وضعیت اضطراری بهداشتی در یک کشتی کروز که ۳ سرنشین آن بر اثر ابتلا به هانتا ویروس جان باختند و اکنون در آن سوی اقیانوس اطلس متوقف شده، با افزایش موارد ابتلا به هانتاویروس در آرژانتین همزمان شده است.
مقامها و کارشناسان در آرژانتین در تلاشاند مشخص کنند آیا کشورشان منشاء شیوع مرگبار هانتاویروسی بوده که یک کشتی کروز در اقیانوس اطلس را گرفتار کرده است یا نه؛ افزایشی که بسیاری از پژوهشگران حوزه سلامت عمومی آن را به پیامدهای تغییرات اقلیمی نسبت میدهند. آرژانتین، جایی که سفر این کشتی به مقصد قطب جنوب از آن آغاز شد، از سوی سازمان جهانی بهداشت بهطور مداوم بهعنوان کشوری با بالاترین میزان ابتلا به این بیماری نادرِ در آمریکای لاتین شناخته میشود.
آگهی
آگهی
کارشناسان میگویند افزایش دما باعث گسترش دامنه انتشار این ویروس که از جوندگان منتقل میشود، شده است، زیرا با گرمتر شدن هوا و تغییر اکوسیستمها، جوندگان حامل هانتاویروس میتوانند در مناطق بیشتری زنده بمانند و تکثیر شوند. انسانها معمولا از طریق تماس با فضولات، ادرار یا بزاق جوندگان آلوده به این ویروس مبتلا میشوند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
«هوگو پیتزی»، متخصص برجسته بیماریهای عفونی در آرژانتین، گفت: «آرژانتین بهدلیل تغییرات اقلیمی حالت استوایی پیدا کرده و این موضوع اختلالاتی مانند تب دنگی و تب زرد را به همراه آورده، اما همچنین باعث رشد گیاهان استوایی جدیدی شده که دانه تولید میکنند و موجب افزایش جمعیت موشها میشوند. هیچ شکی نیست که با گذشت زمان، هانتاویروس بیشتر و بیشتر گسترش پیدا میکند.»
وزارت بهداشت آرژانتین روز سهشنبه اعلام کرد از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون ۱۰۱ مورد ابتلا به هانتاویروس ثبت شده است؛ رقمی که تقریبا دو برابر تعداد موارد ثبتشده در مدت مشابه سال قبل است.
سندرم مرگبار ریوی هانتاویروس
نوعی از هانتاویروس که در آمریکای جنوبی یافت میشود و «ویروس آندس/Andes» نام دارد، میتواند موجب بیماری شدید و اغلب مرگبار ریوی موسوم به «سندرم ریوی هانتاویروس» شود. وزارت بهداشت آرژانتین اعلام کرد این بیماری در سال گذشته نزدیک به یکسوم مبتلایان را به کام مرگ کشانده؛ در حالیکه میانگین نرخ مرگومیر آن در پنج سال پیش از آن حدود ۱۵ درصد بوده است.
هانتاویروس معمولا از طریق استنشاق ذرات آلوده ناشی از فضولات جوندگان منتقل میشود، اما طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، در موارد نادری میتواند از انسان به انسان نیز سرایت کند. گونه «آندس» تنها نوع شناختهشدهای از هانتاویروس است که قابلیت انتقال میان انسانها را دارد.
مقامها اعلام کردند آزمایش برخی مسافران کشتی «MV Hondius» برای سویه قابل انتقال انسانی این ویروس مثبت شده است. آرژانتین روز چهارشنبه اعلام کرد مواد ژنتیکی این ویروس و تجهیزات آزمایش را برای کمک به کشورهای اسپانیا، سنگال، آفریقای جنوبی، هلند و بریتانیا ارسال میکند تا بتوانند آن را شناسایی کنند.
منشاء آلودگی همچنان نامشخص است
مقامهای آرژانتینی میگویند در حال بررسی این موضوع هستند که مسافران آلوده پیش از سوار شدن به کشتی هلندی در شهر «اوسوآیا» واقع در جنوبیترین نقطه آرژانتین که به «پایان جهان» معروف است، در چه مناطقی سفر کردهاند.
پس از مشخص شدن مسیر سفر آنها، مقامها قصد دارند افرادی را که با آنها در تماس بودهاند، شناسایی کرده، افراد نزدیک را قرنطینه و وضعیتشان را بهطور فعال رصد کنند تا از گسترش بیشتر بیماری جلوگیری شود.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده نخستین مرگ در این کشتی مربوط به مردی ۷۰ ساله اهل هلند بوده که در ۱۱ آوریل جان باخت. همسر ۶۹ ساله او نیز در ۲۶ آوریل فوت کرد و سومین قربانی، زنی آلمانی، در دوم مه جان خود را از دست داد.
دوره نهفتگی ویروس میتواند بین یک تا هشت هفته باشد؛ موضوعی که تشخیص زمان دقیق ابتلای مسافران را دشوار میکند. هنوز مشخص نیست آنها پیش از ترک آرژانتین به مقصد قطب جنوب در اول آوریل مبتلا شدهاند، یا هنگام توقف برنامهریزیشده کشتی در یک جزیره دورافتاده در اقیانوس اطلس جنوبی و یا در خود کشتی.
استان «تیرا دل فوئگو» که کشتی هفتهها پیش از حرکت در آن پهلو گرفته بود، تاکنون هیچ موردی از هانتاویروس ثبت نکرده است. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد زوج هلندی پیش از سوار شدن به کشتی، در شهر اوسوآیا گردش کرده و همچنین به نقاط دیگری در آرژانتین و شیلی سفر کرده بودند.
بر اساس گفته دو بازپرس که بهدلیل ادامه تحقیقات نخواستند نامشان فاش شود، فرضیه اصلی دولت آرژانتین این است که این زوج در جریان یک برنامه بازدید از پرندگان در اوسوآیا به ویروس مبتلا شدهاند. مقامها همچنین در حال بررسی مسیر حرکت این گردشگران هلندی در دامنههای جنگلی پاتاگونیا در جنوب آرژانتین هستند؛ مناطقی که برخی موارد ابتلا در آنها متمرکز شده است.
تغییرات اقلیمی و گسترش جوندگان
آرژانتین در سالهای اخیر با خشکسالی تاریخی روبهرو بوده، اما در عین حال بارندگیهای شدید و غیرمنتظرهای را نیز تجربه کرده است؛ بخشی از الگوی آبوهوایی بیثباتی که دانشمندان آن را به تغییرات اقلیمی نسبت میدهند.
کارشناسان میگویند این نوسانات شرایطی ایجاد کرده که به گسترش هانتاویروس کمک میکند. دورههای خشکسالی حیوانات را برای یافتن غذا و آب از زیستگاههای معمول خود خارج میکند و بارشهای شدید باعث رشد پوشش گیاهی و پراکندگی دانههایی میشود که جوندگان را جذب میکند.
رائول گونزالس ایتیگ، استاد ژنتیک دانشگاه ملی کوردوبا و پژوهشگر مرکز علمی دولتی «CONICET» گفت: «وقتی میزان بارندگی افزایش مییابد، منابع غذایی بیشتر میشود، جمعیت جوندگان رشد میکند و اگر جوندگان آلوده وجود داشته باشند، احتمال انتقال میان آنها و در نهایت به انسانها نیز افزایش پیدا میکند.»
اگرچه در گذشته موارد هانتاویروس عمدتا محدود به مناطق جنوبی پاتاگونیا بود، اکنون طبق اعلام وزارت بهداشت، ۸۳ درصد موارد ابتلا در شمال دوردست آرژانتین ثبت میشود.
هشدارهای آرژانتین از ژانویه ۲۰۲۶ با موارد مرگ و میر
وزارت بهداشت آرژانتین در ژانویه امسال درباره چندین شیوع مرگبار، از جمله در استان بوئنوس آیرس که پرجمعیتترین استان کشور است، هشدار صادر کرده بود. در حالیکه بیمارستانهای مناطق روستایی از امکانات کافی برخوردار نبودند، ساکنان در ابتدا نمیدانستند با چه نوع بیماری روبهرو هستند.
«دیزی مورینیگو» و «داوید دلگادو» گفتند زمانی که پسر ۱۴ سالهشان دچار تب و بدندرد شد، ابتدا تصور کردند به آنفلوآنزا مبتلا شده است. پزشکان شهر «سان آندرس د ژیل» پس از معاینه اولیه، او را با تجویز ایبوپروفن و توصیه به استراحت به خانه فرستادند.
اما وضعیت تنفسی رودریگو، دانشآموز پرجنبوجوش کلاس چهارم بهسرعت بدتر شد. اول ژانویه او را به بخش مراقبتهای ویژه منتقل کردند، اما تنها دو ساعت پس از مثبت شدن آزمایش هانتاویروس، جان باخت.
پدر او گفت: «آرزوی چنین دردی را برای هیچکس در دنیا ندارم.»