زنبورهای ملکه میتوانند زیر آب نفس بکشند و همین توانایی باعث میشود وقتی برف ذوب شده لانههایشان را پر از آب میکند در زمستان زنده بمانند.
ملکههای زنبور بامبلبی طبق پژوهشی تازه میتوانند دستکم یک هفته زیر آب زنده بمانند.
آگهی
آگهی
این توانایی چشمگیر در زمستان رخ میدهد، زمانی که این حشرات زیر زمین پنهان میشوند و به حالتی شبیه خواب زمستانی به نام «دیاپوز» میروند.
در این دوره شش تا نهماهه، ملکهها در برابر خیس شدن لانههای کمعمق خود بر اثر باران و ذوب برف آسیبپذیرند چون آب این لانهها را پر میکند.
دانشمندان دریافتهاند ملکههای زنبور که تنها اعضای کلنی با چنین تواناییای هستند، با نفس کشیدن زیر آب تا بهار زنده میمانند.
ملکههای زنبور میتوانند زیر آب زنده بمانند
این نتیجه بخشی از یک پژوهش تازه است که در مجله Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences منتشر (منبع به زبان انگلیسی) شده است.
انگیزه این تحقیق، کشف تصادفی پیشین سابرینا روندو، یکی از نویسندگان این مطالعه جدید بود.
او در جریان آزمایشی درباره تاثیر آفتکشها بر زنبورهای بامبلبی، ملکههایی را که در دیاپوز بودند در لولههای پر از خاک داخل یک یخچال قرار داد.
روزی متوجه شد که آب ناشی از میعان برخی از این لولهها را پر کرده و چهار ملکه را کاملا زیر آب برده است. به شگفتی او، این زنبورها هنوز زنده بودند.
روندو سپس در مطالعهای در سال ۲۰۲۴ این کشف را تایید کرد که نشان میداد ملکههای زنبور بامبلبی میتوانند یک هفته زیر آب دوام بیاورند.
چرا ملکههای زنبور در زمینهای آبگرفته غرق نمیشوند
پژوهش جدید میخواست روشن کند که ملکهها چگونه به این توانایی غیرعادی دست یافتهاند.
برای بررسی این موضوع، تیم تحقیق ملکههای سالم را با قرار دادن در یخچالی سرد و تاریک که شرایط زمستان را بازسازی میکرد وارد حالت دیاپوز کرد.
چند هفته بعد، آنها این حشرات را در محفظههایی که با آب پر شده بود غرق کردند.
برخی زنبورها فقط چند ساعت زیر آب ماندند و برخی دیگر تا هشت روز در آب بودند.
در طول آزمایش، پژوهشگران نرخ سوختوساز آنها را اندازه گرفتند و تغییرات فیزیولوژیک را ثبت کردند.
آنها دریافتند ملکههای غرقشده همچنان با سرعتی کم اما قابل اندازهگیری دیاکسیدکربن تولید میکنند که نشان میدهد زیر آب نفس میکشند.
نرخ سوختوساز، چه در این زنبورها که چند ساعت زیر آب بودند و چه در آنهایی که تمام هشت روز را زیر آب گذراندند تقریبا ثابت ماند.
توان تحمل شرایط مستعد سیلاب «ممکن است حیاتی باشد»
به گفته پژوهشگران، افزون بر تنفس، این زنبورها به یک سامانه کمکی تولید انرژی بیهوازی تکیه میکردند که باعث تجمع لاکتات در بدنشان میشد.
پس از بیرون آوردن از محفظههای آبگرفته، نرخ سوختوساز ملکهها برای دو تا سه روز به طور چشمگیری اوج گرفت زیرا بدنشان در حال بازیابی بود و لاکتات را دفع میکرد.
این تیم در مقاله خود نوشت: «چنین توانایی فیزیولوژیکی پشتوانه تابآوری [ملکههای زنبور] در برابر شرایط حدی محیطی است و نشان میدهد حشرات خشکیزی چگونه ممکن است در زیستگاههای مستعد سیلاب دوام بیاورند.»
«توان تحمل چنین شرایطی ممکن است به طور حیاتی مهم باشد، به ویژه با توجه به الگوهای در حال تغییر سیلابهای بهاری.»