شیوع هانتاویروس بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که آیا اتحادیه اروپا برای مقابله با همهگیری بعدی، هر زمان که رخ دهد، آمادگی کافی دارد یا نه.
کارشناسان تاکنون گفتهاند دلیلی برای وحشت وجود ندارد، اما مرگومیر ناشی از گونه تهاجمی این ویروس در کشتی کروز «اموی هوندیوس» نگرانیهایی را ایجاد کرده است.
اگرچه مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) سطح خطر را «بسیار پایین» ارزیابی کرده، شورای اتحادیه اروپا روز پنجشنبه سازوکار واکنش بحران خود را در حالت «اشتراکگذاری اطلاعات» فعال کرد تا شیوع بیماری را بهطور مستمر زیر نظر بگیرد.
با این حال، این تنها ابزار اتحادیه اروپا نیست و بروکسل در صورت تشدید جدی بحران، گزینههای بیشتری برای مقابله با شیوع بیماری در اختیار دارد.
پروتکلهای ضد همهگیری اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا پس از همهگیری کووید-۱۹ مجموعهای از پروتکلها را برای افزایش سرعت، هماهنگی و توان واکنش در برابر تهدیدهای بهداشتی فرامرزی تدوین کرد؛ اقدامی که با هدف جلوگیری از آشفتگی ناشی از تفاوت مقررات و گزارشدهی کشورها و همچنین اختلافها بر سر تایید و توزیع واکسنها انجام شد.
اگر تهدید بهداشتی تازهای در اروپا ظاهر شود، دو مقررات مشخص نقش کلیدی پیدا میکنند.
نخستین مورد، مقررات ۲۰۲۲/۲۳۷۱ است که کشورها را ملزم میکند حداکثر ظرف ۲۴ ساعت و از طریق سامانه هشدار و واکنش سریع، دیگر اعضا را از تهدید احتمالی مطلع کنند.
بر اساس این مقررات، زمانی یک تهدید به اندازه کافی جدی تلقی میشود که غیرعادی یا غیرمنتظره باشد، باعث مرگومیر قابل توجه شود، بهسرعت گسترش پیدا کند یا بیش از یک کشور را درگیر کند و از توان واکنش ملی فراتر برود.
مقررات دوم، یعنی ۲۰۲۲/۲۳۷۲، بیشتر بر هماهنگی و کنترل متمرکز است و روند تایید مشترک، ذخیرهسازی و توزیع واکسنها و داروها را مشخص میکند؛ موضوعی که در دوران کووید یکی از بحثبرانگیزترین مسائل بود.
مقررات نخست میتواند بر اساس توصیههای مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها یا آژانس دارویی اروپا از سوی کمیسیون اروپا فعال شود، در حالی که شورای اتحادیه اروپا اختیار اجرای مقررات دوم را دارد.
علاوه بر این، کشورهای عضو میتوانند «سازوکار حفاظت مدنی اروپا» را نیز فعال کنند؛ سازوکاری که بر پشتیبانی از تیمهای امدادی و تامین تجهیزات تمرکز دارد.
اسپانیا اخیرا این سازوکار را در ارتباط با هانتاویروس فعال کرده است. این سازوکار علاوه بر اعضای اتحادیه اروپا، ۱۰ کشور غیرعضو از جمله آلبانی، بوسنی و هرزگوین، ایسلند، مولداوی، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، صربستان، ترکیه و اوکراین را نیز در بر میگیرد.
قرنطینه؛ هنوز بدون دستورالعمل واحد اروپایی
با وجود این، یک نکته مهم وجود دارد: اتحادیه اروپا هنوز درباره قرنطینه و اقدامات پیشگیرانه، دستورالعمل واحد و مشترکی ندارد.
هر کشور همچنان مقررات خود را اجرا میکند؛ درست مانند آنچه در دوران همهگیری کووید-۱۹ دیده شد.
چنین واکنش پراکندهای میتوانست در ماجرای اخیر هانتاویروس مشکلساز شود، اما تا این لحظه واکنش بینالمللی نسبت به این ویروس هماهنگتر به نظر میرسد.
آلمان، ایتالیا، اسپانیا، بریتانیا، آمریکا و دیگر کشورهایی که با موارد ابتلا به هانتاویروس روبهرو شدهاند، تقریبا رویکرد مشابهی را دنبال میکنند و از توصیههای سازمان جهانی بهداشت استفاده میکنند.
این توصیهها شامل قرنطینه ششهفتهای برای افرادی است که تماس پرخطر داشتهاند، انجام آزمایش PCR، نظارت دقیق، محدودیت رفتوآمد و رعایت فاصله ایمن یکونیم تا دو متری.
در بیشتر موارد، افراد میتوانند دوره قرنطینه را در خانه سپری کنند، اما کشورهایی مانند بریتانیا و فرانسه از بیماران میخواهند دستکم بخشی از این دوره را در بیمارستان بگذرانند.
در بریتانیا، بیماران باید حداقل ۷۲ ساعت در قرنطینه بیمارستانی بمانند، در حالی که فرانسه کل دوره قرنطینه را در بیمارستان الزامی کرده است. البته مقامهای فرانسوی میگویند بسته به علائم بیماری، ممکن است پس از ۱۴ روز نخست، دوره ایزولهسازی زودتر پایان یابد.
در مقابل، برخی کشورهای غیراروپایی مانند استرالیا و کانادا دوره قرنطینه کوتاهتر و سههفتهای را ترجیح دادهاند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در مجموع، اروپا امروز نسبت به شش سال پیش آمادگی بیشتری برای مقابله با بحرانهای بهداشتی دارد، اما آمادگی همیشه به معنای آمادهبودن کامل نیست؛ و شاید تنها در همهگیری بعدی مشخص شود این تفاوت تا چه اندازه اهمیت دارد.