انتشار اخبار درباره شیوع یک ویروس جدید در یک کشتی تفریحی و جان باختن چندین نفر از کسانی که در آن کشتی حضور داشتند، بار دیگر اذهان عمومی را به سمت دوران سیاه همهگیری کووید ۱۹ سوق داده است. اما آیا واقعا یک همهگیری جدید مانند دوران کرونا در راه است؟
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) در پاسخ به پرسشهای مطرحشده درباره شیوع ویروس هانتا در یک کشتی تفریحی اعلام کرده است که خطر این ویروس برای عموم مردم در اروپا «بسیار پایین» ارزیابی میشود، هرچند سویه آندِسِ این ویروس که در این شیوع نقش دارد، میتواند در موارد نادر از انسان به انسان منتقل شود.
آگهی
آگهی
این نهاد همچنین تاکید کرده که همچنان در حال همکاری با سازمان جهانی بهداشت و مقامهای اسپانیا برای کنترل شیوع و مدیریت مسافران کشتی است.
ویروس هانتا و سویه آندِس چیست؟
هانتاویروسها گروهی از ویروسها هستند که معمولا از طریق ذرات آلوده ناشی از جوندگان به انسان منتقل میشوند. این ویروسها میتوانند باعث بیماریهای شدید شوند و نوع علائم به سویه ویروس بستگی دارد.
سویه آندِس که در این شیوع نقش دارد، عمدتا در آمریکای جنوبی یافت میشود و میتواند باعث یک عفونت شدید ریوی به نام «سندروم ریوی هانتاویروس» شود؛ بیماریای که ممکن است بهسرعت وخیم و تهدیدکننده جان بیمار شود.
ویروس چگونه منتقل میشود؟
هانتاویروس عمدتا از طریق استنشاق ذرات آلوده موجود در ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده منتقل میشود.
تنها یک سویه از این ویروس یعنی سویه آندِس توانایی انتقال از انسان به انسان را دارد. با این حال، چنین انتقالی نادر است و معمولا فقط در شرایط تماس بسیار نزدیک یا طولانیمدت با فرد آلوده رخ میدهد.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها تاکید کرده که اگرچه هانتاویروس میتواند برای فرد بیمار بسیار خطرناک باشد، اما مانند ویروسهایی چون سارس یا کووید-۱۹ خطر ایجاد همهگیری گسترده را ندارد.
چند نفر در این شیوع مبتلا شدهاند؟
این مرکز گفته برای اطلاع از آخرین آمار مبتلایان باید به صفحه اختصاصی این شیوع در وبسایت «مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» مراجعه شود.
مسافران کشتی چگونه آلوده شدند؟
بر اساس فرضیه فعلی، دستکم یکی از مسافران پیش از سوار شدن به کشتی و در جریان حضور در آرژانتین یا شیلی؛ کشورهایی که سویه آندِس در آنها بومی است در معرض ویروس قرار گرفته و احتمالا بعدا آن را به دیگر مسافران کشتی منتقل کرده است.
خطر این ویروس برای اروپا چقدر است؟
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها میگوید خطر این ویروس برای عموم مردم اروپا «بسیار پایین» است.
به گفته این نهاد، ویروس آندِس بهراحتی میان انسانها منتقل نمیشود و نوع تماس لازم برای انتقال، خارج از روابط بسیار نزدیک شخصی، چندان رایج نیست.
همچنین جوندهای که ناقل اصلی این ویروس است در اروپا زندگی نمیکند، بنابراین انتظار نمیرود ویروس از طریق حیوانات در این قاره گسترش پیدا کند.
آیا ویروس فراتر از کشتی گسترش یافته است؟
دستکم ۲۶ مسافر در جزیره سنت هلنا از کشتی پیاده شده و به کشورهای خود یا مقاصد دیگر سفر کردهاند.
سازمان جهانی بهداشت اطلاعات مربوط به این افراد را با کشورهای مرتبط به اشتراک گذاشته و به آنها توصیه شده با تیمهای بهداشت عمومی محلی تماس بگیرند. عملیات ردیابی تماسها نیز برای پیگیری افرادی که احتمالا در معرض ویروس بودهاند ادامه دارد.
«مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» تاکید کرده حتی اگر انتقال ویروس از سوی مسافران رخ داده باشد، احتمال گسترش وسیع آن پایین است؛ بهویژه اگر مقامهای بهداشتی اقدامات کنترلی را بهسرعت اجرا کنند.
وضعیت فعلی در کشتی چگونه است؟
بر اساس اعلام کارشناس «مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» مستقر در کشتی، در حال حاضر هیچ فرد دارای علائم بیماری در کشتی وجود ندارد.
مسافران از ماسک استفاده میکنند و کشتی با حدود نیمی از ظرفیت خود فعالیت میکند تا امکان فاصلهگذاری اجتماعی فراهم باشد.
چگونه میتوان با اطلاعات نادرست مقابله کرد؟
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها هشدار داده که در زمان شیوع بیماریها، اطلاعات غلط و شایعات معمولا بهسرعت گسترش پیدا میکنند.
این نهاد تاکید کرده مردم باید برای دریافت اطلاعات معتبر به وبسایتها و شبکههای اجتماعی رسمی نهادهای بهداشتی کشور خود یا سازمانهایی مانند «مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» و سازمان جهانی بهداشت مراجعه کنند.
آیا واکسن یا درمانی برای این ویروس وجود دارد؟
در حال حاضر هیچ واکسنی برای هانتاویروس وجود ندارد و درمان بیماران عمدتا بر کاهش علائم و مراقبت حمایتی متمرکز است.
پس از پهلو گرفتن کشتی در تنریف چه خواهد شد؟
افرادی که علائم بیماری داشته باشند بهسرعت ارزیابی میشوند و در صورت نیاز به بیمارستانهایی منتقل خواهند شد که امکان مراقبت ویژه دارند.
تمام افرادی که علائم دارند پس از ترک کشتی آزمایش میشوند، اما «مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» هشدار داده منفی بودن آزمایش لزوما به معنای نبود عفونت نیست و پیگیری وضعیت افراد همچنان ضروری خواهد بود.
به مسافران و خدمه توصیه شده دستهای خود را مرتب بشویند، از ماسک استفاده کنند، فاصلهگذاری را رعایت کنند و وضعیت سلامت خود را زیر نظر بگیرند.
کارکنان درمانی نیز باید هنگام مراقبت از بیماران از تجهیزات حفاظتی استفاده کنند، بهویژه در شرایطی که احتمال ایجاد ذرات معلق در هوا وجود دارد.
چرا مقامهای بهداشتی نگران این شیوع هستند؟
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها گفته این شیوع به چند دلیل نگرانکننده است:
نخست اینکه سویه آندِس برخلاف اغلب هانتاویروسها میتواند میان انسانها منتقل شود، هرچند این اتفاق نادر است.
دوم اینکه میزان مرگومیر ناشی از این ویروس بالاست و میتواند باعث بروز سندروم ریوی خطرناک شود.
همچنین افراد آلوده ممکن است پیش از بروز علائم ویروس را منتقل کنند و دوره ظهور علائم نیز میتواند بین دو تا هشت هفته طول بکشد؛ موضوعی که کنترل شیوع را دشوارتر میکند.
در کنار این موارد، نبود واکسن و درمان اختصاصی نیز نگرانیها را افزایش داده است.
«مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» چه اقداماتی انجام میدهد؟
این مرکز اعلام کرده از طریق «گروه ویژه سلامت اتحادیه اروپا» در حال کمک به مدیریت بحران است؛ تیمی که برای مقابله سریع با تهدیدهای بهداشتی فرامرزی تشکیل شده و هم از راه دور و هم در داخل کشتی فعالیت میکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
همکاری با سازمان بهداشت جهانی و کشورهای درگیر برای تدوین دستورالعملهای مدیریت بیماران و افراد در تماس با آنها ادامه دارد و «مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها» نیز بهطور مرتب گزارشهای اپیدمیولوژیک و بهروزرسانیهای جدید منتشر میکند.