مقامهای کنگو اعلام کردهاند که در شیوع اخیر ابولا در این کشور دستکم ۱۳۱ نفر جان باخته و ۵۰۰ مورد ابتلا به این بیماری ثبت شده است.
کمیته اضطراری سازمان جهانی بهداشت (WHO) امروز تشکیل جلسه میدهد تا درباره تدابیر موقت برای مقابله با شیوع جدید ابولا در کنگو توصیههایی ارائه کند.
سازمان جهانی بهداشت شیوع این بیماری در کنگو و اوگاندا را وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی اعلام کرده است.
دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، دبیرکل سازمان بهداشت جهانی، روز سهشنبه در مجمع جهانی بهداشت در ژنو گفت: «این تصمیم را مطابق ماده ۱۲ مقررات بینالمللی بهداشت و پس از مشورت با وزیران بهداشت هر دو کشور گرفتم، چون نسبت به ابعاد و سرعت گسترش این اپیدمی عمیقا نگرانم.»
به گفته مقامهای کنگو، این شیوع که کانون آن استان ایتوری در شرق کشور است، دستکم ۱۳۱ مرگ و ۵۰۰ مورد ابتلا بر جا گذاشته است.
در اوگاندا نیز دو مورد ابتلا، از جمله یک مورد مرگ، در میان دو نفری که از کنگو سفر کرده بودند گزارش شده است.
تدروس گفت: «چند عامل وجود دارد که ما را نسبت به احتمال گسترش بیشتر بیماری و افزایش مرگومیر نگران میکند.»
او افزود نخست، فراتر از موارد تاییدشده، شمار زیادی موارد مشکوک و مرگ وجود دارد.
تدروس آدهانوم اضافه کرد: «با گسترش عملیات میدانی، از جمله تقویت پایش، ردیابی تماسها و انجام آزمایشهای آزمایشگاهی، این ارقام تغییر خواهد کرد.»
دوم این که موارد ابتلا در مناطق پرجمعیت شهری، از جمله کامپالا و شهر گوما در جمهوری دموکراتیک کنگو گزارش شده است و سوم این که مرگهایی در میان کارکنان بهداشتی ثبت شده که نشاندهنده انتقال بیماری در محیطهای درمانی است.
به گفته تدروس، همه این عوامل با جابهجاییهای گسترده جمعیت در این منطقه گره خورده است.
این نهاد بینالمللی بهداشت اعلام کرد که این شیوع با معیارهای وضعیت اضطراری همهگیری مانند کووید ۱۹ تطبیق ندارد و توصیه کرد مرزهای بینالمللی بسته نشود.
ویروس ابولای بوندیبوگیو چیست؟
ویروس بوندیبوگیو که عامل این شیوع است، از دیگر گونههای ویروس ابولا کمتر شایع است و همین موضوع پاسخ به بحران را دشوارتر کرده زیرا درمانها و واکسنهای اختصاصی برای آن وجود ندارد.
دکتر سلین گوندر، متخصص بیماریهای عفونی و اپیدمیولوژیست که در جریان همهگیری ابولا در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ در غرب آفریقا بیماران را درمان میکرد، گفت: «هیچ چیز حتی نزدیک به آماده شدن برای انجام کارآزماییهای بالینی نیست.»
او ادامه داد: «به این معناست که نیروهای واکنشگر، کارکنان بهداشتی و دیگر امدادگران عملا دوباره به اصول اولیه بازگشتهاند.»
این ویروس همانند دیگر ویروسهای ابولا از طریق تماس نزدیک با مایعات بدن بیماران مبتلا یا درگذشته، مانند عرق، خون، مدفوع یا استفراغ منتقل میشود. به گفته کارشناسان، کارکنان بهداشتی و اعضای خانواده که از بیماران مراقبت میکنند در بالاترین معرض خطر قرار دارند.
تدروس گفت: «در نبود واکسن، کشورها میتوانند اقدامات متعدد دیگری برای متوقف کردن گسترش ویروس و نجات جانها انجام دهند، حتی بدون مداخلات پزشکی، از جمله اطلاعرسانی درباره خطر و جلب مشارکت جوامع.»
کنترل شیوع به مجموعهای از مداخلات وابسته است، از جمله مراقبت بالینی، پایش و ردیابی تماسها، خدمات آزمایشگاهی، پیشگیری و کنترل عفونت در مراکز درمانی، تدفینهای امن و آبرومندانه، واکسیناسیون در صورت امکان و بسیج اجتماعی.
شیوع ابولا در کنگو پیش از شناسایی، جان ۵۰ نفر را گرفت
ژان کاسیا، مدیرکل مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آفریقا (Africa CDC) گفت که شناسایی دیرهنگام، پاسخدهی را عقب انداخت و به ویروس فرصت گسترش داد.
او با اشاره به این که «بیمار شاخص» به معنای نخستین مورد قابل شناسایی در یک همهگیری است، گفت: «این شیوع از آوریل آغاز شده است. تا این لحظه بیمار شاخص را نمیشناسیم، یعنی نمیدانیم گستره واقعی این شیوع تا کجاست.»
زودترین مورد مشکوک شناختهشده، مردی ۵۹ ساله بود که ۲۴ آوریل دچار علائم شد و ۲۷ آوریل در بیمارستانی در ایتوری درگذشت.
به گفته آفریقا سیدیسی، زمانی که مقامهای بهداشتی در ۵ مه از طریق شبکههای اجتماعی نخستین هشدارها درباره این شیوع را دریافت کردند، از پیش ۵۰ مورد مرگ ثبت شده بود.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد دستکم چهار مورد مرگ در میان کارکنان مراقبتهای بهداشتی که علائم ابولا نشان داده بودند گزارش شده است.