یک تحلیل تازه نشان میدهد ناوگان موجود نیروگاههای خورشیدی اروپا فقط در سال ۲۰۲۶ میلیاردها یورو برای این قاره صرفهجویی کرده است.
انرژی خورشیدی در حالی به نجات اروپا از هزینههای کمرشکن واردات سوختهای فسیلی کمک میکند که جنگ علیه ایران همچنان قیمت نفت و گاز را در سطوح بسیار بالا نگه داشته است.
آگهی
آگهی
بهای نفت خام برنت که به عنوان معیار جهانی قیمت نفت استفاده میشود، بهویژه بهدلیل تسلط ایران بر تنگه هرمز، گذرگاه حیاتی که معمولا حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند، بهطور ویژه پرنوسان مانده است.
دیروز (پنجشنبه ۴ ژوئن) نفت خام برنت با قیمت هر بشکه ۹۵ دلار (۸۱ یورو) معامله شد؛ یعنی ۲۰ یورو بیشتر از روز قبل از آغاز جنگ (۲۷ فوریه). قیمت شاخص گاز طبیعی تیتیاف هلند نیز از زمان آغاز درگیری اوج گرفته و در بخشهایی از ماه مارس نزدیک به ۵۰ درصد جهش کرده است.
با این حال، تحلیل تازه انجمن سولارپاور یوروپ نشان میدهد که بهرهگیری از نور خورشید برای تولید انرژی تا دوم ژوئن ۱۲.۸ میلیارد یورو برای اروپا صرفهجویی به همراه داشته؛ یعنی بهطور میانگین روزانه ۱۳۶ میلیون یورو.
انرژی خورشیدی اروپا را «امنتر» میکند
والبورگا همتسبرگر، مدیرعامل سولارپاور یوروپ، میگوید: «شهروندان اروپا در این لحظه بحرانی به انرژی خورشیدی رو آوردهاند.»
همتسبرگر اضافه میکند: «درسهای ۱۰۰ روز گذشته جنگ باید تمرکز را بر فراهم کردن انعطافپذیری بدون سوخت فسیلی، مانند ذخیرهسازی باتری، بیشتر کند؛ ظرفیتی که میتواند مزایای تولید برق تجدیدپذیر اروپا را تقویت کند.»
او معتقد است این روند میتواند به کاهش قبوض انرژی اروپاییها کمک کرده و اروپایی «امنتر و رقابتیتر» بسازد، اما هشدار میدهد که برای حفظ این شتاب به اقدامات مشخص و ابزارهای مالی از سوی اتحادیه اروپا نیاز است.
انرژیهای تجدیدپذیر چگونه اروپا را در برابر جهش قیمت گاز محافظت میکنند
چندین کشور اروپایی پیش از جنگ علیه ایران، با تمرکز بر فناوریهای سبز و دگرگون کردن نظامهای انرژی خود، مزایای این تحول را نشان دادهاند.
اسپانیا از سال ۲۰۱۹ ظرفیت باد و خورشید خود را دو برابر کرده و بیش از ۴۰ گیگاوات به ترکیب انرژی خود افزوده است. برای درک این رقم، یک نیروگاه با ظرفیت ۱ گیگاوات در صورت مصرف متوسط سالانه ۱۰ هزار کیلوواتساعت برق، میتواند برق حدود ۸۷۶ هزار خانوار را در یک سال تامین کند.
اندیشکده انرژی امبر در گزارشی که سال گذشته منتشر شد، اعلام کرد: «رشد باد و خورشید در اسپانیا از سال ۲۰۱۹ نفوذ نیروگاههای فسیلی گرانقیمت بر قیمت برق را ۷۵ درصد کاهش داده است.»
در این گزارش آمده است: «این کاهش در تعداد ساعاتی که قیمت برق به هزینه تولید برق گازی گره خورده بود، سریعتر از کشورهای دیگری بود که به گاز وابسته هستند؛ کشورهایی مانند ایتالیا و آلمان.»
در بازارهای برق اروپا، گرانترین نیروگاهی که برای تامین تقاضا وارد مدار میشود، که معمولا نیروگاههای فسیلی هستند، قیمت عمدهفروشی ساعتی برق را تعیین میکند. اما هرچه تولید از فناوریهای ارزانتر مانند باد و خورشید افزایش مییابد، گاز و زغالسنگ کنار زده میشوند و به این ترتیب سوختهای فسیلی کمتر تعیینکننده قیمت میشوند.
ثبت رکورد تازه در تولید برق بادی همچنین به بریتانیا کمک کرده رکورد جدیدی در انرژیهای تجدیدپذیر بهجا بگذارد؛ آن هم در حالی که ادعاهای «خیالی» مبنی بر اینکه این کشور باید برای کاهش هزینههای انرژی، دریای شمال را برای نفت حفاری کند همچنان مطرح است.
در ۲۶ مارس، تولید برق بادی در بریتانیا به رکورد تازه ۲۳ هزار و ۸۸۰ مگاوات رسید؛ حجمی از برق که برای تامین انرژی ۲۳ میلیون خانه کافی است.
تارا سینگ از انجمن رینیوبلیوکی میگوید: «در این دوره رکوردشکن، باد بیش از نیمی از برق بریتانیا را تامین کرد و بسیار معنادار است که کمی پیش از آن، باد و خورشید کمهزینه گاز گرانقیمت را از سیستم انرژی ما بیرون راندند؛ به طوری که تولید برق از گاز به پایینترین سطح خود در نزدیک به دو سال اخیر رسید و تنها ۲.۳ درصد از برق کشور را تامین کرد.»
او اضافه میکند: «این همان چیزی است که گذار انرژی در عمل به آن شکل است و نشان میدهد چرا باید اکنون و در سالهای پیش رو همچنان به ساخت زنجیره بلندپروازانهای از پروژههای جدید انرژی پاک ادامه دهیم.»
کدام کشور اتحادیه اروپا در رقابت انرژیهای تجدیدپذیر پیشتاز است؟
در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار در تاریخ، باد و خورشید سهم بیشتری از برق تولیدی اتحادیه اروپا نسبت به سوختهای فسیلی داشتند؛ نقطه عطف بزرگی در گذار به انرژی پاک از دید کارشناسان.
گزارش امبر نشان داد که باد و خورشید رکورد ۳۰ درصد از برق اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داده و تنها با اختلاف یک درصد از سوختهای فسیلی پیشی گرفتهاند.
در سال ۲۰۲۴، اتریش با نرخ ۹۰ درصدی استفاده از برق سبز، عمدتا به پشتوانه ۱۶ نیروگاه برقآبی خود، در صدر قرار گرفت.
سوئد با سهم ۸۸ درصدی، عمدتا مبتنی بر باد و آب، در جایگاه دوم و دانمارک با ۸۰ درصد برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر، در رتبه سوم قرار گرفت.
پس از آن گرجستان (۶۸.۴ درصد)، پرتغال (۶۵.۸ درصد)، اسپانیا (۶۹.۷ درصد) و کرواسی (۵۸ درصد) قرار داشتند. مالت در انتهای جدول بود و تنها ۱۰.۷ درصد از انرژی مصرفی خود را از منابع تجدیدپذیر تامین میکرد.