دولت فرانسه اعلام کرده با توجه به آن که بیش از نیمی از خانههای ویلایی این کشور زیر فشار افزایش دما در معرض تهدید قرار گرفتهاند، برای مقابله دست به کار شده است.
ترکیدن لولهها، تاب برداشتن درها و پنجرهها و ترکهای عمیق روی دیوار خانهتان.
اینها تهدیدهایی است که بیش از ۱۲ میلیون ملک در فرانسه با آن روبهرو هستند، در حالی که گازهای حبسکننده حرارت همچنان سیاره را میپزند و به بروز پدیدههای حدی آبوهوایی دامن میزنند.
تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی پدیدهای را تشدید میکند که «انقباضـانبساط خاک رس» یا RGA (Retrait-Gonflement des Argiles) نام دارد و میتواند در خانههای مستقل مشکلات جدی سازهای ایجاد کند.
دولت فرانسه برآورد میکند که اکنون بیش از نیمی از سرزمین اصلی این کشور در معرض خطر متوسط یا بالای RGA قرار دارد، بهویژه برای خانههایی که از دهه ۱۹۷۰ به بعد با بلوکهای بتنی ساخته شدهاند.
چرا خانههای فرانسوی منقبض و منبسط میشوند؟
در دورههای خشکی، خاکهای رسی رطوبت خود را از دست میدهند و شروع به انقباض میکنند و این موضوع خطر آسیب دیدن پی خانهها را به همراه دارد. وقتی بارشهای سنگین رخ میدهد، این خاک رس با جذب آب اضافی شروع به انبساط میکند.
تکرار متناوب این دورههای خشک و سپس مرطوب در طول زمان بهتدریج خاک و پی ساختمانها را سست میکند. ضعف سامانههای زهکشی و قرار داشتن ریشه درختان در فاصلهای بسیار نزدیک به خانهها از جمله عواملی است که میتواند این روند را تشدید کند.
سخنگوی وزارت گذار بومشناختی فرانسه به یورونیوز ارث میگوید: «این پدیده ۵۴ درصد از خانههای مستقل در فرانسه را تحتتاثیر قرار میدهد.»
او میافزاید: «در مجموع، انقباض و انبساط خاک رس هر سال به طور متوسط یک میلیارد یورو پرداخت غرامت در قالب طرح بلایای طبیعی هزینه دارد.»
نقشه تازهای که دولت فرانسه منتشر کرده نشان میدهد آسیبپذیرترین مناطق در معرض خطر انقباض خاک رس، Allier، Alpes-de-Haute-Provence، Dordogne، Gers، Indre، Lot-et-Garonne، Meurthe-et-Moselle، Nord، Puy-de-Dôme، Tarn و Tarn-et-Garonne هستند. حدود سه میلیون خانه در این مناطق «پرخطر» به شمار میآیند.
آیا تغییرات اقلیمی اوضاع را بدتر میکند؟
گرمایش جهانی این پدیده را تشدید میکند، زیرا افزایش دما فراوانی و شدت موجهای گرما و سیلابها را بالا میبرد.
با هر یک درجه افزایش دمای هوا، جو میتواند حدود ۷ درصد رطوبت بیشتری در خود نگه دارد که این موضوع میتواند به بارشهای شدیدتر و سنگینتر منجر شود.
سال گذشته، موج گرمای حدی بخشهای بزرگی از فرانسه را درگیر خشکسالی کرد. موج گرمای شدیدی که در ماه اوت رخ داد دما را تا ۴۳.۴ درجه سانتیگراد بالا برد و باعث شد تابستان ۲۰۲۵ سومین تابستان گرم ثبتشده در این کشور باشد.
پژوهشگران امپریال کالج لندن و مدرسه بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن دریافتند که تغییرات اقلیمی عامل ۶۸ درصد از حدود ۲۴ هزار و ۴۰۰ مرگ ناشی از گرما در تابستان ۲۰۲۵ بوده است؛ زیرا دما را تا ۳.۶ درجه افزایش داده است. از این میان، ۱٬۴۴۴ مورد مرگ در فرانسه رخ داده است.
اوایل امسال، فرانسه طولانیترین دوره پیوسته بارش در تاریخ ثبتشده خود را تجربه کرد که از ۱۴ ژانویه تا ۲۲ فوریه ادامه داشت. این بارانهای شدید باعث سیلابهای گسترده در غرب فرانسه شد و حدود ۴ هزار نفر را ناچار کرد به پناهگاههای اضطراری پناه ببرند.
تا میانه فوریه، در چندین منطقه عملیات تخلیه در جریان بود و گزارشها از آسیب دیدن صدها خانه و ساختمان حکایت داشت.
سازمان هواشناسی بریتانیا هشدار میدهد که سال ۲۰۲۶ نیز احتمالا از سالهایی خواهد بود که در آن میانگین دمای جهانی ۱.۴ درجه بالاتر از سطح پیشاصنعتی قرار میگیرد. با ادامه گرمایش جهانی و تشدید پدیدههای حدی آبوهوایی، این خطر وجود دارد که فرانسه بار دیگر دورههای شدید خشکی و ترسالی را تجربه کند که میتواند به بخش مسکن این کشور آسیب جدی بزند.
برای مقابله با این مشکل، دولت در حال آزمایش صندوق پیشگیری «آرژیل» است که هدف آن انجام ارزیابیهای آسیبپذیری و اطمینان از انجام اقدامات پیشگیرانه پیش از بروز هرگونه حادثه برای خانههای واقع بر خاکهای رسی است.
اگر درباره انقباض خاک رس نگران هستید، میتوانید در اینجا ببینید آیا مشمول دریافت حمایت مالی (منبع به زبان انگلیسی) میشوید یا نه.