پس از موفقیت آزمایشی در سوئیس احتمال دارد راهآهنهای خورشیدی بهزودی در اروپا به امری عادی تبدیل شوند.
زیرساختهای اروپا خود را با رونق انرژیهای تجدیدپذیر وفق میدهد و یک شرکت مصمم است خطوط راهآهن قاره را به مزرعههای کوچک خورشیدی تبدیل کند.
آگهی
آگهی
سال گذشته، استارتآپ سوئیسی «سان ویز» پس از پهن کردن ۱۰۰ متر پنل فتوولتاییک (PV) میان ریلهای فعال در بوت، روستایی در منطقه «وال دو تراور»، از نخستین راهآهن خورشیدی جهان رونمایی کرد.
این طرح که در ابتدا فقط به عنوان آزمایشی سهساله برنامهریزی شده بود، با ۴۸ پنل خورشیدیِ ویژهطراحیشده مجهز شد که در مجموع ۱۸ کیلوواتپیک توان دارند.
شرکت سان ویز به یورونیوز ارث گفتهاست که با توجه به نتایج مثبتِ بهدستآمده تنها یک سال پس از آغاز این آزمایش، اکنون احتمال زیادی وجود دارد که سامانهای دائمی در امتداد خط راهآهن نصب شود.
آیا راهآهنهای خورشیدی کارامد هستند؟
پنلهای خورشیدی معمولا با زاویه مشخصی نصب میشوند تا در طول سال بیشترین میزان نور خورشید را جذب کنند.
برای مثال در اسپانیا، زاویه بهینه برای بهرهوری بین ۳۰ تا ۳۵ درجه است. بر اساس مطالعهای در سال ۲۰۲۲ که در پایگاه «ساینس دایرکت» منتشر شد، شیب ۳۴ درجه برای پنلها در شبهجزیره ایبری به کاهش تولید سالانهای کمتر از یک درصد منجر شد.
به همین دلیل بامهای شیبدار به طور طبیعی محلهای مناسبی برای نصب پنلها بهشمار میروند، در حالیکه حصارهای باغ، بالکنها و پشتبامهای صاف در مقایسه انرژی کمتری تولید میکنند.
سان ویز برآورد میکند که به دلیل نبود شیب در پنلهای نصبشده روی ریل، افت تولید تنها حدود ۱۰ درصد است. با این حال، این پروژه در یک سال حدود ۱۶ هزار کیلوواتساعت برق تولید کردهاست.
برای درک بهتر این رقم، این مقدار تقریبا معادل مصرف انرژی یک خانه متوسط در بریتانیاست که در آن همه چیز با برق کار میکند؛ از جمله گرمایش، آب گرم، روشنایی و لوازم خانگی.
از نظر تئوریک میتوان پنلهای خورشیدی را در سراسر شبکه راهآهن ۵۳۱۷ کیلومتری سوئیس نصب کرد؛ سطحی معادل ۷۶۰ زمین فوتبال یا بیش از ۵۰ هزار برابر مساحتِ پوششدادهشده در طرح آزمایشی.
سان ویز برآورد میکند که این کار ظرفیت تولید حدود یک تراواتساعت (TWh) برق در سال را دارد؛ یعنی حدود ۲ درصد از کل مصرف انرژی کشور.
آیا راهآهنهای خورشیدی ایمن هستند؟
تبدیل خطوط راهآهن به قطبهای تولید انرژی تجدیدپذیر کار سادهای نیست و چالشهای خاص خود را دارد.
یکی از بزرگترین نگرانیها، که پیشتر از سوی اتحادیه بینالمللی راهآهنها مطرح شده، این است که پنلها ممکن است دچار ریزترک شوند، خطر آتشسوزی را افزایش دهند و به دلیل انعکاس نور حواس رانندگان قطار را پرت کنند.
سان ویز برای مقابله با این مشکلات، پنلهایی مقاومتر از نمونههایی که روی پشتبامها نصب میشوند ساخته که به فیلتر ضدانعکاس مجهز هستند.
حسگرهای تعبیهشده نیز اطمینان میدهند که پنلها درست کار میکنند و برسهایی که به انتهای قطارها وصل شدهاند میتوانند سطح پنلها را از آلودگی پاک کنند.
سان ویز در پاسخ به این پرسش که آیا در سال نخست بهرهبرداری مشکلی پیش آمدهاست یا نه، به یورونیوز ارث گفت که «نیروگاه کاملا بینقص کار کرده» و نیازی به انجام «نگهداری ویژه» نبودهاست.
این شرکت اضافه میکند: «در این نخستین پروژه پایلوت، برق مستقیما به شبکه تزریق میشود، اما ما از هماکنون در حال کار روی این هستیم که برق تولیدشده در نیروگاههای سان ویز را مستقیما به پستهای برق راهآهن یا خط تغذیه کشش قطار منتقل کنیم.»
آیا راهآهنهای خورشیدی در سراسر اروپا به امری معمول تبدیل میشوند؟
پس از موفقیت این طرح آزمایشی در سوئیس، سان ویز بهتازگی قرارداد همکاریای با یک شریک تجاری ایتالیایی امضا کرده که با شرکت ملی زیرساخت راهآهن این کشور، Rete Ferroviaria Italiana، در ارتباط است.
جزئیات برنامه برای راهاندازی یک پروژه پایلوت در ماههای آینده بهزودی اعلام خواهد شد.
سان ویز همچنین مجوز دولت برای نصب یک راهآهن خورشیدی دیگر در کره جنوبی را دریافت کرده و همزمان گفتوگو با شرکتهای هلندی، چینی، هندی و سنگاپوری ادامه دارد.