سازمان جهانی بهداشت در گزارش تازهای هشدار میدهد که کیسههای نیکوتین میتوانند موجب اعتیاد شوند و این صنعت با تاکتیکهای بازاریابی «تهاجمی» جوانان را هدف میگیرد.
همزمان با رشد سریع بازار جهانی کیسههای نیکوتین، سازمان جهانی بهداشت نسبت به تاکتیکهای تهاجمی بازاریابی که جوانان و کودکان را هدف میگیرد و میتواند از سنین پایین به اعتیاد منجر شود هشدار میدهد.
آگهی
آگهی
کیسههای نیکوتین پاکتهای از پیشتقسیم شدهای هستند که برای رساندن نیکوتین از طریق دهان طراحی شدهاند. آنها معمولا حاوی نیکوتین، مصنوعی یا مشتق از تنباکو، و نیز مواد دیگری مثل پودر سلولز، طعمدهندهها، شیرینکنندهها و عوامل قلیایی هستند.
گزارش سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد که کیسههای نیکوتین میتوانند به شدت اعتیاداور باشند و خواستار مقررات جامع برای همه محصولات مرتبط با دخانیات است.
وینایک پراساد، رئیس واحد ابتکار جهان عاری از دخانیات در سازمان جهانی بهداشت، گفت که «استفاده از کیسههای نیکوتین به سرعت در حال گسترش است، در حالی که مقررات از این روند عقب مانده است». او افزود: «دولتها باید همین حالا با سازوکارهای قوی و مبتنی بر شواهد وارد عمل شوند».
به گفته این گزارش، فروش خردهفروشی جهانی کیسههای نیکوتین در سال ۲۰۲۴ به ۲۳.۴۶۲ میلیارد واحد رسید که ۵۰.۵ درصد بیشتر از سال قبل است.
در سال ۲۰۲۵ ارزش بازار جهانی کیسههای نیکوتین نزدیک به ۷ میلیارد دلار آمریکا (۶ میلیارد یورو) برآورد شد و بیشترین فروش در آمریکای شمالی، عمدتا در ایالات متحده، ثبت شده است که ۷۹ درصد از درآمد این بازار را به خود اختصاص داده است.
سازمان جهانی بهداشت میگوید خارج از ایالات متحده این محصولات بیشتر در کشورهای اروپایی مانند آلمان، لهستان و سوئد محبوب هستند.
با اینکه گروههایی از همه سنین از این محصولات استفاده میکنند گزارش خواستار حمایت ویژه از کودکان و جوانان است که هم در برابر آثار نیکوتین بر بدنشان و هم در برابر روشهای تبلیغاتی این صنعت آسیبپذیرترند.
نویسندگان گزارش نوشتند که «اقدام فوری، هماهنگ و پایدار برای حفاظت نسلهای کنونی و آینده در برابر اعتیاد به نیکوتین حیاتی است».
افزایش مصرف در میان جوانان
گزارش یادآور میشود که در ایالات متحده، مصرف کیسههای نیکوتین در گروههای سنی پایینتر یعنی ۱۳ تا ۲۰ سال و نیز جوانان ۲۱ تا ۲۷ سال در سالهای اخیر به سرعت افزایش یافته و بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ تقریبا چهار برابر شده است.
به گفته سازمان جهانی بهداشت، در بریتانیا نیز افزایشهای اخیر مصرف عمدتا در میان جوانان متمرکز بوده است. در گروه سنی ۱۶ تا ۲۴ سال، سهم مصرفکنندگان کیسههای نیکوتین از ۰.۷ درصد در ژانویه ۲۰۲۲ به ۴.۰ درصد در مارس ۲۰۲۵ رسیده است.
به گفته این گزارش، این افزایشها به این دلیل رخ میدهد که کیسههای نیکوتین «به شکل تهاجمی برای جوانان بازاریابی و ترویج میشوند».
برخی از تاکتیکهایی که این نهاد بینالمللی حوزه سلامت شناسایی کرده شامل تبلیغ در شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای دیجیتال است که اغلب با استفاده از اینفلوئنسرها و آگهیهایی انجام میشود که «استفاده نامحسوس» یا پنهانی را ترویج میکنند، به طوری که تشخیص آن برای والدین یا معلمان دشوار است و به عنوان راهی برای دور زدن مقررات جلوه داده میشود.
طیف تقریبا نامحدود طعمها
از دیگر شگردهای بازاریابی، عرضه انواع کیسه نیکوتین با طعمهای گوناگون برای جذب مخاطبان گستردهتر است.
این محصولات اغلب دارای طعمهای شیرین، میوهای، نعناعی، آبنباتی و آدامس بادکنکی هستند که به گفته سازمان جهانی بهداشت «به طور ویژه برای کودکان جذاب» است.
برخی برندها طعم نوشیدنیهای الکلی مانند آبجو، موهیتو، مارتینی و بوربن را نیز در فهرست محصولات خود گنجاندهاند.
گزارش هشدار میدهد: «طعمدهندهها در محصولات دخانی و مرتبط با آن جذابیت و کشش این محصولات را افزایش میدهند، به ویژه برای جوانان، و به تجربه کردن، شروع و تداوم مصرف دخانیات و نیکوتین کمک میکنند».
درخواست برای مقررات سختگیرانهتر
در بحبوحه افزایش محبوبیت این محصولات، سازمان جهانی بهداشت از کشورهایی که اجازه عرضه تجاری آنها را میدهند میخواهد «مقررات محکمی وضع کنند تا از جذابیت این محصولات و زیان آنها برای جمعیت بکاهند».
اتین کروگ، مدیر بخش عوامل تعیینکننده سلامت، ترویج و پیشگیری در سازمان جهانی بهداشت، گفت که «دولتها میبینند استفاده از این محصولات به سرعت گسترش مییابد، به ویژه در میان نوجوانان و جوانانی که با تاکتیکهای فریبکارانه به شکل تهاجمی هدف قرار میگیرند».
او افزود که «این محصولات برای اعتیادآور بودن طراحی شدهاند و نیاز جدی وجود دارد که جوانان خود را از دستکاریهای این صنعت محافظت کنیم».
گزارش خاطرنشان میکند که اقدامات ملی ناکافی است و کیسههای نیکوتین معمولا در خلاهای قانونی جا میگیرند و در نتیجه یا بدون مقررات مشخص هستند یا تنها به طور محدود تحت نظارت قرار میگیرند.
از جمله اقدامهای پیشنهادی، اعمال یکسان مقررات بر همه انواع کیسه نیکوتین بدون توجه به شکل نیکوتین موجود در آنها، ممنوعیت طعمدهندهها و منع همه اشکال تبلیغ و ترویج است.
سازمان جهانی بهداشت همچنین از کشورها میخواهد با اجرای قوانین حداقل سن، تضمین نظامهای قوی احراز سن و ممنوعیت فروش آنلاین، دسترسی جوانان به کیسههای نیکوتین را محدود کنند.