سباستین لکورنو، نخستوزیر فرانسه، میگوید اکنون برقرسانی موضوعی با اهمیت ملی است و دیگر فقط به تغییرات اقلیمی مربوط نمیشود.
فرانسه میخواهد روند برقیسازی اقتصاد خود را شتاب بدهد، در حالی که جنگ علیه ایران همچنان خطرات وابستگی به سوختهای فسیلی را برجسته میکند.
با وجود افت مقطعی قیمتها پس از اعلام یک آتشبس دو هفتهای، بهای نفت و گاز در اروپا ممکن است برای مدتی در سطح بالا باقی بماند.
انتظار میرود هفتهها حمله به تاسیسات خلیج فارس برای چند سال بر عرضه گاز اثر بگذارد و تنگه هرمز که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند، از آغاز جنگ عملا بسته شدهاست.
افزایش بیسابقه قیمتها شهروندان بسیاری در سراسر اروپا را به سمت انرژی پاک و تولیدشده در داخل قاره سوق دادهاست؛ استفاده از خودروهای برقی، پمپهای حرارتی و پنلهای خورشیدی پشتبامی در چندین کشور رشد کردهاست. بریتانیا نیز تازهترین کشور اروپایی است که برای کمک به خانوارها در کاهش قبوض انرژی، استفاده از سامانههای خورشیدی قابلاتصال به پریز را مجاز اعلام کردهاست.
آیا فرانسه سرانجام از سوختهای فسیلی روی برمیگرداند؟
دولت فرانسه یکم آوریل اعلام کرد قصد دارد برقیسازی اقتصاد خود را تسریع کند و به تدریج وابستگی به واردات سوختهای فسیلی را کنار بگذارد.
سباستین لکورنو، نخستوزیر فرانسه، در آن زمان گفت: «دیگر فقط پای اقلیم در میان نیست، موضوع اکنون به منافع ملی مربوط میشود.»
دولت از پیش هدفگذاری کردهاست که تا سال ۲۰۳۰ وابستگی فرانسه به سوختهای فسیلی را از ۶۰ درصد به ۴۰ درصد برساند. قرار است این هدف عمدتا از طریق برقیسازی بخش حملونقل و ساختمان و همچنین گسترش استفاده از خودروهای برقی و پمپهای حرارتی تحقق یابد.
نیل ماکاروف، مدیر اندیشکده فراروپایی «استراتژیک پرسپکتیوز»، میگوید: «طرح برقیسازی دولت فرانسه میتواند در پرداختن ساختاری به بحران کنونی انرژی، برای اروپا الگویی مثبت ایجاد کند.»
او اضافه میکند: «فرانسه در موقعیتی منحصر به فرد برای رهبری روند برقیسازی قاره قرار دارد؛ با برخورداری از برق کمکربن فراوان، ناوگان هستهای جاافتاده و ظرفیت عظیم انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه در باد فراساحلی و برق خورشیدی.»
فرانسه اوایل امسال اعلام کرد قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ سهم برق را در سبد مصرف انرژی به ۶۰ درصد برساند و در این مسیر، ساخت شش رآکتور جدید هستهای و توسعه ترکیبی از انرژیهای تجدیدپذیر را در دستور کار قرار دادهاست.
ایستگاههای شارژ بیشتر برای خودروهای برقی و یارانه پمپهای حرارتی
این هفته، در هشتم آوریل، شرکت دولتی برق فرانسه (گروه EDF) از یک بسته سرمایهگذاری ۲۴۰ میلیون یورویی برای حمایت از برقیسازی در فرانسه رونمایی کرد.
در این چارچوب ۳۰ میلیون یورو یارانه خرید برای اپراتورهای حملونقل در نظر گرفته شدهاست که کامیونهای دیزلی خود را به کامیونهای سنگین برقی تبدیل میکنند و به طور متوسط برای هر کامیون ۱۵ هزار یورو پرداخت خواهد شد.
۵۰ میلیون یوروی دیگر به نصب ۱۸۰ ایستگاه شارژ برای کامیونهای برقی ویژه مسیرهای طولانی در سراسر خاک اصلی فرانسه طی سه سال آینده اختصاص مییابد.
۸۰ میلیون یورو نیز به حمایت از طرحهای ایجاد صنایع جدید پرمصرف برق در خاک فرانسه اختصاص خواهد یافت. EDF میگوید برای کوتاه کردن زمان راهاندازی واحدهای صنعتی، «سایتهای آماده بهرهبرداری با اتصال به شبکه» در اختیار متقاضیان قرار میدهد؛ به این معنا که شرکتها به جای انتظار چندساله برای دریافت مجوز اتصال به شبکه، میتوانند بسیار سریعتر فعالیت خود را آغاز کنند.
این صندوق حمایتی همچنین برای ۸۰ هزار خانوار کمدرآمد، علاوه بر طرحهای موجود، کمکهزینه ثابت هزار یورویی برای نصب یک پمپ حرارتی به جای دیگهای گازسوز یا نفتسوز در نظر میگیرد.
برنار فونتانا، مدیرعامل گروه EDF، میگوید: «امروز بیش از هر زمان دیگری میخواهیم برقیسازی مصارف را شتاب بدهیم تا به کشور کمک کنیم وابستگی خود را به سوختهای فسیلی، بهویژه گاز و نفت، کاهش دهد.»
فونتانا اضافه میکند تعهد ۲۴۰ میلیون یورویی نشان میدهد EDF برای تقویت حاکمیت انرژی و صنعتی فرانسه دست به «اقدامهای ملموس» زدهاست.
اطلاعات بیشتر درباره این صندوق EDF را میتوانید اینجا (منبع به زبان انگلیسی) پیدا کنید.
آیا طرح برقیسازی فرانسه کافی است؟
در سال ۲۰۲۴ نزدیک به نیمی از برق اتحادیه اروپا، معادل ۴۷.۵ درصد، از منابع تجدیدپذیر تامین شد که نسبت به سال قبل ۲.۱ درصد افزایش نشان میدهد.
بر اساس دادههای یورواستات، اتریش با تولید ۹۰.۱ درصد از برق مصرفی خود از منابع تجدیدپذیر در صدر قرار گرفت و پس از آن سوئد با ۸۸.۱ درصد و دانمارک با ۷۹.۷ درصد قرار داشتند.
فرانسه در سال ۲۰۲۴ تنها ۳۱.۳ درصد برق خود را از تجدیدپذیرها تامین کرد و در ردهای پایینتر از همسایهاش، اسپانیا با ۵۹.۷ درصد قرار گرفت. این کشور همچنان به انرژی هستهای متکی است و حدود ۶۷ درصد سبد انرژی خود را از این منبع تامین میکند.
نخستوزیر بارها مخالف طرح این بحث به صورت دوگانه «هستهای یا تجدیدپذیر» بوده و استدلال کردهاست که چنین رویکردی «بنبست» است؛ با وجود نگرانیها درباره دفع پسماند، هزینههای راهاندازی و خطرهای فاجعهبار خرابکاری.
او اوایل امسال گفت: «نبرد واقعی این است که از کربن خارج شویم و وابستگی خود به واردات را کاهش دهیم.»
اگرچه انرژی هستهای گازهای گلخانهای آزاد نمیکند و در نتیجه در زمره سوختهای کمکربن طبقهبندی میشود، اما تجدیدپذیر به شمار نمیرود؛ زیرا برق هستهای از اورانیوم تولید میشود، عنصری که ذخایر آن در پوسته زمین محدود است.