باندیکوتهای راهراه شرقی زمانی در سرزمین اصلی استرالیا منقرضشده تلقی میشدند، اما مدافعان حیاتوحش مصمماند به آنها شانسی واقعی برای بقا بدهند.
یک گونه جانوری که زمانی در سرزمین اصلی استرالیا منقرض اعلام شده بود، به لطف یک برنامه نجات ژنتیکی بیسابقه در جهان اکنون به گفته کارشناسان مهمترین گامها را در مسیر احیا برمیدارد.
آگهی
آگهی
این هفته، کارشناسان حفاظت از محیط زیست تا ۱۰۰ بندیکوت شرقی را در جزیره فیلیپ، یک جزیره ساحلی مسکونی در نزدیکی ملبورن رهاسازی کردند. هر یک از این کیسهدارهای هماندازه خرگوش در اسارت با دقت پرورش یافته بود تا شانس بقای آنها در طبیعت بیشتر شود.
این مأموریت را بنیاد اودوناتا، سزار استرالیا و گروه احیای بندیکوت شرقی هدایت کردهاند. از سال ۲۰۰۴، کارشناسان حفاظت از این گروهها این کیسهدارها را با دقت در اسارت پرورش دادهاند و جمعیتشان را در پناهگاههای امن به بیش از ۲ هزار فرد رساندهاند.
صندوق اقلیم رایتناو آمازون ۲٫۵ میلیون دلار استرالیا (حدود ۱٫۵۲ میلیون یورو) سرمایهگذاری کرده تا به احیای جمعیت گونههای در معرض خطر کمک کند، از جمله بزرگترین برنامه بازمعرفی بندیکوت شرقی به طبیعت استرالیا.
چرا بندیکوت شرقی منقرض اعلام شد؟
بندیکوتهای شرقی به دلیل عادت حفر زمین، مهندسان قدرتمند اکوسیستم به شمار میروند؛ رفتاری که به بهبود سلامت خاک، پراکنش بذر، نگهداشت آب و چرخه مواد مغذی کمک میکند و در مجموع، چشماندازها را در برابر سیل و خشکسالی مقاومتر میسازد.
با این حال، شمار آنها در استرالیا به دلیل ترکیبی از شکارگران طبیعی مانند روباهها و نابودی زیستگاه به شدت کاهش یافت. تا اواخر دهه ۱۹۸۰ تنها حدود ۶۰ فرد باقی مانده بود که در میان خودروهای اسقاطی در یک محل دفع زباله پیدا شدند.
این بازماندگان را برای تکثیر به اسارت بردند. تا سال ۱۹۹۱، این گونه در طبیعت منقرض اعلام شد.
به لطف تلاشهای حافظان محیط زیست، تعداد بندیکوتهای شرقی از ۱۵۰ فرد به حدود ۱۵۰۰ فرد در سال ۲۰۲۱ رسید. این افزایش عمدتا با ایجاد زیستگاههای عاری از شکارچی و انتقال بخشی از این جانوران به جزایر بدون روباه ممکن شد.
با این حال، آمیزش خویشاوندی باعث شد بسیاری از این جمعیتهای وحشی نتوانند به خوبی رشد کنند. به دلیل کم بودن گزینههای جفتگیری، نقص ژنتیکیای به نام «فک جلوآمده» در این جمعیت ضعیف ظاهر شد که توانایی آنها برای حفر زمین، گرفتن و جویدن غذا را کاهش میدهد.
پرورش ژنتیکی چگونه بندیکوت را نجات میدهد
بنیاد اودوناتا بندیکوتهای شرقی سرزمین اصلی استرالیا را با بندیکوتهای تاسمانی پرورش داده و در هم آمیخته است؛ دو جمعیت از نظر ژنتیکی متمایز که بیش از ۱۰ هزار سال از هم جدا بودهاند.
با متنوعسازی و تقویت ذخیره ژنی آنها و جفتگیری انتخابی مادهها با نرهای درشتتر، اودوناتا و گروه احیا جمعیتی سازگارتر و سالمتر با تنوع ژنتیکی بیشتر، نسبت جنسی متعادلتر و جثه بزرگتر به وجود آوردهاند.
این نهاد قصد دارد جمعیتی دستکم ۵۰۰تایی را در حداقل پنج نقطه مختلف ایجاد کند تا این جانوران علاوه بر مقاومت بیشتر ژنتیکی، از نظر جغرافیایی هم پراکنده باشند. در این صورت، احتمال آن که یک بلای طبیعی همه آنها را از بین ببرد بسیار کمتر میشود.
دکتر اندرو ویکس، مدیر سزار استرالیا و مشاور علمی اودوناتا، میگوید: «قدرتمندترین بخش این داستان، نجات ژنتیکی است.»
او میافزاید: «با رویکردی بیسابقه در آمیختن ژنها، جمعیتی از بندیکوتها ایجاد کردهایم که هم از نظر ژنتیکی بسیار سالمترند و هم شانس بقای آنها بسیار بیشتر از نیاکان درونزادشان است.»
در سه سال آینده، بندیکوتهای شرقی که در جزایر ساحل ایالت ویکتوریا و دیگر مناطق رها میشوند، از طریق آزمایشهای ژنتیکی مداوم به دقت پایش خواهند شد تا مشخص شود جمعیت آنها به ثبات رسیده است یا نه.
مت سینگلتون، مدیر اجرایی عملیات در بنیاد اودوناتا، میگوید: «این دستاورد، نقطه اوج سالها تلاش و همکاری گروه احیا است.»
او ادامه میدهد: «همچنین عمیقا از مالکان سنتی سرزمینهای ایسترن مار و بونورونگ به خاطر حمایت مستمرشان از احیای این گونه منحصربهفرد و بسیار مهم که پیوند عمیقی با آن دارند و نقشی که در ممکن شدن این رهاسازی ایفا کردهاند سپاسگزاریم.»
برای آشنایی بیشتر با بنیاد اودوناتا اینجا را ببینید (منبع به زبان انگلیسی).