشیدی قابل اتصال به پریز را برداشته و تایید کرده است که به زودی پنلهای کمهزینه در فروشگاههای زنجیرهای تخفیفی مانند Lidl و Iceland عرضه خواهد شد.
اکنون اروپاییها یک گام جلوتر رفتهاند و در باغهایشان نردههای خورشیدی نصب میکنند.
مزایا و معایب نردههای خورشیدی
به گفته شرکت Jacksons Fencing، که در بریتانیا و فرانسه نردههای مجهز به پنل خورشیدی میفروشد، نرده خورشیدی میتواند با ترکیب «مرز فیزیکی با تولید انرژی تجدیدپذیر» بهرهوری از زمین را به حداکثر برساند.
یکی از مهمترین مزیتهای آن این است که نیاز به نصبهای پرهزینه را، که اغلب به داربست نیاز دارند، از میان برمیدارد. نردههای خورشیدی همچنین در استفاده از فضا کارآمد هستند و برای مالکان خانه که فضای پشتبام محدودی دارند یا سقفشان برای نصب پنل مناسب نیست، گزینهای ایدهآل به شمار میروند.
این نردههای آیندهنگر را میتوان به تدریج گسترش داد و به اروپاییها امکان داد به جای نصب یکجای همه پنلها، آنها را در طول زمان اضافه کنند.
با این حال به دلیل قرارگیری عمودی، این پنلها نسبت به زمانی که روی پشتبام نصب میشوند نور خورشید کمتری جذب میکنند. به گفته Bluetti Power (منبع به زبان انگلیسی)، در شرایط ایده آل یک نرده خورشیدی معمولی میتواند به ازای هر متر طول بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ وات برق تولید کند.
برای دیواری به طول ۱۰ متر، این مقدار معادل تقریبا یک تا ۱.۵ کیلووات توان خواهد بود. با حدود پنج ساعت تابش اوج خورشید، چنین نردههایی روزانه بین ۵ تا ۷.۵ کیلوواتساعت برق تولید میکنند.
اگرچه این میزان برای تامین برق کامل یک خانه کافی نیست، اما میتواند به راهاندازی وسایل ضروری منزل مانند یخچال کممصرف یا تلویزیون LED کمک کند.
در مقایسه، یک سامانه خورشیدی خانگی متوسط معمولا روزانه حدود ۲ کیلوواتساعت برق تولید میکند.
مگوایر میگوید: «کارایی [همچنین] به جایگذاری، سایهاندازی و طول موجود مرز بستگی دارد.»
او اضافه میکند: «در برخی مناطق، مجوزها یا مقررات میتواند بر نحوه نصب تاثیر بگذارد، به ویژه در محیطهای حساس یا ثبتشده.»
شرکت آلمانی انرژی خورشیدی Next2Sun تاکنون ۴۷۹ پروژه نرده خورشیدی را در شش کشور اروپایی اجرا کرده که در مجموع حدود ۱۰ کیلومتر را پوشش میدهند.
به گفته این شرکت، سامانههای عمودی فتوولتاییک (PV) میتوانند با حداقل ۲۵۰ یورو هزینه نصب شوند، اما اگر خانوارها طرحی طبیعیتر بخواهند قیمت بالاتر میرود. این هزینهها ظرف حدود هشت سال برمیگردد و سطح سرمایهگذاری آن را به سامانههای سنتی روی پشتبام نزدیک میکند.
آینده نردههای خورشیدی
Next2Sun تنها نردههای خورشیدی برای واحدهای مسکونی نمیسازد، بلکه پنلهای عمودی برای مزارع و سایتهای تجاری مانند فرودگاهها نیز عرضه میکند.
مگوایر میگوید: «نرده خورشیدی برای زیرساختها و محیطهای تجاری مناسب است؛ جاهایی که در آنها مرزهای طولانی از پیش وجود دارد و از نظر انرژی بلااستفاده مانده است.»
او توضیح میدهد: «انبارها، مراکز لجستیکی و پارکهای صنعتی اغلب پیرامون گستردهای دارند که نرده خورشیدی میتواند در آنجا تامین انرژی در محل را پشتیبانی کند، در حالی که مدارس، شرکتهای خدماترسان و نهادهای محلی هم میتوانند نرده خورشیدی را در برنامههای پایداری خود بگنجانند.»
مگوایر اضافه میکند که اگرچه باید مسائلی مانند دوام، استانداردهای ایمنی، خیرگی نور و نگهداری در محیطهای پرتردد در نظر گرفته شود، این مفهوم «به خوبی با تلاش گستردهتر» برای ادغام انرژیهای تجدیدپذیر در زیرساختهای موجود همسو است.