پس از یک آزمایش موفق در سوئیس، راهآهنهای خورشیدی ممکن است بهزودی در اروپا به امری معمول تبدیل شوند.
زیرساختهای اروپا در حال همراهی با جهش انرژیهای تجدیدپذیر است و یک شرکت مصمم است خطوط راهآهن این قاره را به نیروگاههای کوچک خورشیدی تبدیل کند.
آگهی
آگهی
استارتآپ سوئیسی سانویز سال گذشته نخستین راهآهن خورشیدی جهان را معرفی کرد؛ پس از آنکه ۱۰۰ متر پنل فتوولتائیک (PV) را میان ریلهای فعال در بوت، روستایی در منطقه وال دو تراور، نصب کرد.
این پروژه که ابتدا بهعنوان طرحی آزمایشی سهساله در نظر گرفته شدهبود، با ۴۸ پنل خورشیدی ویژه تجهیز شد که در مجموع توان ۱۸ کیلوواتپیک دارند.
با این حال، نتایج مثبت بهدستآمده تنها یک سال پس از آغاز آزمایش نشان میدهد نصب یک سامانه دائمی در امتداد این خط آهن اکنون محتمل است؛ بنا بر اطلاعاتی که در اختیار یورونیوز ارث قرار گرفته، احتمال راهاندازی چنین سیستمی بالا ارزیابی میشود.
آیا راهآهنهای خورشیدی کارایی لازم را دارند؟
پنلهای خورشیدی معمولا با زاویهای مشخص نصب میشوند تا در طول سال بیشترین میزان نور خورشید را جذب کنند.
برای نمونه در اسپانیا، زاویه بهینه برای کارایی میان ۳۰ تا ۳۵ درجه است. بر اساس پژوهشی در سال ۲۰۲۲ که در نشریه ساینس دایرکت منتشر شده، زاویه ۳۴ درجه برای پنلهای خورشیدی در شبهجزیره ایبری باعث شد میزان کاهش تولید سالانه کمتر از یک درصد باشد.
به همین دلیل، پشتبامهای شیبدار بهطور طبیعی مکان مناسبی برای نصب پنلها بهشمار میروند، در حالی که نردههای باغ، بالکنها و پشتبامهای تخت در مقایسه انرژی کمتری تولید میکنند.
سانویز برآورد میکند که کاهش تولید ناشی از نبود زاویه در پنلهای نصبشده روی ریلها تنها حدود ۱۰ درصد است. با این وجود، این پروژه در مدت یک سال حدود ۱۶ هزار کیلوواتساعت برق تولید کردهاست.
برای مقایسه، این میزان تقریبا معادل مصرف سالانه انرژی یک خانه متوسط در بریتانیا است؛ خانهای که همه چیز آن با برق کار میکند، از گرمایش و آب گرم گرفته تا روشنایی و لوازم خانگی.
در نظریه، میتوان پنلهای خورشیدی را در سراسر شبکه راهآهن سوئیس به طول ۵ هزار و ۳۱۷ کیلومتر گسترش داد؛ سطحی معادل ۷۶۰ زمین فوتبال یا بیش از ۵۰ هزار برابر مساحت پوشش این طرح آزمایشی.
سانویز برآورد میکند که این کار میتواند سالانه حدود یک تراواتساعت (TWh) برق تولید کند؛ رقمی در حدود ۲ درصد از کل مصرف انرژی سوئیس.
آیا راهآهنهای خورشیدی ایمن هستند؟
تبدیل ریلهای راهآهن به مراکز تولید انرژیهای تجدیدپذیر کار سادهای نیست و چالشهای خاص خود را بههمراه دارد.
یکی از مهمترین نگرانیها که پیشتر از سوی اتحادیه بینالمللی راهآهن مطرح شده، این است که پنلها ممکن است دچار ترکهای ریز شوند، خطر آتشسوزی را افزایش دهند و بهدلیل بازتاب نور، حواس رانندگان قطار را پرت کنند.
سانویز برای مواجهه با این مشکلات، پنلهایی مقاومتر از نمونههای نصبشده روی پشتبامها ساخته و آنها را به فیلتر ضدبازتاب مجهز کردهاست.
حسگرهای تعبیهشده نیز کارکرد صحیح پنلها را کنترل میکنند و برسهایی که به انتهای قطارها وصل شدهاند میتوانند آلودگی و خاک را از سطح آنها پاک کنند.
سانویز در پاسخ به این پرسش که آیا در نخستین سال بهرهبرداری مشکلی رخ دادهاست یا نه، به یورونیوز ارث گفت: «نیروگاه کاملا بینقص کار کرده» و افزود که نیازی به «نگهداری ویژه» نبودهاست.
این شرکت اضافه میکند: «در این نخستین طرح آزمایشی، برق تولیدشده مستقیما به شبکه ارسال میشود.» و ادامه میدهد: «اما ما هماکنون در حال کار روی این امکان هستیم که برق تولیدی نیروگاههای سانویز را مستقیما به پستهای برق راهآهن یا به خط نیروی محرکه قطارها تزریق کنیم.»
آیا راهآهنهای خورشیدی به امری رایج در سراسر اروپا تبدیل میشوند؟
پس از موفقیت طرح آزمایشی در سوئیس، سانویز بهتازگی قرارداد همکاریای با یک شریک تجاری ایتالیایی امضا کرده که با شرکت زیرساخت ملی راهآهن این کشور، Rete Ferroviaria Italiana، در ارتباط است.
طرحهایی برای راهاندازی یک پروژه پایلوت در ماههای پیشرو بهزودی اعلام خواهدشد.
سانویز همچنین مجوز دولت کرهجنوبی را برای ایجاد یک راهآهن خورشیدی دیگر در این کشور دریافت کرده و همزمان گفتوگوها با شرکتهای هلندی، چینی، هندی و سنگاپوری ادامه دارد.