حصارهای خورشیدی در اروپا در حال گسترش است، زیرا خانوارها در بحبوحه جنگ علیه ایران همچنان روی انرژیهای تجدیدپذیر سرمایهگذاری میکنند.
اروپاییها نردههای دور باغچهشان را به نیروگاههای خورشیدی کوچک تبدیل میکنند. اما این روند یک ترفند زودگذر است یا راهحلی هوشمندانه برای دستیابی به استقلال انرژی؟
آگهی
آگهی
انرژی خورشیدی در بحبوحه جنگ علیه ایران تا حد زیادی اروپا را در برابر هزینههای سرسامآور سوختهای فسیلی محافظت کرده و از آن بهعنوان «ستاره درخشان» گذار انرژی اتحادیه اروپا یاد میشود.
بنابر تحلیل اخیر سولارپاور اروپا، استفاده از نور خورشید برای تولید برق از زمان آغاز درگیری تاکنون با کاهش واردات گاز برای این قاره صرفهجویی چشمگیر ۱۲٫۸ میلیارد یورویی به همراه داشته است.
این رقم به طور متوسط معادل ۱۳۶ میلیون یورو در روز است؛ آن هم در شرایطی که شبکه فرسوده برق اروپا فعلا اجرای حدود ۱۰۰ میلیارد یورو پروژه انرژی پاک را متوقف کرده است.
جهش خورشیدی اروپا
علاقه به پنلهای خورشیدی سنتی روی پشتبامها پس از آنکه ایران فشار خود را بر تنگه هرمز، گلوگاه سوخت فسیلی که معمولا حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند، تشدید کرد، بهطور ناگهانی افزایش یافت.
در آلمان شرکت انرژیهای تجدیدپذیر Enpal BV میگوید درخواستها برای نصب پنل خورشیدی پس از آغاز درگیری ۳۰ درصد افزایش یافته و برند خورشیدی 1KOMMA5° GmbH نیز از تقریبا دو برابر شدن علاقه به انرژی خورشیدی خبر داده است.
در بریتانیا شرکت انرژی EON گزارش داده که علاقه به انرژی خورشیدی در فاصله ۲۳ فوریه تا اول مارس ۲۳ درصد افزایش یافته و بین دوم تا هشتم مارس جهشی ۶۳ درصدی دیگر را تجربه کرده است.
اما فقط سامانههای خورشیدی روی پشتبام نیستند که شتاب گرفتهاند. بریتانیا بهتازگی جدیدترین کشور اروپایی شده که محدودیتها برای پنلهای خورشیدی قابلاتصال به پریز را لغو کرده و اعلام کرده است که بهزودی پنلهای ارزانقیمت از سوی فروشگاههای زنجیرهای اقتصادی مانند لیدل و آیسلند عرضه خواهد شد.
اکنون اروپاییها یک گام جلوتر رفتهاند و با نصب نردههای خورشیدی در باغچههای خود خلاقیت بیشتری به خرج میدهند.
مزایا و معایب نردههای خورشیدی
به گفته شرکت جکسونز فنسیگ، که در بریتانیا و فرانسه نردههای مجهز به پنل خورشیدی میفروشد، نردههای خورشیدی میتوانند با ترکیب «مرز فیزیکی با تولید انرژی تجدیدپذیر» استفاده از زمین را به حداکثر برسانند.
یکی از مهمترین مزیتهای این نردهها آن است که نیاز به نصبهای پرهزینه را که اغلب به داربست نیاز دارند از میان میبرد. نردههای خورشیدی همچنین از نظر فضایی کارآمدند و برای مالکان خانههایی که پشتبام کوچک یا نامناسب برای نصب پنل دارند گزینهای ایدهآل محسوب میشوند.
این نردههای آیندهنگرانه را میتوان بهتدریج گسترش داد و اروپاییها میتوانند بهجای نصب یکباره، پنلها را در طول زمان اضافه کنند.
با این حال به دلیل قرار گرفتن عمودی، این پنلها نسبت به پنلهای نصبشده روی پشتبام نور خورشید کمتری دریافت میکنند. بنا بر دادههای شرکت Bluetti Power (منبع به زبان انگلیسی) در شرایط بهینه هر متر طول یک نرده خورشیدی معمولی میتواند بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ وات برق تولید کند.
برای دیواری به طول ۱۰ متر این میزان معادل حدود یک تا ۱٫۵ کیلووات توان است. با حدود پنج ساعت تابش اوج خورشید، چنین سامانهای روزانه بین ۵ تا ۷٫۵ کیلوواتساعت برق تولید میکند.
هرچند این میزان برای تامین برق کامل یک خانه کافی نیست، اما میتواند راهاندازی وسایل ضروری خانگی مانند یخچال کممصرف یا تلویزیون LED را ممکن کند.
در مقایسه، یک سامانه خورشیدی خانگی متوسط معمولا روزانه حدود ۲ کیلوواتساعت برق تولید میکند.
مگوایر میگوید: «عملکرد سامانه همچنین به نحوه قرارگیری، میزان سایه و طول در دسترسِ مرز بستگی دارد.»
او اضافه میکند: «در برخی مناطق، مجوزها یا مقررات میتواند بر نصب این نردهها تاثیر بگذارد، بهویژه در محیطهای حساس یا ثبتشده.»
شرکت آلمانی انرژی خورشیدی Next2Sun تاکنون ۴۷۹ پروژه نرده خورشیدی را در شش کشور اروپایی اجرا کرده که در مجموع حدود ۱۰ کیلومتر طول دارند.
این شرکت میگوید سامانههای عمودی فتوولتائیک میتوانند دستکم ۲۵۰ یورو هزینه داشته باشند، هرچند اگر خانوارها طرحی طبیعیتر بخواهند قیمت بالاتر میرود. هزینه این نردهها ظرف حدود هشت سال مستهلک میشود و از نظر سطح سرمایهگذاری با پنلهای سنتیِ نصبشده روی پشتبام قابل مقایسه است.
آینده نردههای خورشیدی
شرکت Next2Sun فقط برای املاک مسکونی نردههای خورشیدی نمیسازد، بلکه پنلهای عمودی را برای مزارع و سایتهای تجاری مانند فرودگاهها نیز عرضه میکند.
مگوایر میگوید: «نردههای خورشیدی برای زیرساختها و محیطهای تجاری مناسب است؛ جایی که مرزهای طولانی از پیش وجود دارد و از منظر انرژی بلااستفاده مانده است.»
او توضیح میدهد: «انبارها، مراکز لجستیکی و پارکهای تجاری معمولا پیرامونهای بزرگی دارند که نردههای خورشیدی میتواند نیاز انرژی در محل را پوشش دهد، در حالی که مدارس، شرکتهای خدماتی و شهرداریها نیز میتوانند نردههای خورشیدی را در برنامههای پایداری خود ادغام کنند.»
مگوایر اضافه میکند که با وجود ضرورت توجه به دوام، استانداردهای ایمنی، خیرگی نور و نگهداری در محیطهای پرتردد، این مفهوم «کاملا همسو است» با تلاش گستردهتر برای ادغام انرژیهای تجدیدپذیر در زیرساختهای موجود.